Agriculture Agricultural News Marathi article regarding Guava federation. | Agrowon

क्षेत्र वाढ, प्रक्रियेसाठी सरकारी पातळीवर पुढाकाराची गरज

सूर्यकांत नेटके
बुधवार, 21 एप्रिल 2021

देशात पेरू लागवडीचे सुमारे तीन लाख हेक्टर आणि राज्यात ३५ हजार हेक्टर क्षेत्र आहे. राज्यात वैयक्तिक पातळीवर पेरू प्रक्रिया करणारे पंधरा प्रकल्प आहेत. शेतकरी स्वतःच्या पातळीवर प्रक्रियेसाठी प्रयत्न करत आहेत.

देशात पेरू लागवडीचे सुमारे तीन लाख हेक्टर आणि राज्यात ३५ हजार हेक्टर क्षेत्र आहे. राज्यात वैयक्तिक पातळीवर पेरू प्रक्रिया करणारे पंधरा प्रकल्प आहेत. शेतकरी स्वतःच्या पातळीवर प्रक्रियेसाठी प्रयत्न करत आहेत.

 पेरूवर प्रक्रिया करणारा एकही मोठा सरकारी प्रकल्प राज्यात नाही. त्यामुळे मागणी असतानाही पेरूचे क्षेत्र वाढत नाही. पेरू क्षेत्रवाढ, प्रक्रिया उद्योग उभारणी आणि परदेशात निर्यातीसाठी सरकारी पातळीवर प्रयत्न झाले तरच पेरू उत्पादकांना चांगले दिवस येतील.देशाचा विचार केला तर महाराष्ट्र, उत्तर प्रदेश, बिहार, राज्यात लागवडीचे अधिक क्षेत्र आहे. नगर, नाशिक, पुणे आणि आता मराठवाडा, विदर्भातील काही जिल्ह्यांमध्ये पेरू लागवडीचे क्षेत्र वाढत आहे. नगर जिल्ह्यात सर्वाधिक क्षेत्र राहाता तालुक्यात आहे.  बाजारपेठेची मागणी लक्षात घेऊन अखिल महाराष्ट्र पेरू उत्पादक संघाकडून क्षेत्रवाढीसाठी सातत्याने पाठपुरावा केला जातो. या प्रयत्नांना शासनाची मदत मिळण्याची गरज आहे. सध्या लागवडीसाठी १५ जाती उपलब्ध आहेत. महाराष्ट्रात गेल्या काही वर्षांपासून व्हीएनआर आणि तैवान पिंक जातीची लागवड वाढत आहे.  

बाजारपेठ, प्रक्रिया उद्योगासाठी प्रयत्न
देशात दरवर्षी चाळीस लाख टन आणि राज्यात पाच ते सहा लाख टन पेरू उत्पादन होते. हे जास्त काळ टिकणारे फळ नाही. त्यामुळे नुकसान अधिक होते. नैसर्गिक वातावरणाचाही फटका बसतो. क्षेत्र कमी असल्याने मोठी बाजारपेठ नाही. शेतकऱ्यांना विक्री व्यवस्थेसाठी सातत्याने अडचणीला सामोरे जावे लागते. राज्यातील बहुतांश शेतकऱ्यांना पुणे, मुंबईसारख्या ठिकाणी पेरू विक्रीसाठी जावे लागते. परदेशात होणारी पेरूची निर्यातही मोजकीच आहे. 
प्रक्रियायुक्त पेरू पदार्थांना चांगली मागणी आहे. शेतकरी वैयक्तिक पातळीवर पेरूवर प्रक्रिया करून विविध पदार्थ तयार करत आहेत. मात्र सरकारी पातळीवर पेरूवर प्रक्रिया करणारा एकही मोठा प्रकल्प राज्यात नाही. प्रक्रिया उद्योगाच्या उभारणीसाठी संघातर्फे शासनाकडे मागणी करण्यात आली आहे. परंतु शासनाने त्याकडे फारसे गांभीर्याने पाहिलेले नाही. 

संघाचे कार्य 
 राज्यभरात पाचशेहून अधिक सभासद आहेत. सभासदांसाठी वर्षभरात साधारण ७ ते ८ कार्यशाळा घेऊन जनजागृती, शेतीबाबत तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन केले जाते. पूर्वी पेरूची ६ बाय ६ मीटरवर लागवड केली जायची. त्यामुळे लागवड क्षेत्रात कमी झाडे बसायची आणि कमी उत्पादन निघायचे. त्यामुळे संघाने कमी अंतरावर लागवड व्हावी यासाठी जनजागृती केली सुरू केली. आता १ बाय २ मीटरवर शेतकऱ्यांनी लागवड सुरू केली आहे.  नवीन तंत्रज्ञानाने लागवड आणि क्षेत्र वाढीसाठी संघाने पुढाकार घेतला आहे. 

 

अपेक्षा 

  • गेल्या काही वर्षांत बाजारपेठेत सातत्याने चढ-उतार होत आहेत. उत्पादन खर्चाचा विचार केला तर साधारण प्रति किलोस पंचवीस ते तीस रुपये दर मिळणे आवश्यक आहे. अलीकडच्या काही वर्षांचा विचार केला तर दर पंधरा ते अठरा रुपये प्रति किलो मिळत आहे. उत्पादकांना निश्‍चित दर मिळावा, सरकारी पातळीवर पुढाकार व्हावा यासाठी संघ पाठपुरावा करत आहे.   
  • नैसर्गिक आपत्तीमुळे उत्पादकांना मोठा आर्थिक फटका सोसावा लागला आहे. पीकविम्याबाबत अनेक त्रुटी आहेत. काही वेळा नुकसान होऊनही दखल घेतली जात नाही. किमान झालेल्या नुकसानीचा तरी विमा मिळावा यासाठी सरकारने गंभीर असावे. 
  • पेरूवर प्रामुख्याने सूत्रकृमी, फळ माशीचा मोठ्या प्रमाणात प्रादुर्भाव होतो. त्यातूनच मोठे नुकसान होते. यासाठी शासन आणि कृषी विद्यापीठस्तरावरुन एकात्मिक कीड नियंत्रण मोहीम राबविण्याची गरज आहे. यासाठी संघ पाठपुरावा करत आहे. पेरू उत्पादक पट्ट्यात एकाचवेळी एकात्मिक कीडनियंत्रण मोहीम राबविली तर सर्वांना फायदा होणार आहे.  
  • दर्जेदार रोपांची अडचण निर्माण झाली आहे. त्यामुळे विद्यापीठ, कृषी विभागाच्या पुढाकारातून नव्या जातींच्या दर्जेदार रोपांच्या निर्मितीची मोठ्या प्रमाणात गरज आहे. 

- विनायक दंडवते,९४२२२२६७४१

अध्यक्ष, अखिल महाराष्ट्र पेरू उत्पादक व संशोधन संघ
 

 


इतर ताज्या घडामोडी
पशुवैद्यक करणार घरपोच सेवा बंदनागपूर : पशुवैद्यकांना फ्रंटलाइन वर्कर्स व कोरोना...
सोयाबीन बियाणे निर्बंध मध्य प्रदेशकडून...पुणे ः परराज्यांत सोयाबीन बियाणे विक्रीवर निर्बंध...
‘महाबीज’चे सोयाबीन बियाणे दर ‘जैसे थे’अकोला : खरीप हंगामासाठी ‘महाबीज’ने सोयाबीन...
देशाच्या तुलनेत निम्मी साखर एकट्या...कोल्हापूर : देशाच्या साखरनिर्यात कोट्यापैकी जवळ...
‘गोकुळ’चा कल सत्तांतराकडेकोल्हापूर : अत्यंत चुरशीने झालेल्या कोल्हापूर...
‘सह्याद्री’च्या पर्वतरांगेमधून...नाशिक : सह्याद्रीच्या पर्वतरांगेत पश्‍चिम घाट...
राज्यात आंब्याचा हंगाम ऐन बहरातअकोल्यात बदाम आंबा ४००० ते ४५०० रुपये क्विंटल...
सोशल मीडियाद्वारे ६५ टन कलिंगड विक्रीपुणे : कोरोनामुळे सलग दुसऱ्या वर्षी एप्रिल...
मध्य प्रदेश सरकारकडून बियाणे विक्रीवर...पुणे ः सोयाबीन बीजोत्पादनात देशात सर्वात मोठा...
पशुखाद्य निर्मितीचा कच्चा माल दुपटीने...सांगली : पशुखाद्य तयार करण्यासाठी लागणाऱ्या...
दक्षिण भागात गारपिटीची शक्यतापुणे :  गेल्या काही दिवसांपासून उन्हाचा चटका...
परभणी जिल्ह्यात कडक निर्बंध लागूपरभणी ः  कोरोनाचा प्रसार रोखण्यासाठी...
परभणी जिल्ह्यात लघु तलावांत सरासरी १९...परभणी ः वाढते तापमान, बाष्पीभवनाचा वाढलेला वेग,...
नाशिक जिल्ह्यात बाजार समित्यांमध्ये...नाशिक : पणन विभागाच्या परिपत्रकात सलग ३...
नाशिक : 'ऑक्सिजन एक्स्प्रेस'द्वारे २७....नाशिक : ‘‘जिल्ह्यातील प्राणवायूची तूट भरून...
सांगलीत केळीच्या क्षेत्रात घट होण्याची...सांगली ः जिल्ह्यात गेल्या दोन वर्षात झालेल्या...
रत्नागिरीत ३७ टन काजू बी तारणरत्नागिरी ः काजूचे बाजारातील दर घसरल्यानंतर...
आदिवासी विकास मंडळ करणार गव्हाची खरेदीयवतमाळ : आदिवासी विकास महामंडळाकडून राज्यात...
परभणीत सोयाबीनचे दीड हजार क्विंटल...परभणी ः परभणी तालुक्यात यंदा ११० हेक्टरवर उन्हाळी...
भुईमुगाचे वाण निकृष्ट, कंपन्यांवर...यवतमाळ : जिल्ह्यात भुईमुगाच्या शेंगा न धरण्याचे...