Agriculture Agricultural News Marathi article regarding process of watermelon. | Agrowon

आरोग्यदायी कलिंगड

डॉ. नितीन सुरडकर
शनिवार, 16 मे 2020

कलिंगडात जीवनसत्त्व अ आणि क भरपूर प्रमाणात असून जीवनसत्त्व ब-१, ब-२, ब-६, फोलेट आणि नियासिन कमी प्रमाणात असतात. तसेच पोटॅशिअम, लोह, कॅल्शिअम, मॅग्नेशिअम आणि फॉस्फरस यासारखे इतर खनिज पदार्थ असतात. 

कलिंगडात जीवनसत्त्व अ आणि क भरपूर प्रमाणात असून जीवनसत्त्व ब-१, ब-२, ब-६, फोलेट आणि नियासिन कमी प्रमाणात असतात. तसेच पोटॅशिअम, लोह, कॅल्शिअम, मॅग्नेशिअम आणि फॉस्फरस यासारखे इतर खनिज पदार्थ असतात. 

  • फळ चरबी आणि कोलेस्टेरॉलपासून मुक्त आहे. कलिंगडात जास्त प्रमाणात लाइकोपीन आणि अँटी-कार्सिनोजेनिक गुणधर्म असतात.
  • बियांमध्ये सेपोनिन्स, टॅनिन्स, ट्रायटरपेनोइड्स आणि ग्लायकोसाइड्स आणि अल्कालाईइड्स सारखे फायटोकेमिकल्स असतात. टॅनिनमध्ये कर्करोगविरोधी गुणधर्म असतात. बियांमध्ये आढळणारे अल्कलॉइड्स आणि ग्लायकोसाइड्स आरोग्यासाठी फायदेशीर असते. अल्कलॉइड्समध्ये वेदनाशामक आणि ग्लायकोसाइड्समध्ये अतिसारविरोधी गुणधर्म असतात.

रस 

  • कलिंगड गरापासून रस काढला जातो. तसेच चव व इतर गुणधर्म सुधारण्यासाठी कलिंगडाचा रस अननसाच्या रसात मिसळला जातो. कलिंगडाचा रस अनुक्रमे ७५:२५ च्या प्रमाणात बीट रसासोबत मिसळला जाऊ शकतो. 
  • रेफ्रिजरेशनद्वारे नैसर्गिक कलिंगडाच्या रसाचा साठवण कालावधी वाढविता येतो. सोडियम बेंझोएट ०.१ टक्के, पाश्‍चरायझेशन प्रक्रिया आणि रेफ्रिजरेशनद्वारे (४ ते १५ अंश सेल्सिअस तापमानात) कलिंगडाचा रस तीन महिन्यापर्यंत साठविता येतो.

 - डॉ. नितीन सुरडकर,९६६५२५९६१५
(सहाय्यक प्राध्यापक, एमआयटी अन्नतंत्रज्ञान 
महाविद्यालय, औरंगाबाद)

 


इतर कृषी प्रक्रिया
सोयाबीनचे मूल्यवर्धित पदार्थसोयाबीनपासून सोया-दूध, सोया पनीर, पीठ आणि...
उद्योजकतेमध्ये कुटुंब, समाजाचा हिस्साउद्योग म्हणजे जोखीम. त्याच्याच यश व अपयश या दोन...
बटाट्यापासून वेफर्स, पावडर, फ्रेंच...मानवी आहारामध्ये बटाट्याचा वापर मोठ्या प्रमाणावर...
सब्जा बियांचे आरोग्यदायी फायदे सब्जामध्ये प्रथिने तसेच आरोग्याच्या दृष्टीने...
लघु उद्योग आजारी का पडतात?लघुउद्योगांना दीर्घकाळ नफ्यात चालण्यासाठी अनेक...
भाजीपाल्यावरील प्राथमिक प्रक्रियासौर ऊर्जेवरील ड्रायर, इलेक्ट्रिक ड्रायरच्या...
बीटपासून बनवा पराठा, पावडर, सूपबीट ही भाजी तशी फार लोकांना आवडत नाही. मात्र,...
ग्रामीण सेवा क्षेत्रातील उद्योगांचा...ग्रामीण भागामध्ये सेवा उद्योगाच्या विस्ताराला...
सीताफळापासून बनवा आइस्क्रीम, रबडी,...सीताफळाचा गर वेगळा काढून केलेले पदार्थ आवडीने...
बहुगुणी आवळ्याचे मूल्यवर्धित पदार्थआवळा हे तुरट व आंबट चवीचे हिवाळ्यात येणारे...
उत्पादन क्षेत्रातील ग्रामीण उद्योगांचे...ग्रामीण भागातील निर्मिती करणाऱ्या एका छोट्या...
छोट्या उपायांद्वारे टाळता येईल अन्न...मागील भागामध्ये कृषी उत्पादनाच्या व वाहतुकीच्या...
लघुउद्योग चालू करण्यापूर्वीची तयारीमागील दोन लेखांमध्ये आपण छोट्या उद्योगात नफ्याचे...
तंत्रज्ञान वापरातून टाळा अन्नाची नासाडीकार्लो पेट्रिनी यांच्या मते, प्रत्येकासाठी अन्न...
डाळिंब फळांची प्रतवारी, साठवणूकमहाराष्ट्रामध्ये गेल्या दोन दशकांपासून डाळिंब एक...
चिंचेपासून मूल्यवर्धित पदार्थचिंचेपासून मूल्यवर्धित पदार्थांच्या निर्मितीला...
फालसापासून जाम, जेली, चटणीफालसा हा एक रानमेवा आहे. फालसा फळामध्ये प्रथिने,...
छोट्या उद्योगात नफा कसा वाढवावा?नवीन लघुउद्योग सुरू केल्यानंतर उद्योजकांना अनेक...
हळदीपासून मूल्यवर्धित पदार्थ...बहुतांश भारतीय भाज्यांमध्ये हळदीचा कमी अधिक वापर...
दुधीभोपळ्यापासून टुटीफुटी, पावडर, वडीबऱ्याच लोकांना दुधी भोपळ्याची भाजी आवडत नाही....