agriculture news in marathi agrowon agralekh on demand and rate of milk collapsed due to lock down | Agrowon

दूध नासू नये म्हणून...

विजय सुकळकर
मंगळवार, 26 मे 2020

रेड झोन वगळता इतर सर्व ठिकाणी मिठाई दुकाने, उपहारगृहे, हॉटेल्स तसेच दूध प्रक्रिया उद्योग तात्काळ सुरु करायला हवेत. असे झाल्यास दुधाची मागणी पूर्ववत होऊन दर वधारायला सुरवात होईल.
 

कोरोना लॉकडाउनमुळे दुधाच्या मागणीत प्रचंड घट झाली, दरही पडू लागले. त्यामुळे शासनाने सहकारी दूध संघांमार्फत दुधाचे रुपांतर भुकटी (पावडर), लोणी (बटर) करण्यासाठी दहा लाख लिटर दूध खरेदीचा निर्णय घेतला. आणि उत्पादकांना २५ रुपये प्रतिलिटर दर देण्याची अट देखील घातली. मात्र मागील दोन महिन्यांपासून याबाबतचे अनुदान दूध संघांना मिळालेले नाही. दूध संघांच्या पावडर, बटरला उठाव नसल्याने त्याचे साठे पडून आहेत. त्यामुळे दूध संघांनी उत्पादक शेतकऱ्यांचे पैसे थकवले आहेत. खरे तर शासनाने दूध संघांचे थकीत अनुदान तात्काळ वर्ग करायला पाहिजेत. जेणेकरुन ते उत्पादकांचे पैसे देऊ शकतील. परंतू सध्या लॉकडाउनमुळे दूध उत्पादक संकटात आहे. ज्या दूध संघांनी उत्पादकांच्या जीवावर कोट्यवधी रुपये कमावले आहेत, त्यांनी सध्याच्या कठीण परिस्थितीत दूध उत्पादकांचे पैसे थांबवू नयेत. दूध संघांनी आपल्या भांडवल अथवा मिळकतीतून उत्पादकांचे पैसे त्वरीत द्यायला हवेत.

कोरोना लॉकडाउनमुळे ग्राहकांकडून मागणी घटली. अतिरिक्त दुधामुळे काही ठिकाणी संकलन बंद पडण्याची शक्यता निर्माण झाली. तर लॉकडाउनच्या आधी गायीच्या दुधाला प्रतिलिटर ३० ते ३५ रुपये दर मिळत होता. तो कमी होईल, हे दुसरे संकट होते. या पार्श्वभूमीवर १० लाख लिटर दूध खरेदीचा जो शासनाने निर्णय घेतला त्यामुळे दूध संकलन प्रभावित झाले नाही. ही बाब समाधानकारकच म्हणावी लागेल. मात्र या निर्णयाने दूध दरातील तफावत थांबली नाही. दुधाचे दर प्रतिलिटर ३० ते ३५ रुपयांवरुन १८ ते २१ रुपयांवर आले. त्यामुळे अजून किमान २० लाख लिटर दूध रुपांतर योजनेअंतर्गत शासनाने खरेदी करणे गरजेचे होते. असे झाले असते तर दुधाला प्रतिलिटर २५ रुपये दर टिकून राहीला असता. मात्र सरकारची परिस्थिती आणि इच्छाशक्तीअभावी तो निर्णय होऊ शकला नाही. परिणामी तोटा सहन करुन कमी दरात उत्पादकांना दूध घालावे लागत आहे.

शहरांमध्ये झोपटपट्टी भागांत, गरीब वस्त्यांत तसेच ग्रामीण भागात आदिवासी पट्ट्यात अन्नधान्य, पोषण आहार पुरविणे हे मोठे आव्हानात्मक काम. यातूनच राज्यात कुपोषणाची समस्या गंभीर होतेय. लॉकडाउनमध्ये तर या समस्येने अधिकच उग्र रुप धारण केले आहे. लॉकडाउनच्या पार्श्वभूमीवर आणि केरळ सरकारच्या धर्तीवर स्तनदा माता, गरोदर महिला, कुपोषित बालके तसेच राज्यातील अमृत आहार योजनेअंतर्गत शहरे आणि ग्रामीण भागात सुद्धा दूध भुकटी पुरविण्याचा उपक्रम सरकारने राबविणे गरजेचे होते. अशा उपक्रमाद्वारे एकीकडे उत्पादकांच्या दुधाला चांगला दर मिळाला असता, तर दुसरीकडे गरीब जनतेला किमान पोषण मूल्य आहारातून मिळाले असते.

शहरातील बहुतांश मजूर, कामगार, काही कर्मचारी वर्ग गावाकडे आल्यामुळे तसेच हॉटेल्स, उपहारगृहे, मिठाई दुकाने बंद असल्याने दुधाची मागणी घटली आहे. त्यामुळेही दुधाला कमी दर मिळू लागला आहे. अशावेळी रेड झोन वगळता इतर सर्व ठिकाणी मिठाई दुकाने, उपहारगृहे, हॉटेल्स तसेच दूध प्रक्रिया उद्योग तात्काळ सुरु करायला हवेत. असे झाल्यास दुधाची मागणी पूर्ववत होऊन दर वधारायला सुरवात होईल. दुधाला कमी दराची समस्या ही केवळ आपल्या राज्यात नसून देशपातळीवर आहे. लॉकडाउन पॅकेजमध्ये केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामण यांनी सहकारी संस्थामार्फत दुधाची खरेदी वाढवून अशा संस्थांना त्यांच्या कर्जव्याज रकमेत २ टक्के अंशदान दिल्याचे स्पष्ट केले. परंतू या निर्णयाचा उत्पादकांना योग्य दूध दरासाठी काहीही लाभ झालेला नाही. अशावेळी केंद्र सरकार स्तरावरुन दूध उत्पादकांना थेट आर्थिक मदत सुद्धा होणे गरजेचे आहे.


इतर अॅग्रो विशेष
विश्वजित माने प्रभारी कृषी आयुक्तपुणे : राज्याचे कृषी आयुक्त सुहास दिवसे यांची...
कृषी निविष्ठा विक्रेत्यांचा बंद मागे;...औरंगाबाद :  कृषी निविष्ठा विक्रेत्यांचा...
शण्मुख नाथन झटतोय निंब वृक्ष वाढीसाठीअकोला ः वृक्ष संवर्धन, पर्यावरणाच्या उद्देशाने...
देशात कृषी स्टार्टअपला वाव : संगीता...पुणे: जगात कृषी क्षेत्रातील प्रत्येक नववा...
सोयाबीन बियाणे न उगवल्याच्या राज्यात ५४...पुणे ः खरीप हंगामात सोयाबीन बियाणे...
कोकण, मध्य महाराष्ट्रात पावसाचा जोर...पुणे: मॉन्सून सक्रिय होण्यास पोषक हवामान होत...
आमचा विद्यार्थी सहा महिन्यातच पास झाला...मुंबई: आमचा विद्यार्थी सहा महिन्यातच पास झाला,...
बांगलादेशात रेल्वेद्वारे कांदा निर्यातनाशिक: जिल्ह्यातून मोठ्या प्रमाणावर कांदा...
देशात आता जनुक क्रांतीची गरज : माजी...पुणे: देशाला आता हरितक्रांती नव्हे तर आता जनुक...
शेळ्या-मेंढ्यांचे बाजार सुरु करा  नगर ः सध्या आषाढ महिना सुरु असून या महिन्यात...
बियाणे संबंधित तक्रारींचा तत्काळ निवाडा...नाशिक: निकृष्ट बियाण्यासंबंधी तक्रारी आल्यानंतर...
संत्रा उत्पादन वाढीचा अंदाजअमरावती ः पोषक वातावरणाच्या परिणामी या वर्षी...
मागण्या मान्य करा, अन्यथा दूध पुरवठा...औरंगाबाद  : अत्यल्प दर मिळत असल्याने आम्ही...
उथळ निर्णय की सखोल अभ्यासकेंद्र सरकारने ग्लायफोसेटचा वापर देशभर केवळ कीड...
लसीला लागण राजकारणाची ?‘कोरोना’ग्रस्ततेत अमेरिकेचा प्रथम क्रमांक आहे....
संगमनेर तालुका संघाकडून ५० टक्के...नगर: संगमनेर तालुका सहकारी दूध संघाने दूध...
उगाव येथे सामूहिक पातळीवर दशपर्णी अर्क...नाशिक: निफाड तालुक्यातील उगाव येथील श्री. श्री....
किसान क्रेडिट कार्डवर बिनव्याजी कर्ज...नाशिक: शेतकऱ्यांना शेतीकामासाठी आर्थिक मदत करणे...
दुधाला दर नसल्याने, दुभती जनावरे ...सोलापूर ः दुधाला मागणी असूनही केवळ योग्य तो दर...
मराठा समाजाला विश्वासात घेणार : अशोक...मुंबई : मराठा आरक्षणाच्या न्यायालयीन लढाईत राज्य...