agriculture news in Marathi, 42 Animal died in Nagar District due to poisoning, Maharashtra | Agrowon

वनस्पतीतील विषारी अंशाने दगावली ४२ जनावरे; नगर जिल्ह्यातील घटना

टीम अॅग्रोवन
शुक्रवार, 23 ऑगस्ट 2019

पावसाळ्याच्या सुरवातीला शेती बांध तसेच मोकळ्या रानात उगवून आलेल्या वनस्पतींचा जनावरांच्या आहारात समावेश करू नये. पशूपालकांनी नायट्रेटचे प्रमाण असलेल्या वनस्पती, गवत जास्त प्रमाणात जनावरांच्या खाद्यामध्ये देऊ नयेत यासाठी पशूसंवर्धन विभागाकडून जागृती केली जात आहे.
- डॉ. सुनील तुंबारे, जिल्हा पशुसंवर्धन अधिकारी, जिल्हा परिषद, नगर

नगर : पावसाळ्यात शेती बांध, मोकळ्या रानात येणाऱ्या वनस्पतींचा वापर जनावरांच्या खाद्यात जास्त प्रमाणात झाल्याने नायट्रेटची विषबाधा होऊन जिल्ह्यात आत्तापर्यंत ४२ जनावरे मृत्युमुखी पडली आहेत.
या वनस्पतींचे खोड आणि मुळामध्ये नायट्रेटचे प्रमाण असते. त्यामुळे ही जनावरे जनावरे दगावली असल्याचे जिल्हा परिषदेच्या पशूसंवर्धन विभागाकडून सांगण्यात आले. कोपरगाव, पाथर्डी, संगमनेर, नगर, नेवासे आणि पारनेर तालुक्‍यातील जनावरांचा यात समावेश आहे. पशूसंवर्धन विभागाने वेळीच उपचार केल्याने या विषवाधेतून सुमारे शंभर जनावरे वाचली आहेत.

पावसाळ्यात शेती बांध, मोकळ्या रानात कुंद्रा (कुंदुरचा, कुंजीर), माठ (रानमाठ, काटेमाठ), रताळे भाजी, केणा, ढोल आंबा, कोंबडा गवत या सारख्या वनस्पती मोठ्या प्रमाणात वाढतात. या वनस्पतीचे खोड आणि मुळामध्ये नायट्रेटचे प्रमाण अधिक असते. काही शेतकरी कोवळ्या गवतासोबत या वनस्पती पूर्णपणे उपटून जनावरांना चारा म्हणून वापरतात. त्यामुळे यातील नायट्रेटची वीषबाधा होऊन जनावरे दगावत असल्याचा अंदाज पशुसंवर्धन विभागाने व्यक्त केला. 

नगर तालुक्‍यातील वडगाव तांदळी, राळेगण, आंबिलवाडी येथील आठ जनावरे, पाथर्डी तालुक्‍यातील चारा छावणीतील एक जनावर, नेवासे तालुक्‍यातील कुकाणा येथील सात जनावरे, कोपरगाव तालुक्यातील टाकळी येथे पाच, राहाता तालुक्‍यातील अस्तगाव येथील एक जनावर, संगमनेर तालुक्‍यातील नऊ जनावरे, पारनेर तालुक्‍यातील रांजणगाव मशिद, बांबुर्डी, चौंभूत येथील तीन अशी आत्तापर्यंत एकूण ४२ जनावरे नायट्रेटचा अंश असलेल्या वनस्पती खाल्ल्याने दगावल्याचे जिल्हा परिषदेच्या पशुसंवर्धन विभागातील पशूतज्ज्ञांनी सांगितले आहे.

मात्र वेळेवर उपचार मिळाल्याने जवळपास १०० जनावरे बचावली आहेत. पशूपालकांनी नायट्रेटचे प्रमाण जास्त असलेल्या वनस्पती खोड, मुळासकट जनावरांच्या आहारात देऊ नयेत, यासाठी पशूसंवर्धन विभागाकडून जागृती केली जात आहे. 

कशामुळे होते विषबाधा :
बांधावर येणाऱ्या कुंजीर, रानमाठ, रताळे भाजी, केणा, ढोल आंबा या वनस्पतींचे खोड आणि मुळात नायट्रेटचे प्रमाण असते. त्यामानाने पानांमध्ये कमी असते. या वनस्पती जास्त प्रमाणात जनावरांच्या आहारात आल्यातील त्यातील नायट्रेट रक्तात जलद गतीने शोषले जाते. त्यामुळे ऑक्‍सिजन वाहून नेण्याची रक्ताची क्षमता कमी होते. परिणामी हृदय व फुप्फुसे निकामी होऊन जनावरांचा मृत्यू होतो. 

असे करा उपचार 

  • जनावरांना जास्त प्रमाणात बांधावरील वनस्पती, कोवळे गवत खाऊ घालू नये.
  • हिरवे गवत कापताना साधारण सहा इंच खोडापासून अंतर ठेवून कापावे. हिरव्या गवतासोबत कोरडा चारा किंवा इतर चारा कुट्टी करून द्यावा. 
  •  एखाद्या चारा पिकाला युरिया खत दिल्यानंतर लगेच ते जनावरांना खायला देऊ नये.
  • कळपात विषबाधेची लक्षणे दिसताच ताबडतोब संबंधित चारा, गवत देणे बंद करावे

विषबाधेची लक्षणे 

  • जनावरे लाळ गाळतात, स्नायूंमध्ये कंप होतो, पोट दुखते, जुलाब होतात.
  • अशक्तपणा येतो. तोंड व डोळ्यांची आंतरत्वचा चॉकलेटी किंवा निळी पडते.
  • जनावरे तोंडाने श्वास घेतात, रक्त चॉकलेटी होते, जनावरे कोमात जाऊन त्यांचा मृत्यू होतो.
  • सुरवातीची लक्षणे न दिसता जनावरे अचानक ओरडून जमिनीवर आडवी पडतात. 

    विषबाधेसाठी नुकसानीसाठी तरतूद करा...
    काटेमाट वनस्पती खाण्यात आल्याने माझ्या चार कालवडी आणि एक गाय यामुळे मृत्युमुखी पडल्या, उपचारामुळे चार जनावरे वाचविण्यात यश आले. पंचनामा झाला असून, माझे सुमारे दीड लाख रुपयांचे नुकसान झाले आहे. जनावरांच्या विषबाधेकरिता कोणतीही तरतूद नसल्याचे समजले, परंतू, कोणताही शेतकरी जनावरांना विषारी वनस्पती खाऊ घालणार नाही. सरकारने शहानिशा करून याकरिता तरतूद करावी, आम्हाला नुकसानभरपाई द्यावी, अशी आमची मागणी आहे.
    - उद्धव जाधव, शेतकरी, टाकळी, ता. कोपरगाव, जि. नगर


इतर अॅग्रो विशेष
हरितक्रांती घडविताना सुपीकता हरवली:...अकोला : अन्नधान्य निर्मितीचे उद्दिष्ट पूर्ण...
वाइन उद्योगाला अडचणीतून मुक्त करणार ः...नाशिक : वाइन उद्योगाला मागील काही दिवसांपासून...
सत्तावीस लाख शेतकऱ्यांचे ‘आधार’ रखडलेपुणे: शेतकऱ्यांच्या आधार संलग्न बॅंक खात्यात...
वायफाय मोफत हवाय? घरपट्टी, पाणीपट्टी भराकोल्हापूर : ‘‘वायफाय मोफत हवाय? घरपट्टी व...
कर्जमाफीचा शब्द पाळू ः मुख्यमंत्रीइस्लामपूर, जि. सांगली ः कर्जमाफीचा आम्ही दिलेला...
अकोला जिल्ह्यात मजूरटंचाईमुळे कापूस...अकोला ः शेतीकामांसाठी दिवसेंदिवस मजूर समस्या भीषण...
सावित्रीच्या लेकींचा जागर करीत घराच्या...नाशिक : क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले जयंतीचे...
पूरकउद्योग अन् शेती विकासात श्री भावेश्...बेलवळे खुर्द (ता. कागल, जि. कोल्हापूर) येथील श्री...
उत्तर महाराष्ट्रात अधिक गारठापुणे : राज्यात गारठा वाढला असला तरी, किमान...
शाश्वत ग्राम, शेतीविकासाची 'जनजागृती'औरंगाबाद येथील जनजागृती प्रतिष्ठान या स्वयंसेवी...
बदल ठरावेत लाभदायकयवतमाळ जिल्ह्यातील आर्णी तालुक्यातील हजारो...
हवामान बदल हेच सर्वांत मोठे आव्हानआ ज जगभरात हवामान बदल आणि त्याचे होणारे परिणाम हा...
महिनाभरात पडणार नाशिक विभागातील साखर...नगर ः नगर, नाशिक जिल्ह्यामध्ये यंदा ३२ पैकी केवळ...
महिलांनी मालक बनले पाहिजे ः राज्यपालमुंबई ः महालक्ष्मी सरस प्रदर्शनातून महिलांचे...
कर्जमाफीपासून वंचित शेतकऱ्यांसाठी...मुंबई ः दोन लाख रुपयांपेक्षा जास्त थकबाकी...
ग्रामीण कुटुंबांचे उत्पन्न का वाढत नाही...पुणे: देशात ५० टक्के रोजगार हा शेतीशी निगडित व...
नागपूर : थंडीची तीव्रता वाढली; अंडी...नागपूर ः थंडीच्या दिवसांत मागणी वाढत अंड्यांचे...
निफाडला २.४ अंश तापमान; राज्य थंडीने...पुणे : उत्तरेकडून वाहणाऱ्या थंड वाऱ्यांच्या...
शेतात नवे प्रयोग करणारे शेतकरी आमचे...मुंबई ः प्रत्यक्ष शेतात राबून नवनवीन प्रयोग...
चिखलदऱ्याच्या स्ट्राॅबेरीला हवाय...अमरावती ः लागवड खर्चाच्या दुप्पट उत्पन्न मिळवून...