agriculture news in marathi, Agri Universities should work How to stop farmers suicide says Dr. S. M. Varshney | Agrowon

शेतकरी आत्महत्या थांबविण्यासाठी विद्यापीठांनीच पुढाकार घ्यावा

टीम अॅग्रोवन
शुक्रवार, 25 मे 2018

दापोली, जि. रत्नागिरी : शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या थांबविण्यासाठी कृषी विद्यापीठांनाच पुढाकार घ्यावा लागेल. शास्त्रज्ञांनी फक्त वाण काढून उपयोग नसून, आपल्या कामाची चौकट सोडून विद्यार्थ्यांना बरोबर घेत गरजेनुसार शेतकऱ्यांपर्यंत तंत्रज्ञान पोचवावे लागेल. लागवड खर्च कमी करण्यासाठी शास्त्रज्ञांनी झपाटून काम केले तरच शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढून आत्महत्यादेखील कमी होतील, असे प्रतिपादन माजी कुलगुरू डॉ. एम. सी. वार्ष्णेय यांनी येथे  केले. 

दापोली, जि. रत्नागिरी : शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या थांबविण्यासाठी कृषी विद्यापीठांनाच पुढाकार घ्यावा लागेल. शास्त्रज्ञांनी फक्त वाण काढून उपयोग नसून, आपल्या कामाची चौकट सोडून विद्यार्थ्यांना बरोबर घेत गरजेनुसार शेतकऱ्यांपर्यंत तंत्रज्ञान पोचवावे लागेल. लागवड खर्च कमी करण्यासाठी शास्त्रज्ञांनी झपाटून काम केले तरच शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढून आत्महत्यादेखील कमी होतील, असे प्रतिपादन माजी कुलगुरू डॉ. एम. सी. वार्ष्णेय यांनी येथे  केले. 

दापोलीमध्ये डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठात आयोजिलेल्या ४६ व्या संयुक्त कृषी संशोधन आणि विकास समितीच्या तीनदिवसीय बैठकीस गुुरुवारी (ता. २४) प्रारंभ झाला. या वेळी उद्‍घाटन सोहळ्यात प्रमुख पाहुणे म्हणून डॉ. वार्ष्णेय बोलत होते. 

कोकण विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. तपस भट्टाचार्य, राहुरी येथील महात्मा फुले कृषी विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. के. पी. विश्‍वनाथा, परभणीतील वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. बी. व्यंकटेश्वरलू, अकोला येथील डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. व्ही. एम. भाले, कृषी परिषदेचे संचालक रवींद्र जगताप, संचालक डॉ. हरिहर कौसडीकर व डॉ. विठ्ठलराव शिर्के तसेच सर्व विद्यापीठांचे संशोधन, विस्तार शिक्षण संचालक व्यासपीठावर उपस्थित होते.  

गुजरातच्या कामधेनू कृषी विद्यापीठाचे माजी कुलगुरू डॉ. वार्ष्णेय यांनी आपल्या अभ्यासपूर्ण भाषणात विद्यापीठांचे कान टोचले. ‘‘शेतकरी आत्महत्या ही अतिशय चिंतेची बाब आहे. आपण संशोधन कष्टाने करतो. तरीही ते शेतकऱ्यांपर्यंत पोचत नाही. त्यामुळे कृषी संशोधनाच्या प्रसारासाठी विद्यार्थ्यांची मदत घ्यावी लागेल. कृषी शिक्षणातील विद्यार्थ्यांना स्पर्धा परीक्षेच्या कोशातून बाहेर काढून गावांमध्ये शेतकऱ्यांच्या बांधापर्यंत पाठविण्याची वेळ आली आहे,’’ असे ते म्हणाले. 
मराठवाडा कृषी विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. बी. व्यंकटेश्वरलू यांनीही बैठकीत महत्त्वाची निरीक्षणे नोंदविली. ‘‘विद्यापीठांनी आता बाजार व्यवस्था, कृषी अर्थव्यवस्थापन, मूल्यवर्धन, प्रक्रिया तसेच वर्तमानातील गरजांवर आधारित संशोधन करण्याची आवश्यकता आहे. त्यासाठी विद्यापीठांनी भले सल्लागारांची देखील मदत घ्यावी,’’ असे ते म्हणाले. 

‘‘महाराष्ट्राची अॅग्रेस्कोची परंपरा देशात सर्वोत्तम आहे. या माध्यमातून हजारो शिफारशी झालेल्या असून त्याचा वापर शेतकरी करीत आहेत. मात्र, सर्व शिफारशी वापरल्या जात नाहीत. त्यामुळे आपण किती शिफारशी केल्या व त्यातील किती वापरल्या गेल्या आणि किती शिफारशींमध्ये सुधारणा करण्याची गरज आहे याचा व्यवस्थित आढावा घेण्याची वेळ आली आहे,’’ असेही मत त्यांनी नोंदविले. 

संशोधनाची चौकट ओलांडण्याचा आग्रह धरताना डॉ. व्यंकटेश्वरलू म्हणाले, ‘‘४० वर्षांपूर्वी शेतकऱ्यांकडे चांगले वाण, कीड-रोग, खते-सिंचन व्यवस्थापनाविषयी माहिती नव्हती. आता ही सर्व माहिती शेतकऱ्यांकडे आहे. मात्र, शास्त्रज्ञ अजूनही याच माहितीभोवती संशोधन करीत आहेत. त्यामुळे आपल्याला संशोधनाचे प्राधान्यदेखील ठरविण्याची गरज आहे.’’

बैठकीच्या पहिल्या दिवसात शास्त्रज्ञांनी विद्यापीठांमधील विविध कामांचा आढावा घेतला. आज (ता. २५) विविध संशोधनावर तांत्रिक चर्चासत्रे होत असून उद्या शिफारशींवर शिक्कामोर्तब केले जाईल. इतर कोणत्याही अॅग्रेस्कोपेक्षा दापोलीतील बैठकीची व्यवस्था उत्तम असल्याचे सांगत सर्व कुलगुरूंनी दापोलीचे कुलगुरू डॉ. भट्टाचार्य यांचे भरभरून कौतुक केले. 

फक्त वाण काढून उपयोग नाही
माजी कुलगुरू डॉ. वार्ष्णेय यावेळी म्हणाले की, ‘‘फक्त वाण काढून उपयोग नाही. शेतकऱ्याचा लागवड खर्च कमी करण्यासाठी कृषी विद्यापीठांमधील शास्त्रज्ञांनी झपाटून काम केले तरच शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढेल. मी फक्त पैदासकार असून फक्त बियाणे पैदाशीकडेच लक्ष देईल. मी मृदाशास्त्रज्ञ असून माती सोडून मला इतर काही माहित नाही, अशी भूमिका घेणे आता कृषी शास्त्रज्ञांनी बंद करावे. मी वेतन घेतो. दर्जेदार संशोधन शेतकऱ्यांपर्यंत नेण्याबरोबरच चौकटीबाहेर पडून कामे करेल असे तुम्ही ठरवा. तसे केले तर देश तुमचा ऋणी राहील.’’


इतर अॅग्रो विशेष
पीककर्ज वाटपात राज्यात कोल्हापूर प्रथम...कोल्हापूर : जिल्ह्याकरिता पीक कर्जाचे वार्षिक...
कृषी विधेयकांना वाढता विरोधनवी दिल्लीः देशभरात ठिकठिकाणी विशेषतः पंजाब आणि...
तंबी देताच फळपिकांची विमा भरपाई झाली...पुणे: फळपिक विमा योजनेतील अडवून ठेवलेली नुकसान...
कांदा उत्पादकांची सावध चाल नाशिक: केंद्राच्या वाणिज्य मंत्रालयाने कांदा...
मराठवाड्यात पावसाचे धुमशान पुणे ः मराठवाड्यात पावसाचे धुमशान सुरूच आहे....
ग्रामपंचायतींच्या निवडणुकांसाठी निवडणूक...मुंबई: कोरोनामुळे स्थगित करण्यात आलेल्या आणि...
हलक्या पावसाची शक्यता पुणे ः बंगाल उपसागराच्या ईशान्य परिसरात उद्या (ता...
शेतकऱ्यांना उभारी देणारी संत ज्ञानेश्‍...किनखेडा (ता.रिसोड,जि.वाशीम) येथील प्रगतशील शेतकरी...
बाजार स्वातंत्र्यांची मागणी पूर्ण पुणेः केंद्र सरकारने सादर केलेल्या शेती आणि पणन...
गुणवत्तापूर्ण हळद, डाळींची थेट...सनपुरी (जि. परभणी) येथील प्रयोगशील शेतकरी नरेश...
मराठवाड्यात जोरदार पावसाचा पिकांना फटकाऔरंगाबाद, परभणी : औरंगाबाद, जालना, बीड, लातूर,...
हजारो टन कांदा निर्यातीच्या प्रतीक्षेतमुंबई/नाशिक : देशभरात कांदा निर्यातबंदी...
बीटी वांग्याच्या दुसऱ्या टप्प्यातील...पुणे : देशभरात चर्चेत असलेल्या बीटी वांग्याच्या...
साखर निर्यातीचे करार ५७ लाख टनांवरकोल्हापूर : देशातल्या साखर निर्यातीचे करार आता ५७...
तुरळक ठिकाणी जोरदार पावसाची शक्यतापुणे ः बंगालचा उपसागर व उत्तर तामिळनाडूच्या...
दूध सल्लागार समिती कागदावरचपुणे : राज्यस्तरीय दूध सल्लागार समितीची एकही बैठक...
राज्यात मोसंबी १००० ते ४००० रुपये...औरंगाबादमध्ये १००० ते २५०० रुपये प्रतिक्विंटल...
कांदा, लसूण शेतीत बहिरवाडीने मिळवली...बहिरवाडी (ता. जि. नगर) हे छोटे गाव कांदा व लसूण...
स्पर्धेत टिकण्यासाठी ‘ई-नाम’केंद्र सरकारने कृषी, पणन व्यवस्थेत सुधारणा घडवून...
बाजार सुधारणांत नको राजकीय धुळवडकोरोनाच्या पार्श्वभूमीवर होत असलेल्या संसद...