Agriculture Agricultural News Marathi article regarding muskmelon processing. | Page 2 ||| Agrowon

खरबुजापासून पावडर, सरबत

विठ्ठल चव्हाण,डॉ. रवींद्र काळे
मंगळवार, 6 एप्रिल 2021

खरबुजाचे  मूल्यवर्धन वेगवेगळ्या स्वरूपात केल्यास ते  टिकवून ठेवण्यात मदत होते. या फळापासून जॅम, जेली, गर, सरबत, स्क्वॅश तयार करता येतो.

खरबुजाचे  मूल्यवर्धन वेगवेगळ्या स्वरूपात केल्यास ते  टिकवून ठेवण्यात मदत होते. या फळापासून जॅम, जेली, गर, सरबत, स्क्वॅश तयार करता येतो.

 

खरबूज फळ पौष्टिक आणि औषधी आहे. हे  जीवनसत्त्व अ, जीवनसत्त्व क , जीवनसत्त्व बी ६ आणि पोटॅशियमचा चांगला स्रोत आहे. खरबूज हे नाशवंत फळ असल्याने जास्त काळ साठवले जाऊ शकत नाही. खरबुजाचे  मूल्यवर्धन वेगवेगळ्या स्वरूपात केल्यास ते  टिकवून ठेवण्यात मदत होते. या फळापासून जॅम, जेली, गर, सरबत, स्क्वॅश तयार करता येतो.
पावडर 

  • खरबुजाची फळे स्वच्छ पाण्यात धुऊन आणि स्टेनलेस स्टीलच्या चाकू वापरून त्यावरील खाण्यास योग्य नसलेला भाग काढून घ्यावा. 
  • सोललेली फळे दोन भागात अर्धवट कापून त्याच्या बिया काढाव्यात. नंतर त्याचे लहान तुकडे करून मिक्सरमध्ये टाकून त्याचा गर करून घ्यावा. हा गर मलमलच्या कापडातून गाळून घ्यावा. नंतर हा गर स्प्रे ड्रायर किंवा कॉन्व्हेंशनल ड्रायर वापरून वळवावा. पावडर प्लास्टिकच्या पिशवीत साठवावी. 

सरबत  

  • चांगली निवडलेली फळे स्वच्छ पाण्यात धुऊन आणि स्टेनलेस स्टीलच्या चाकू वापरून त्यावरील खाण्यास योग्य नसलेला भाग काढावा. सोललेली फळे दोन भागात अर्धवट कापून त्याच्या बिया काढून घ्याव्यात. नंतर त्याचे लहान तुकडे करून मिक्सरमध्ये त्याचा गर करून घ्यावा. 
  • गरामध्ये १० टक्के खरबूज गर आणि  १० टक्के साखर असते तसेच ०.१ -०.३ टक्के आम्ल असते. 
  • एक लिटर गाळून घेतलेल्या गरामध्ये १ किलो  साखर आणि १ ते ३ ग्रॅम सायट्रिक आम्ल आणि ९ लिटर पाणी मिसळून घ्यावे. बनवलेले मिश्रण मंद आचेवर ५ मिनिटे गरम करून थंड करून घ्यावे थंड केलेले आरटीएस निर्जंतुक केलेल्या बाटल्यांमध्ये भरून फ्रीजमध्ये ठेवावे.

सिरप 

  • चांगली निवडलेली फळे स्वच्छ पाण्यात धुऊन आणि स्टेनलेस स्टीलच्या चाकू वापरून त्यावरील खाण्यास योग्य नसलेला भाग काढावा. सोललेली फळे दोन भागात अर्धवट कापून  त्याच्या बिया काढून घ्याव्यात. नंतर त्याचे लहान तुकडे करून मिक्सरमध्ये  गर करून घ्यावा.
  • ५०० मिलि गरामध्ये २५० ग्रॅम साखर आणि २ ग्रॅम सायट्रिक आम्ल किंवा १० मिलि लिंबाचा रस मिसळावा. हे मिश्रण साखर विरघळण्यासाठी उकळावा. 
  • उकळलेले मिश्रण सुती कापडातून गाळून प्लास्टिक बाटलीमध्ये भरून रेफ्रिजरेटरमध्ये साठवावे.

 - विठ्ठल चव्हाण, ९५१८३४७३०४ 
( एम. जी. एम. अन्नतंत्र महाविद्यालय, गांधेली, औरंगाबाद)


इतर कृषी प्रक्रिया
गुणकारी अन् औषधी हरभरासाधारणपणे हिवाळ्यात कोवळा हरभरा येतो. हरभऱ्याचे...
वातदोषावर उपाय ः हादग्याची फुले, शेंगाआयुर्वेदानुसार त्रिदोषांपैकी वातदोष कमी...
आरोग्यवर्धक तांदूळअन्नपदार्थात ‘तांदूळ’ सर्वांना सुपरिचित आहेच. या...
‘कल्पतरू’ चिक्कीची टेस्ट एकदम बेस्ट!औरंगाबाद जिल्ह्यात भटजी (ता. खुलताबाद) येथील राणी...
जवस : एक सुपर फूडजवस  पिकाचा प्रत्येक भाग हा...
आरोग्यदायी गुलकंदगुलकंद हा गुलाब फुलाच्या पाकळ्यापासून बनविलेला...
अंबाडीपासून प्रक्रियायुक्त पदार्थअंबाडी ही भाजी म्हणून काही प्रमाणात खाल्ली जाते....
प्रक्रियायुक्त आहारासाठी भरडधान्य...भरड धान्यामध्ये एकूणच प्रथिनांचे प्रमाण जास्त आहे...
आरोग्यदायी आले आल्यामध्ये मोठ्या प्रमाणात जीवनसत्वे आणि खनिजे...
करार शेती यशस्वी होण्यासाठी पारदर्शकता...बाजारपेठेच्या मागणीनुसार बदलण्यामध्ये आपल्या...
संतुलीत आहार स्रोत ः सीताफळसीताफळाची लोकप्रियता कोरडवाहू लागवडयोग्य, कीड...
आहार अन्‌ प्रक्रिया उद्योगासाठी...भरड धान्ये इतर धान्यांच्या तुलनेने स्वस्त असतात....
काशीफळापासून रायता, सूप, हलवाकाशीफळामध्ये जीवनसत्त्व, खनिजे आणि तंतुमय पदार्थ...
अळिंबीचे पौष्टिक, औषधी गुणधर्म अन्...लहानांपासून मोठ्यापर्यंत सर्वांनी अळिंबी (मशरूम)...
पपईपासून बनवा मूल्यवर्धित पदार्थपपई ही आरोग्यास पोषक असून, त्यापासून जाम, जेली,...
आवळा प्रक्रिया उद्योगातील संधीआवळा फळांमध्ये असणारे औषधी गुणधर्म व भरपूर...
गुलाबापासून गुलकंद, जॅम,जेलीगुलाबाच्या पाकळ्यापासून गुलकंद, जॅम, जेली इत्यादी...
फळे, भाजीपाल्याचे पूर्व शीतकरणपूर्व-शीतकरणाचे मुख्य उद्दिष्ट म्हणजे पीक...
मसाल्यातील भेसळ ओळखण्याच्या पद्धती बाजारामध्ये उपलब्ध असलेल्‍या अनेक मसाल्यांमध्ये...
संत्र्याचे काढणीपश्‍चात तंत्रज्ञानसंत्रावर्गीय फळांचा आकर्षक रंग,स्वाद, चव टिकून...