Agriculture News in Marathi 72 villages in the country to be 'Village of Excellence' | Agrowon

देशातील ७२ गावे होणार ‘व्हिलेज ऑफ एक्‍सलन्स’ 

टीम अॅग्रोवन
बुधवार, 1 डिसेंबर 2021

केंद्र सरकार, राज्य सरकार आणि इस्राईल सरकार यांच्यात कृषी क्षेत्रात तंत्रज्ञान आदान-प्रदान विषयक करार करण्यात आला आहे. विविध पिकांसोबतच विदर्भासह देशाच्या काही भागांत मुख्य फळपीक असलेल्या संत्र्यांची उत्पादकता वाढीचे प्रयत्न केले जात आहेत.

नागपूर ः केंद्र सरकार, राज्य सरकार आणि इस्राईल सरकार यांच्यात कृषी क्षेत्रात तंत्रज्ञान आदान-प्रदान विषयक करार करण्यात आला आहे. विविध पिकांसोबतच विदर्भासह देशाच्या काही भागांत मुख्य फळपीक असलेल्या संत्र्यांची उत्पादकता वाढीचे प्रयत्न देखील या प्रकल्पातून केले जात आहेत. त्यासाठी पूर्वी सेंटर फॉर एक्‍सलन्स उभारण्यात आले होते. आता व्हिलेज ऑफ एक्‍सलन्सची उभारणी, या प्रकल्पातून केली जात असून, देशातील ७२ गावांमध्ये हा प्रकल्प राबविला जात असल्याची माहिती इस्राईल येथील तज्ज्ञ डॉ. ऊरी रुबीस्टेन यांनी दिली. 

नागपुरी संत्र्याने रंग आणि चवीच्या बाबतीत जागतिकस्तरावर वेगळेपण जपले आहे. मात्र टिकवणक्षमता आणि उत्पादकतेत हे फळ जागतिक आणि देशांतर्गत पातळीवर पिछाडीवर आहे. हेक्‍टरी पाच टन इतकी जेमतेम उत्पादकता या फळाची आहे. त्या पार्श्‍वभूमीवर केंद्र व महाराष्ट्र सरकारने या फळाच्या उत्पादकता वाढीसाठी इस्राईलसोबत करार केला आहे. त्याअंतर्गत संत्रा उत्पादकांना मार्गदर्शनासाठी आलेल्या ऊरी रुबीस्टेन यांनी नागपूरात ‘ॲग्रोवन’शी संवाद साधला.

ते म्हणाले, ‘‘तमिळनाडू, हरियाना, पंजाब, उत्तर प्रदेश, बिहार, महाराष्ट्र या राज्यांमध्ये फळांवर काम होत आहे. सुरुवातीला कृषी विद्यापीठांमार्फत त्या राज्यांमध्ये इस्राईली लागवड पद्धतीवर आधारित सेंटर फॉर एक्‍सलन्स उभारण्यात आले. लागवड अंतर कमी करून शास्त्रोक्‍त पद्धतीने बागेचे व्यवस्थापन केल्यास उत्पादकता वाढते, हे दाखविण्यासाठी या केंद्रांचा उपयोग झाला. आता विदर्भात इंडो-इस्राईल पद्धतीने पाच हजार हेक्‍टरपर्यंत संत्रा लागवड झाली आहे.

या तंत्रज्ञानाचा अधिक विस्तार होण्याकरिता आता सेंटरऐवजी गावाला केंद्रबिंदू ठेवण्यात आले आहे. व्हिलेज ऑफ एक्‍सलन्स या थीमच्या माध्यमातून निवडलेल्या गावातील पाच शेतकऱ्यांपर्यंत तंत्रज्ञानाचा विस्तार केला जाईल. हे मॉडेल फार्मर नंतर तंत्रज्ञान विस्ताराचा केंद्रबिंदू असतील. सध्या भारतातील ७२ गावांमध्ये हा प्रकल्प कार्यान्वित करण्यात आला आहे. अशा प्रयत्नांतून उत्पादकता एका मर्यादेपर्यंत वाढेल कारण उत्पादकता वाढीत वाण, भौगोलिक स्थिती, कीडरोग, असे अनेक घटक कारणीभूत ठरतात. त्यामुळे इस्त्राइल व भारताची तुलना करणे अपेक्षित ठरणार नाही. 

इस्राईलमध्ये संत्र्याचे दोन वाण 
इस्राईलमध्ये संत्र्याचे दोन वाण आहेत त्यातील ‘ऑर’ हे वाण अधिक प्रचलित आहे. ९ ते १२ टन प्रती एकर अशी याची उत्पादकता आहे. युरोप, अमेरिका या देशांमध्ये त्याची निर्यात होते. 

प्रतिक्रिया 
जनुकीय परावर्तित पीक तंत्रज्ञान फायदेशीर आणि उपयोगी आहे. परंतु त्याचे बियाणे दर वर्षी एकाच कंपनीकडून घ्यावे लागते हे चुकीचे आहे. एकाधिकार निर्माण झाल्याने शेतकऱ्यांना अशा तंत्रज्ञानासाठी जादा पैसे मोजावे लागतात. सद्या केवळ युरोपीयन देशातच अशा उत्पादनांना काही अंशी बंदी आहे. उर्वरित जगात ते स्वीकारले जाते. सेंद्रिय उत्पादनांना देखील अद्याप तितक्‍या प्रमाणात स्वीकारलेले नाही. सेंद्रियची बाजारपेठ देखील मर्यादित आहे. त्यामुळे रासायनिक आणि सेंद्रियचा मध्य साधणे संयुक्‍तिक ठरते. 
- ऊरी रुबीस्टेन, तज्ज्ञ, इस्राईल 


इतर अॅग्रो विशेष
महाराष्ट्रात ३५ धान्य आधारित इथेनॉल...वृत्तसेवा - केंद्र सरकारने (Central Government)...
रशियासाठी निर्यातीच्या द्राक्ष दराचा...पुणे - महाराष्ट्र राज्य द्राक्ष बागायतदार संघाने...
गावरान कि ब्रॉयलर चवीला कोण जबरदस्त?कोंबडीची पचनसंस्था कशी कार्य करते. तुम्ही कोंबडी...
थंडीत खा अंडी रोज सकाळी उठल्यावर कसला नाष्टा करावा जो कि...
गुणवत्तापूर्ण आंब्याला मिळवली ग्राहक...मालगुंड (ता. जि. रत्नागिरी) येथील विद्याधर...
ट्रायकोडर्मा निर्मितीसाठी शेतात उभारली...राहुल रसाळ यांनी शेत परिसरात छोटेखानी प्रयोगशाळा...
टिळा तेजाचामराठी भाषेला मातीतल्या कवितेचे लेणं चढवणाऱ्या कवी...
शेळ्यांसाठी शेंगवर्गीय चारा पिक शेळ्यांचा सर्वांत आवडता आहार म्हणजे झाडाचा पाला....
सोयाबीन आणि कापसाचे मराठवाडा,...मराठवाडा कापूस बाजारभाव - आज किनवट बाजारात...
जनावरांमध्ये अचानक गर्भपात का होतो?या रोगाचा प्रसार प्रामुख्याने गवत, पिण्याचे पाणी...
सहकाराला मारक कायदे बदलण्याला प्राधान्य राज्यातील सहकारी बॅंकिंग व्यवस्थेचे अभ्यासक...
पंजाबात मोहरीच्या क्षेत्रात वाढ, मात्र...वृत्तसेवा - पंजाबमध्ये मोहरीची लागवड ३३ हजार...
‘जुनं ते सोनं' चा खोटेपणा "जुनी शेती खूप चांगली होती. त्या शेतीत खूप...
उन्हाचा चटका वाढला, गारठा ओसरला पुणे : राज्यात उन्हाचा चटका वाढू लागला असल्याने...
साखर कारखान्यांच्या माल तारण  कर्जावरील...कोल्हापूर : साखर कारखान्यांच्या माल तारण...
खते मुबलक; पण किंमत जादा पुणे : राज्यात रब्बी हंगामात रासायनिक खतांची...
ज्येष्ठ विचारवंत डॉ. एन. डी. पाटील...कोल्हापूर ः ज्येष्ठ पुरोगामी विचारवंत, माजी...
सोयापेंडीच्या मागणीमुळे सोयाबीनचे दर...पुणे ः बाजारात सध्या सोयाबीन दर एका भावपातळीवर...
कांदाच बनला टुमदार बंगल्याची ओळख नाशिक ः  या नभाने या भुईला दान...
कापूस आयात शुल्क  रद्दच्या विषयावरील...जळगाव ः कापसावरील आयात शुल्क रद्द करण्यासह वायदा...