agricultural success story in marathi, agrowon,phadtarwadi, khatav, satara | Agrowon

जमिनीच्या सुधारणेसह आले पिकाची किफायतशीर शेती
विकास जाधव
शनिवार, 21 जुलै 2018

जमिनीची सुपीकता टिकवणे हे सर्वात महत्त्वाचे झाले आहे. त्यादृष्टीने सातारा जिल्ह्यातील फडतरवाडी येथील तुळशीराम विठ्ठल फडतरे या तरुण शेतकऱ्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. मुरमाड जमिनीत तलावातील गाळ भरून त्याने आपली जमीन सुपीक केली आहे. त्यातून आले, कांदा या मुख्य पिकांची किफायतशीर शेती त्यांनी केली आहे.

जमिनीची सुपीकता टिकवणे हे सर्वात महत्त्वाचे झाले आहे. त्यादृष्टीने सातारा जिल्ह्यातील फडतरवाडी येथील तुळशीराम विठ्ठल फडतरे या तरुण शेतकऱ्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. मुरमाड जमिनीत तलावातील गाळ भरून त्याने आपली जमीन सुपीक केली आहे. त्यातून आले, कांदा या मुख्य पिकांची किफायतशीर शेती त्यांनी केली आहे.

सातारा जिल्ह्यातील नेर तलावानजीक असलेले फडतरवाडी (ता. खटाव) हे सुमारे पंधराशे लोकसंख्या असलेले गाव आहे. नेर तलावचे पाणी उपलब्ध झाल्याने गावातील बहुतांशी शेतजमीन बागायत आहे. गावातील तुळशीराम विठ्ठल फडतरे हे तरूण शेतकरी. शिक्षण सुरू असतानाही बंधू जयवंत यांच्यासमवेत शेतीकामांचा अनुभव ते घेत होते. त्यांची वडिलोपार्जित साडेचार एकर जमीन होती. त्यांचे वडील बीएसटीमधून सेवानिवृत्त झाले आहेत. सन २००१ मध्ये फडतरे कुटूंबाने बुध गावच्या परिसरात काही मुरमाड जमीन खरेदी केली. आज त्यांची एकूण शेती सुमारे सात एकरांवर पोचली आहे.

जमीन केली लागवडयोग्य
तुळशीराम यांनी शिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर २००७ मध्ये खरेदी केलेली जमीन पिकाऊ करण्याचा निर्णय घेतला. ही जमीन मुरमाड, चढ उताराची होती. यात यशस्वी शेती करायाची हा इरादा मनात ठेवूनच त्यांनी कामाला सुरवात केली. ही जमीन तीन ठिकाणी होती. सुरवातीला ट्रॅक्‍टरच्या सहाय्याने नांगरट, जेसीबी यंत्राच्या सहाय्याने सपाटीकरण करण्यास सुरवात केली. शेतजमिनीच्या आकारानुसार आठ प्लॉटसमध्ये विभागणी केली. नेर तलाव गाळाने भरला होता. त्यातून तीन हजार ट्रेलर गाळ भरून त्याचा वापर केला. जमिनीचे सपाटीकरण झाले.

बागायत शेतीसाठी पाइपलाइन
खटाव तालुका दुष्काळी असला तरी नेर तलावामुळे या परिसरात पाणीटंचाई तुलनेने कमी आहे. मात्र शेती बागायत करण्याच्या दृष्टीने साडेसात हजार फूट पाइपलाइन करत तलावातील पाणी शेतात आणले.
यानंतर रताळे, बटाटा, कांदा, ज्वारी, भाजीपाला पिके घेण्यास सुरवात केली. जे करायचे ते मनापासून जिद्द असल्याने हळूहळू उत्पादनाला आकार येत गेला. पाण्याचे मूल्य अोळखलेल्या तुळशीराम यांनी
ठिबक सिंचनावरच भर दिला.

आले पिकाची शेती
जिल्ह्यात कोरेगाव, खटाव, सातारा या भागात आले मोठ्या प्रमाणात घेतले जाते. कोरेगाव येथील प्रगतशील शेतकरी शंकर चव्हाण यांनी त्यांना हे पीक घेण्याचा सल्ला दिला. त्यासाठी २० गुंठे क्षेत्राची निवड केली. त्यानंतर आजगायत तेवढ्याच क्षेत्रात लागवड केली जाते. साधारण पंधरा महिन्यांच्या पुढे पीक ठेवले. यामध्ये १७ टनांच्या पुढे उत्पादन मिळाले. प्रति गाडीस (प्रति ५०० किलो) सात हजार रुपये दर मिळाला. उत्पादन चांगले मिळाल्याने ६० हजार रुपये रक्कम शिल्लक राहिली. त्यापुढील वर्षीही २० गुंठ्यांत लागवड केली. त्यात शेणखत, कोंबडी खताचा वापर केला. यावेळीही उत्पादन १७ टनांपर्यंत मिळाले. सध्याचे पीक दमदार असून उत्पादनात असेच सातत्य राहील,
असा अंदाज असल्याचे तुळशीराम यांनी सांगितले.

व्यवस्थापनातील महत्त्वाच्या बाबी

  • शेणखत व कोंबडी खताचा अधिक वापर.
  • जमिनीची मशागत वेळेत करण्यावर भर
  • गरजेइतकाच रासायनिक खतांचा वापर, त्यावरील खर्चात बचत केली आहे.
  • विद्राव्य खतांचाही वापर
  • पाण्यासाठी ठिबक सिंचनाचा वापर
  • भांगलणीसह शेतातील कामे घरातील सदस्य करतात. त्यातून मजुरीखर्चात बचत.
  • गोमूत्र ठिबकद्वारे पिकांना दिले जाते.
  • जमाखर्चाच्या नोंदी ठेवल्या जातात.

मदत
आई, वडील, बंधू, पत्नी, वहिनी, बहीण तसेच मित्र बबन श्रीरंग बर्गे यांची मोठी मदत तुळशीराम यांना होते. आले पिकाव्यतिरिक्त कांदा, वाटाणा ही पिकेही घेतली जातात. कांद्याचे अडीच एकरांत ५० टन म्हणजे एकरी २० टनांपर्यंत उत्पादन घेतल्याचे तुळशीराम यांनी सांगितले.

सातारी आले भारीच! पण दरांचा मोठा फटका

"आले आलं तर नाहीतर गेलं' या म्हणीप्रमाणे दराअभावी आले पिकाची अवस्था झाली आहे. दरातील अस्थिरतेमुळे आले उत्पादक शेतकरी प्रत्येक वेळी अडचणीत येत
आहेत. सातारा जिल्हा या पिकासाठी राज्यात प्रसिद्ध आहे. माहिम-२ या वाणाची राज्यात प्रथम सातारा जिल्ह्यात लागवड करण्यात आली होती. यामुळे सातारी आले या नावाने ते प्रसिद्ध आहे. येथे लागवड केलेल्या आल्यातील तिखटपणा तुलनेने जास्त असल्याने ग्राहकांकडून त्याला चांगली मागणी असते. जिल्ह्यात सुमारे २५०० हेक्‍टरवर या पिकाची लागवड होते. मागील तीन ते चार वर्षांपासून दरातील अस्थिरतेमुळे या पिकाच्या क्षेत्रात घट झाली आहे. जिल्ह्याच्या पश्‍चिम भागासह दुष्काळी तालुक्‍यातील शेतकऱ्यांकडून हे पीक घेतले जाते. दरात अस्थिरता असतानादेखील जिल्ह्यात लागवड सातत्याने सुरू असते हे विशेष. यंदाही दर कमी असताना लागवड करण्यात आली. जून महिन्यात दरात सुधारणा होऊन ते प्रति गाडीस (५०० किलोच्या) ३५ हजार रुपयांपर्यंत गेले. दर वाढतील यामुळे अनेक शेतकऱ्यांनी आले विक्रीस काढले नाही. मात्र हे दर अगदी थोड्या कालावधीपुरते राहिले. त्यानंतर दरांत पुन्हा घसरण होत ते २५ ते २८ हजार रुपयांवर आले. या काळात बेणे उपलब्ध नसल्याने लागवडीच्या क्षेत्रात अपेक्षित वाढ झाली नाही. जुलै महिन्याच्या सुरवातीपासून पुन्हा एकदा दरात घसरण झाली. सध्या प्रति गाडीस २० ते २२ हजार रुपये दर मिळत आहे. या हंगामात आले क्षेत्रात ४०० ते ५०० हेक्‍टरने घट झाल्याचा अंदाज तज्ञांकडून व्यक्त केला जात आहे.

संपर्क- तुळशीराम फडतरे - ९९२३४५७४२५

 

फोटो गॅलरी

इतर अॅग्रो विशेष
युवा कृषी कौशल्य विकासासाठी सहकार्य करारपुणे ः आंतरराष्ट्रीय युवा कौशल्य दिनाचे औचित्य...
महाराष्ट्राला ‘स्किल कॅपिटल' बनवावेः...मुंबई ः महाराष्ट्र शासनाच्या छत्रपती राजाराम...
कोकण, घाटमाथ्यावर हलक्या सरींचा अंदाज पुणे ः  उत्तर भारतामध्ये असलेल्या कमी...
तीन हजार शेतकऱ्यांच्या मूल्यांकनाचा...कोल्हापूर ः कृषी कौशल्य विकास प्रशिक्षण पूर्ण...
सांगली जिल्ह्यातील द्राक्ष उत्पादकांचे...सांगली : जिल्ह्यातील एक हजारांवर द्राक्ष उत्पादक...
कर्जमाफीतील तक्रार निवारणासाठी समिती...पुणे ः छत्रपती शिवाजी महाराज शेतकरी सन्मान...
विविध तंत्रांच्या वापरातून प्रयोगशील...भोसी (जि. हिंगोली) येथील गोरखनाथ हाडोळे विविध...
उत्कृष्ठ व्यवस्थापनातून खरीप कांद्याचे...बुलडाणा जिल्ह्यातील डोणगाव येथील आखाडे कुटुंबाने...
‘पक्षाघाता’च्या साथीत कायदा बासनात"व्हेन मेन आर प्युअर लॉज आर युजलेस. व्हेन मेन आर...
चिंता वाढविणारी उघडीपराज्यात मॉन्सूनच्या पावसाचा काहीसा जोर कमी झाला...
ऊन-सावल्यांच्या खेळात पावसाची दडी;...पुणे : मॉन्सून सक्रिय नसल्याने राज्याच्या बहुतांश...
पीकविम्यासाठी आतापर्यंत साडेतीन लाख...पुणे  : पंतप्रधान पीकविमा योजनेसाठी चालू...
कमी खर्चात वाइननिर्मितीचे तंत्र विकसित...पुणे : महाराष्ट्र विज्ञान वर्धिनीच्या आघारकर...
शेंगासोबतच शेवग्याची पावडर ठरतेय...संपूर्ण २० एकर क्षेत्रांमध्ये शेवगा लागवडीचा...
मराठवाड्यात दुष्काळाची धग कायमऔरंगाबाद : पावसाळा सुरू होऊन महिना उलटला,...
मराठा उमेदवारांच्या खुल्या प्रवर्गातील...मुंबईः मराठा आरक्षणाला स्थगिती असताना खुल्या...
मराठवाड्यात ४८ टक्‍के पेरणी; पिके...औरंगाबाद : मराठवाड्यातील खरिपाच्या ४९ लाख ९६...
बिस्किटउद्योगातून आर्थिक प्रगतीमौजे सांगाव (ता. कागल, जि. कोल्हापूर) येथील...
शेती, शिक्षण अन् ग्रामविकासात ‘वसुधा’...धुळे येथील वन्य सुस्थापन धारा (वसुधा) ही...
।। जातो माघारी पंढरीनाथा । तुझे दर्शन...पंढरपूर, जि. सोलापूर सावळ्या विठुरायाचे दर्शन आणि...