Agriculture Agricultural News Marathi article regarding process of watermelon. | Agrowon

आरोग्यदायी कलिंगड

डॉ. नितीन सुरडकर
शनिवार, 16 मे 2020

कलिंगडात जीवनसत्त्व अ आणि क भरपूर प्रमाणात असून जीवनसत्त्व ब-१, ब-२, ब-६, फोलेट आणि नियासिन कमी प्रमाणात असतात. तसेच पोटॅशिअम, लोह, कॅल्शिअम, मॅग्नेशिअम आणि फॉस्फरस यासारखे इतर खनिज पदार्थ असतात. 

कलिंगडात जीवनसत्त्व अ आणि क भरपूर प्रमाणात असून जीवनसत्त्व ब-१, ब-२, ब-६, फोलेट आणि नियासिन कमी प्रमाणात असतात. तसेच पोटॅशिअम, लोह, कॅल्शिअम, मॅग्नेशिअम आणि फॉस्फरस यासारखे इतर खनिज पदार्थ असतात. 

  • फळ चरबी आणि कोलेस्टेरॉलपासून मुक्त आहे. कलिंगडात जास्त प्रमाणात लाइकोपीन आणि अँटी-कार्सिनोजेनिक गुणधर्म असतात.
  • बियांमध्ये सेपोनिन्स, टॅनिन्स, ट्रायटरपेनोइड्स आणि ग्लायकोसाइड्स आणि अल्कालाईइड्स सारखे फायटोकेमिकल्स असतात. टॅनिनमध्ये कर्करोगविरोधी गुणधर्म असतात. बियांमध्ये आढळणारे अल्कलॉइड्स आणि ग्लायकोसाइड्स आरोग्यासाठी फायदेशीर असते. अल्कलॉइड्समध्ये वेदनाशामक आणि ग्लायकोसाइड्समध्ये अतिसारविरोधी गुणधर्म असतात.

रस 

  • कलिंगड गरापासून रस काढला जातो. तसेच चव व इतर गुणधर्म सुधारण्यासाठी कलिंगडाचा रस अननसाच्या रसात मिसळला जातो. कलिंगडाचा रस अनुक्रमे ७५:२५ च्या प्रमाणात बीट रसासोबत मिसळला जाऊ शकतो. 
  • रेफ्रिजरेशनद्वारे नैसर्गिक कलिंगडाच्या रसाचा साठवण कालावधी वाढविता येतो. सोडियम बेंझोएट ०.१ टक्के, पाश्‍चरायझेशन प्रक्रिया आणि रेफ्रिजरेशनद्वारे (४ ते १५ अंश सेल्सिअस तापमानात) कलिंगडाचा रस तीन महिन्यापर्यंत साठविता येतो.

 - डॉ. नितीन सुरडकर,९६६५२५९६१५
(सहाय्यक प्राध्यापक, एमआयटी अन्नतंत्रज्ञान 
महाविद्यालय, औरंगाबाद)

 


इतर कृषी प्रक्रिया
काजू बोंडापासून प्रक्रियायुक्त पदार्थमहाराष्ट्रात विशेषतः कोकणात काजूपासून बी व काजू...
आरोग्यदायी कलिंगडकलिंगडात जीवनसत्त्व अ आणि क भरपूर प्रमाणात असून...
फळे व पालेभाज्यांचे कॅनिंगफळे व पालेभाज्या प्रक्रिया आणि निर्जंतुकीकरण...
बचतगटाच्या महिलांनी नव्या ग्राहकांसह...कोरोनाच्या नव्याने उद्भवलेल्या परिस्थितीमुळे...
अन्नधान्य साठवणुकीच्या पद्धतीशेतीमालाच्या साठवणुकीच्या काही पारंपरिक पद्धती या...
फळे आणि भाज्या निर्जलीकरणाच्या विविध...मागील भागात आपण छोट्या प्रमाणावर उद्योग करणाऱ्या...
फळे, भाज्या निर्जलीकरणाच्या विविध पध्दतीफळे व भाज्यांमध्ये असणारी नैसर्गिक आर्द्रता कमी...
असे तयार करा कारल्यापासून चिप्स, रसकारले चवीने कडू असले तरी आरोग्यासाठी खूप फायदेशीर...
फळे, पालेभाज्यांचे निर्जलीकरण ठरते...निर्जलीकरण प्रक्रियेमध्ये फळे, पालेभाज्यांमधून...
साठवणूक हळद बेण्याची...निवडलेले बेणे जातिवंत आणि चांगले असेल तर उत्पादन...
आरोग्यदायी हळदस्वयंपाकात तसेच कोणत्याही धार्मिक कार्यात हळद फार...
औषधी, आरोग्यवर्धित द्राक्षद्राक्षाचे आरोग्यदायी दृष्टीने अनेक फायदे आहेत....
महत्त्व‘प्रोबायोटीक’ खाद्यपदार्थांचे...शरीरातील आतड्यांमध्ये आढळणारे लॅक्टोबिसीलस आणि...
गुलकंद अन सुगंधी तेलनिर्मितीदर नसल्याने फेकून द्याव्या लागणाऱ्या किंवा वाया...
खरबुजाचे मूल्यवर्धित पदार्थखरबुजामुळे शरीरातील अतिरिक्त उष्णता कमी होऊन...
आरोग्यदायी लसूणआपल्या स्वयंपाकघरातील महत्त्वाचा घटक म्हणजेच लसूण...
भाजीपाल्याची योग्य हाताळणी महत्वाचीपॅकेजिंगमुळे भाजीपाला हाताळण्यास सोपा जातो....
गटाच्या माध्यमातून सेंद्रिय शेतीचे...सेंद्रिय शेतीला सध्याच्या काळात मोठे महत्व आले...
बागेमध्येच उपलब्ध मण्यांपासून बेदाणे...सध्या वेलीवरील द्राक्ष मण्यांचे बेदाणे करण्याची...
केळीपासून प्युरी, पावडरकेळी फळाचा साठवण कालावधी कमी असतो. त्यामुळे...