Agriculture Agricultural News Marathi article regarding cassava products | Agrowon

कसावापासून स्नॅक्‍सनिर्मिती

डॉ. संकेत मोरे,डॉ. नम्रता गिरी
शुक्रवार, 13 मार्च 2020

अन्न सुरक्षेच्या दृष्टीने कसावा महत्त्वाचे पीक आहे. कसावापासून २०० ते ५०० कॅलरी मिळतात. यामध्ये ७० टक्क्यांपेक्षा जास्त कार्बोदके आहेत. कंदाच्या पानांमध्ये प्रथिने आणि काही प्रमाणात सूक्ष्म अन्नद्रव्ये आहेत. 

उकडलेला कंद 
घरगुती खाद्य म्हणून कंदाचा वापर केला जातो. कंद स्वच्छ धुवून त्याची साल काढली जाते. एका भांड्यामध्ये भरपूर प्रमाणात पाणी टाकून कंद मऊ होईपर्यंत उकडावा. उकडल्यानंतर पाणी फेकून द्यावे. शिजवलेला कंद रस्सा भाजी किंवा इतर पदार्थांसोबत खाऊ शकतो. 

अन्न सुरक्षेच्या दृष्टीने कसावा महत्त्वाचे पीक आहे. कसावापासून २०० ते ५०० कॅलरी मिळतात. यामध्ये ७० टक्क्यांपेक्षा जास्त कार्बोदके आहेत. कंदाच्या पानांमध्ये प्रथिने आणि काही प्रमाणात सूक्ष्म अन्नद्रव्ये आहेत. 

उकडलेला कंद 
घरगुती खाद्य म्हणून कंदाचा वापर केला जातो. कंद स्वच्छ धुवून त्याची साल काढली जाते. एका भांड्यामध्ये भरपूर प्रमाणात पाणी टाकून कंद मऊ होईपर्यंत उकडावा. उकडल्यानंतर पाणी फेकून द्यावे. शिजवलेला कंद रस्सा भाजी किंवा इतर पदार्थांसोबत खाऊ शकतो. 

तळलेले स्नॅक्‍स 
कसावा पक्का वडा
कसावा पिठासोबत मैदा, हरभराडाळीचे पीठ, मीठ, मिरची पावडर, सोडा, हिंग व तेल वापरून हा पदार्थ तयार करतात. हे सर्व घटक एकत्रित करून त्याची मऊसर कणीक केली जाते. ही कणीक  वेगवेगळ्या साच्यामध्ये बसवून आकार दिला जातो. त्यानंतर तळले 
जाते.

कसावा स्वीट फ्राइस 
हा पदार्थ तयार करण्यासाठी कसावा पीठ, मैदा, सोडा व तेल वापरले जाते. हे सर्व घटक एकत्र करून कणीक मळली जाते. कणीक एक तास तशीच मळून ठेवली जाते. त्यानंतर साच्याचा साह्याने वेगवेगळे आकार बनवून गरम तेलात तळली जाते. त्यानंतर त्याला साखरेच्या पाकात बुडवून वरून लेप  लावला जातो. 

कसावा शेवया व पास्ता 
 कसावा पीठ, मैदा आणि मीठ एकत्र करून कणीक मळली जाते. शेवया आणि पास्ता यंत्राच्या साह्याने बनवून वाळवतात.

बेकरी पदार्थ 
मैद्याचा काही भाग आणि कसावा पिठाचा वापर 
करून बिस्किटे, कुकीज, कप केक, केक, ब्रेड तयार करतात.

कसावा पिकाचे महत्त्व 

  • कसावा हे महत्त्वाचे कंदपीक आहे. यामध्ये स्टार्चचे प्रमाण जास्त असते. भारताचा विचार करता तमिळनाडू आणि केरळमध्ये सर्वात जास्त कसावा लागवड आहे.
  • कसावाची प्रतिहेक्टरी उत्पादनक्षमता ७० ते ९० टन आहे, परंतु आपल्याकडे प्रतिहेक्टरी २५ ते ३० टन उत्पादन मिळते. याचे मुख्य कारण म्हणजे पारंपरिक पद्धतीने पीक लागवड आणि व्यवस्थापन. याचबरोबरीने सुधारित जातींची अत्यंत कमी प्रमाणात लागवड आहे. येत्या काळात या पिकामध्ये चांगली संधी आहे. केंद्रीय कंद पिके संशोधन संस्थेने कसावाच्या १९ सुधारित जाती विकसित केलेल्या आहेत. यातील काही जाती रोग प्रतिकारक, लवकर तयार होणाऱ्या जाती आहेत.
  • याचबरोबरीने स्टार्च निर्मितीसाठीदेखील उपयुक्त आहेत.
  • संस्थेने स्टार्चचे प्रमाण अधिक असलेल्या कसावाच्या जाती विकसीत केल्या आहेत. यामध्ये श्री रेखा (२७ ते ३१ टक्के), श्री शक्ती (२७ ते ३२ टक्के), श्री अतुल्या (३०.२ टक्के), श्री प्रभा (२६ ते २९ टक्के), श्री प्रकाश (२९ ते ३१ टक्के), श्री सध्या (२९ ते ३१ टक्के) या जातींचा समावेश होतो. हे पीक १० ते १२ महिन्यांत तयार होते.
  • बाजारपेठेतील मागणीनुसार हे पीक १ ते २ महिने काढणी न करता शेतात ठेवू शकतो. मात्र, कंद काढणीनंतर २ ते ३ दिवसांत त्यावर प्रक्रिया करणे आवश्यक आहे.

- डॉ. संकेत मोरे, ९६०१२६६६३६  
 - डॉ. नम्रता गिरी, ७०१२०२७९२७    
(केंद्रीय कंद पीक संशोधन संस्था, त्रिवेंद्रम, केरळ)

 

 

 

 

 

 

 

 


फोटो गॅलरी

इतर कृषी प्रक्रिया
खरबुजाचे मूल्यवर्धित पदार्थखरबुजामुळे शरीरातील अतिरिक्त उष्णता कमी होऊन...
आरोग्यदायी लसूणआपल्या स्वयंपाकघरातील महत्त्वाचा घटक म्हणजेच लसूण...
भाजीपाल्याची योग्य हाताळणी महत्वाचीपॅकेजिंगमुळे भाजीपाला हाताळण्यास सोपा जातो....
गटाच्या माध्यमातून सेंद्रिय शेतीचे...सेंद्रिय शेतीला सध्याच्या काळात मोठे महत्व आले...
बागेमध्येच उपलब्ध मण्यांपासून बेदाणे...सध्या वेलीवरील द्राक्ष मण्यांचे बेदाणे करण्याची...
केळीपासून प्युरी, पावडरकेळी फळाचा साठवण कालावधी कमी असतो. त्यामुळे...
भाजीपाला, फळे प्रक्रियेसाठी अत्याधुनिक...भाजीपाला व फळे प्रक्रिया हा महत्त्वाचा विषय आहे....
वाढवा प्रतिकार क्षमतासध्या कोरोना विषाणूने जगभरात थैमान घातले आहे....
अननसापासून जॅम, स्क्वॅश, मुरंब्बाअननसाच्या गरामधे तंतुमय पदार्थ भरपूर प्रमाणात...
मोसंबी, आवळा वाढवितात रोग प्रतिकारशक्ती सध्याच्या काळात योग्य व समतोल पौष्टिक आहार...
संरक्षक पदार्थांचा प्रमाणबद्ध वापर...संरक्षक पदार्थ म्हणजे असे घटक जे पदार्थामध्ये...
आंब्यापासून प्रक्रियायुक्त पदार्थआंबा फळावर आधारित प्रक्रिया लघुउद्योग निश्चितपणे...
फळे व पालेभाज्यांचे प्रीकूलिंग, पॅकिंग...फळे व भाज्या नाशवंत असल्यामुळे वेळीच त्यांची...
काढणीपश्चात टिकवण क्षमतेवर परिणाम...भाजीपाला पिकांमध्ये अधिक काळ साठविण्यावर अनेक...
पदार्थाच्या मूल्यवर्धनासाठी गुलकंदाचा...गुलाब हे फूल म्हणून प्रसिद्ध आहेच त्याच बरोबरीने...
साठवणीतील धान्यावरील प्राथमिक किडीजगभरामध्ये किडीमुळे अन्नधान्याचे प्रति वर्ष...
वाढवा मटकीची पौष्टिकतामटकीचे बियाणे क्षारांमध्ये (मीठ)भिजवल्याने...
शेंगदाण्यापासून विविध पदार्थांची...पौष्टिक गुणधर्मामुळे शेंगदाण्यापासून बनविलेल्या...
औषधी कवठाचे प्रक्रियायुक्त पदार्थकवठ हे फळ मधुर व आम्लरसाचे असते. दररोज कवठाच्या...
केक विक्रीतून मिळतील रोजगाराच्या संधीबेकरी पदार्थांत केक या पदार्थाला अनन्यसाधारण...