Agriculture Agricultural News Marathi article regarding cultivation of maize for fodder. | Agrowon

मुरघासासाठी मका लागवड

डॉ. विठ्ठल कौठाळे, प्रमोदकुमार ताकवले
गुरुवार, 7 जानेवारी 2021

मक्याच्या आफ्रिकन टॉल जातीची  दोन ओळींमध्ये ३० सें.मी. अंतर राखून पेरणी करावी.हेक्‍टरी ७५ किलो बियाणे लागते. कापणी पीक ५० टक्के फुलोऱ्यावर असताना करावी.

मक्याच्या आफ्रिकन टॉल जातीची  दोन ओळींमध्ये ३० सें.मी. अंतर राखून पेरणी करावी.हेक्‍टरी ७५ किलो बियाणे लागते. कापणी पीक ५० टक्के फुलोऱ्यावर असताना करावी. ही अवस्था साधारणपणे पेरणीनंतर सत्तर ते पंचाहत्तर दिवसांनी येते.

म का हे पौष्टिक चारा पीक आहे. मुरघास बनविण्यासाठी हे पीक अत्यंत महत्त्वाचे आहे. मक्याच्या आफ्रिकन टॉल जातीमध्ये ९ ते १० टक्के प्रथिने आणि ८.६ टक्के तंतुमय पदार्थ असतात. मक्‍यामधील शुष्कभागाची ६१ टक्के आणि प्रथिनांची पचनियता ६७ टक्के आहे. 

  •   चांगल्या उत्पादनासाठी गाळाची, कसदार, पाण्याचा चांगला निचरा असणारी व मध्यम खोलीची जमीन लागते. तांबड्या जमिनीमध्ये सुध्दा हे पीक चांगले येते. 
  •  जमिनीची खोल नांगरट करून, पहिल्या काकरपाळीनंतर शेणखत जमिनीवर पसरवून दुसरी काकरपाळी करावी.  
  •   आफ्रिकन टॉल जातीचे बियाणे मोठ्या आकाराचे असते. त्यामुळे हेक्‍टरी ७५ किलो बियाणे लागते. या पिकाची पेरणी बियाणे फेकून किंवा पाभरीने केली जाते. पेरणीच्या या पध्दतीपैकी ट्रॅक्‍टरच्या सहाय्याने चालविलेल्या पेरणीयंत्राद्वारे किंवा बैलाने चालणाऱ्या पाभरीद्वारे केलेली पेरणी ही सर्वात चांगली पध्दत आहे. पेरणीमुळे दोन ओळीतील अंतर व दोन रोपांतील अंतर नियंत्रित रहाते.  दोन ओळीमध्ये ३० सें.मी. अंतर राखून पेरणी करावी. 
  •  पेरणीच्या अगोदर दहा किलो बियाणास २५० ग्रॅम ॲझोटोबॅक्‍टरची प्रक्रिया करावी. मक्‍याची पेरणी वर्षभर केव्हाही करता येते. 
  •  मका पिकाला प्रति हेक्टरी ८० ते  १०० किलो नत्र, ४० किलो स्फुरद व ४० किलो पालाश अशी खतमात्रा द्यावी. पेरणीच्यावेळी ५० टक्के नत्र, संपूर्ण स्फुरद आणि पालाशची मात्रा द्यावी. पीक पेरणीनंतर एक महिन्याने राहिलेली ५० टक्के नत्राची मात्रा द्यावी. 
  •  पीक उगवून आल्यानंतर दोन ते तीन आठवड्यांनी तण नियंत्रणासाठी  खुरपणी करावी. खुरपणी केल्याने पिकाच्या मुळांना मोकळी हवा मिळते. पिकाची जोमदार वाढ होते. तण लहान असतानाच खुरपणी केल्यास फायद्याचे ठरते. चवळीचे दहा किलो प्रति हेक्‍टरी बियाणे वापरून मक्‍यामध्ये मिश्रपीक घेतल्यास ६० टक्केपर्यंत तणांचे नियंत्रण होते. शिवाय शुष्कभागाचे हेक्‍टरी ५० टक्के अधिक उत्पादन मिळते. 

कापणी आणि उत्पादन  
कापणी पीक ५० टक्के फुलोऱ्यावर असताना करावी. ही अवस्था साधारणपणे पेरणीनंतर सत्तर ते पंचाहत्तर दिवसांनी येते. या वाढीच्या अवस्थेत प्रथिनांचे प्रमाण जास्त असते. यानंतर जसजसे कापणीला जास्त दिवस लागतील तसतसे प्रथिनांचे प्रमाण कमी होते. म्हणून पिकाची कापणी कणसातील दुधी अवस्था येण्यापूर्वी पूर्ण करावी. पीक ५० टक्के फुलोऱ्यावर असताना कापणी करावी. ही अवस्था साधारणपणे पेरणीनंतर ७० ते ७५ दिवसांनी येते. हेक्‍टरी ६० ते ७५ टन चारा उत्पादन मिळते.

 

- डॉ.विठ्ठल कौठाळे, 
 ९८३४६६२०९३ 
(बाएफ डेव्हलपमेंट रिसर्च फाउंडेशन, मध्यवर्ती संशोधन केंद्र,उरुळी कांचन,जि. पुणे)

टॅग्स

इतर ताज्या घडामोडी
ट्रायकोडर्मा वापरण्याच्या पद्धतीट्रायकोडर्मा ही उपयुक्त बुरशी असून, ती रोपांच्या...
जनावरांचे पावसाळ्यातील व्यवस्थापनपावसाळ्यात होणाऱ्या वातावरणातील अचानक बदलामुळे...
खानदेशात अत्यल्प पेरणीजळगाव ः खानदेशात या महिन्यात अपवाद वगळता हवा तसा...
नांदेडमध्ये सोयाबीनचे क्षेत्र वाढण्याची...नांदेड : जिल्ह्यात यंदा चार लाख हेक्टरवर...
परभणीत १२.६४ टक्के पेरणीपरभणी ः जिल्ह्यात यंदाच्या (२०२१) खरीप हंगामात...
देशात वीज पडून दरवर्षी दोन हजार...पुणे : हरिताच्छादन कमी झाल्याने होणारी तापमान वाढ...
कांदा उत्पादक शेतकऱ्याचा प्रामणिकपणानाशिक : जगात प्रामाणिकपणा लोप पावत चालला असल्याची...
अन्नद्रव्यांवरून खतांचे व्यवस्थापन...गेवराई, जि. बीड : जमिनीतील उपलब्ध...
आंबेओहळ प्रकल्पात  ३० टक्के पाणीसाठाकोल्हापूर : आजरा तालुक्यात असलेल्या आंबेओहळ...
वनौषधी पानपिंपरीचे दर वाढल्याने...अकोला ः जिल्ह्यात सातपुड्याच्या पायथ्याशी अकोट,...
नुकसान टाळण्यासाठी  मिश्र पिकांवर भरराळेगाव, जि. यवतमाळ : गेल्या वर्षी कपाशीवर आलेली...
यवतमाळमध्ये अनधिकृत खतांचा साठा जप्तयवतमाळ : परवान्यात नसतानाही खतांचा अनधिकृतपणे...
सांगली जिल्ह्यात खरिपाची २५ टक्के...सांगली : जिल्ह्यात खरीप हंगामाचे सरासरी क्षेत्र २...
सूक्ष्म खाद्य उन्नयन योजनेसाठी अर्ज...वाशीम : जिल्ह्यात २०२०-२१ ते २०२४-२५ या...
पुण्याचा पर्यटन विकास आराखडा तयार करा पुणे : जिल्ह्याच्या पर्यटन विकासासाठी सविस्तर...
प्रताप सरनाईकांचे ठाकरेंना पत्र; ...मुंबई : शिवसेनेचे आमदार प्रताप सरनाईक यांनी...
काळानुरूप बदल स्वीकारा : नितीन गडकरीवर्धा : बाजार समित्यांनी केवळ शेतमाल खरेदी विक्री...
संत्रा आयात शुल्कप्रकरणी बांगलादेशशी...अमरावती : नागपुरी संत्र्याचा सर्वात मोठा आयातदार...
मॅग्नेट ः फलोत्पादन पिकांसाठी एकात्मिक...राज्यातील कृषी हवामान विभागनिहाय फळे, भाजीपाला व...
शेतीवरील आर्थिक ताण कमी करण्यासाठी...हरितक्रांतीनंतर काही दशकांमध्ये विपरीत परिणाम...