agricultural success story in marathi, kathora dist. jalgaon , Agrowon, Maharashtra | Agrowon

पाण्याचा नियंत्रित वापर, जमिनीच्या सुपीकतेवर कटाक्ष

चंद्रकांत जाधव
शुक्रवार, 25 मे 2018

कठोरा (ता. जि. जळगाव) येथील अल्पभूधारक शेतकरी सुनील नारायण पाटील खरिपात कापसाची मुख्य लागवड करतात. कूपनलिका असल्याने पूर्वहंगामी लागवडीवर भर असतो. काळी कसदार जमीन असल्याने पाण्याचा नियंत्रित वापर होतोच, शिवाय जमीन कडक होऊन तिचे आरोग्य बिघडू नये यासाठी शेणखताचा वापरही करतात.

कठोरा (ता. जि. जळगाव) येथील अल्पभूधारक शेतकरी सुनील नारायण पाटील खरिपात कापसाची मुख्य लागवड करतात. कूपनलिका असल्याने पूर्वहंगामी लागवडीवर भर असतो. काळी कसदार जमीन असल्याने पाण्याचा नियंत्रित वापर होतोच, शिवाय जमीन कडक होऊन तिचे आरोग्य बिघडू नये यासाठी शेणखताचा वापरही करतात.

माझी पाच एकर शेती आहे. कूपनलिकेला मुबलक पाणी असते. जमीन काळी कसदार असून तीन एकर जमीन भाडेतत्त्वावर करताे. कापूस प्रमुख पीक असून पूर्वहंगामी बीटी कापसाची लागवड करतो. मात्र हंगामाला सुरुवात होताना बियाणेटंचाई, खत टंचाई असे प्रश्‍न भेडसावतात. आवश्‍यक बियाणे बाजारात मिळत नाही. मग एकाच वाणाची अपेक्षा न करता विविध  वाण आणतो. कमी कालावधीत येणाऱ्या वाणांची निवड करतो. खतांमध्ये युरियाची समस्या अनेकदा असते. कठोरा गाव जळगाव शहरापासून सुमारे ३० किलोमीटरवर अाहे. वाहतूक खर्च वाढतो. मजुरांचीही समस्या अधिक असते. म्हणून रासायनिक खतांचा कमी वापर करतो.  

शेती व्यवस्थापनाला महत्त्व  

  • लागवडीपुर्वी मार्च किंवा एप्रिलमध्येच खोल नांगरणी करतो. जमीन भुसभुशीत करून एकरी ४ ट्रॉली शेणखत टाकून पसरवून घेताे.
  • लागवड पाच बाय दोन फूट अंतरावर होते.
  • सिंचनासाठी ठिबकचा वापर करतात. चांगल्या दर्जाची ठिबक सुमारे ३ वर्षे व्यवस्थित असते. दर तीन वर्षांनी ठिबक बदलतो.
  • पाणी प्रत्येक रोपानजीक मिळेल याची काळजी घेतो.
  • कीडनियंत्रणासाठी दशपर्णी अर्क, जीवामृत यांची फवारणी किंवा ड्रेंचिंग केली जाते.  
  • बंधू दिलीप यांची मदत असते. मात्र ठिबक अंथरणी, सबमेन पाइप बसविणे, स्वतःचा ट्रॅक्‍टर असल्याने नांगरणी, शेत भुसभुशीत करणे आदी कामे स्वतः करताे.  
  • काळ्या कसदार जमिनीत पाण्याचा निचरा कमी होतो. अति पाऊस झाला तर कापसात मर रोग येतो. पावसाळ्यात शेतात पाणी तुंबू नये यासाठी शेतातून पाणी बाहेर जाण्याचे मार्ग जूनमध्येच व्यवस्थित तयार करून घेतला जातो.
  • लागवडीवेळी कापसाला रोज २ तास ठिबक सिंचन करताे. पावसाने ताण दिल्यास हवामानाच्या अंदाजानूसार जमिनीत कायम वाफसा स्थिती राहिल याची काळजी घेतो.  
  • ऑक्‍टोबरअखेरीस कापूस वेचणीला येतो. चांगले व्यवस्थापन केले तर तणही कमी येते. पावसाळ्यात दोनवेळा तण नियंत्रण करताे.   
  •  मागील हंगामात गुलाबी बोंड अळीचा प्रादुर्भाव झाला होता. फवारण्यांद्वारे फारसे नियंत्रण झाले नाही. मात्र कामगंध सापळे लावल्याने अळ्यांना  अटकाव करता आला.    
  •  कापसाचे फरदड मी कधीच घेत नाही. जानेवारी अखेरीसच कापसाचे पीक काढून क्षेत्र रिकामे केले जाते.
  •  योग्य नियोजनामुळे कापसाचे एकरी किमान १२ क्विंटल उत्पादन मला मिळते. त्यानंतर रब्बी हंगामात हरभरा व मका यांची लागवड केली जाते. मकाही ठिबकवर घेतला जातो. हरभऱ्याच्या सुधारीत जातींची पेरणी करतो. मक्‍याचेही एकरी २५ क्विंटलपर्यंत उत्पादन मिळवितो.   

संपर्क : सुनील पाटील, ९७६३९४५६९२  


इतर ताज्या घडामोडी
काटेवाडीत होणार पहिला व्यावसायिक मुरघास...पुणे  ः दुष्काळी स्थितीत जनांवरासाठी चारा...
ऊस वाहतूक नियमांचे काटेकोर पालन करा ः...पुणे ः चालू वर्षी पुणे जिल्ह्यातील साखर...
नांदेड : रब्बीच्या पेरणीने सर्वसाधारण...नांदेड ः नांदेड जिल्ह्यात बुधवार (ता. ११) पर्यंत...
सांगली जिल्ह्यात प्रतिकूल हवामानाचा तूर...सांगली  : जिल्ह्यात पोषक हवामानाअभावी तूर...
तीन जिल्ह्यांत मुगाचे दोन कोटी ४० लाख ...नांदेड  ः किंमत समर्थन मूल्य योजनेअंतर्गत...
बारदान्याअभावी वाढल्या धान...भंडारा ः धान उत्पादकांसमोरील अडचणी संपता संपत...
नक्षलग्रस्त जिल्हे पाणीपट्टी सवलतीतून...गोंदिया  ः नक्षलग्रस्त भाग, तसेच पंतप्रधान...
कोल्हापुरात पुष्पप्रदर्शनाला मोठा...कोल्हापूर : स्वागत कमानीपासूनच विविध प्रकारच्या...
घोडेगाव उपबाजारात नव्या कांद्याला ११...सोनई, जि. नगर  : नेवासे बाजार समितीच्या...
फडणवीस सरकारच्या शिवस्मारकाच्या निविदा...नागपूर : मुंबईतील बहुचर्चित शिवस्मारकाच्या...
अवकाळीग्रस्तांना हेक्टरी २५ हजारांची...नागपूर : ओला दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना...
गुलटेकडीत बटाटा, फ्लॉवर, शेवग्याच्या...पुणे ः गुलटेकडी येथील पुणे कृषी उत्पन्न बाजार...
हिवाळी अधिवेशनात कर्जमाफी घोषणेची...पुणे : महाविकास आघाडीच्या किमान समान...
हिवाळी अधिवेशनात अंतिम आठवडा प्रस्तावच...मुंबई  ः येत्या सोमवारपासून नागपूर येथे सुरू...
गायीच्या दूध खरेदी दरात एक रुपयाने वाढपुणे  ः परराज्यांसह भुकटी उद्योगांकडून...
लाल कांद्याच्या दरात सुधारणा नाशिक  : दरवर्षीच्या प्रमाणे लाल कांद्याची...
सोलापूर जिल्ह्यातील नुकसानीपोटी मिळणार...सोलापूर  : ऑगस्टमध्ये आलेल्या महापुरात...
ठाकरे सरकारचे उद्यापासून पहिलेच अधिवेशनमुंबईः नागपूर येथील छोटेखानी हिवाळी अधिवेशनात...
ग्रासपेंटिंगच्या माध्यमातून...शिराढोण ः उस्मानाबाद जिल्ह्यातील निपाणी (ता. कळंब...
तनपुरे कारखाना चालावा ही जिल्हा बॅंकेची...नगर : "डॉ. बाबूराव तनपुरे सहकारी साखर कारखान्याची...