agriculture news in marathi agrowon agralekh on demand and rate of milk collapsed due to lock down | Page 2 ||| Agrowon

दूध नासू नये म्हणून...

विजय सुकळकर
मंगळवार, 26 मे 2020

रेड झोन वगळता इतर सर्व ठिकाणी मिठाई दुकाने, उपहारगृहे, हॉटेल्स तसेच दूध प्रक्रिया उद्योग तात्काळ सुरु करायला हवेत. असे झाल्यास दुधाची मागणी पूर्ववत होऊन दर वधारायला सुरवात होईल.
 

कोरोना लॉकडाउनमुळे दुधाच्या मागणीत प्रचंड घट झाली, दरही पडू लागले. त्यामुळे शासनाने सहकारी दूध संघांमार्फत दुधाचे रुपांतर भुकटी (पावडर), लोणी (बटर) करण्यासाठी दहा लाख लिटर दूध खरेदीचा निर्णय घेतला. आणि उत्पादकांना २५ रुपये प्रतिलिटर दर देण्याची अट देखील घातली. मात्र मागील दोन महिन्यांपासून याबाबतचे अनुदान दूध संघांना मिळालेले नाही. दूध संघांच्या पावडर, बटरला उठाव नसल्याने त्याचे साठे पडून आहेत. त्यामुळे दूध संघांनी उत्पादक शेतकऱ्यांचे पैसे थकवले आहेत. खरे तर शासनाने दूध संघांचे थकीत अनुदान तात्काळ वर्ग करायला पाहिजेत. जेणेकरुन ते उत्पादकांचे पैसे देऊ शकतील. परंतू सध्या लॉकडाउनमुळे दूध उत्पादक संकटात आहे. ज्या दूध संघांनी उत्पादकांच्या जीवावर कोट्यवधी रुपये कमावले आहेत, त्यांनी सध्याच्या कठीण परिस्थितीत दूध उत्पादकांचे पैसे थांबवू नयेत. दूध संघांनी आपल्या भांडवल अथवा मिळकतीतून उत्पादकांचे पैसे त्वरीत द्यायला हवेत.

कोरोना लॉकडाउनमुळे ग्राहकांकडून मागणी घटली. अतिरिक्त दुधामुळे काही ठिकाणी संकलन बंद पडण्याची शक्यता निर्माण झाली. तर लॉकडाउनच्या आधी गायीच्या दुधाला प्रतिलिटर ३० ते ३५ रुपये दर मिळत होता. तो कमी होईल, हे दुसरे संकट होते. या पार्श्वभूमीवर १० लाख लिटर दूध खरेदीचा जो शासनाने निर्णय घेतला त्यामुळे दूध संकलन प्रभावित झाले नाही. ही बाब समाधानकारकच म्हणावी लागेल. मात्र या निर्णयाने दूध दरातील तफावत थांबली नाही. दुधाचे दर प्रतिलिटर ३० ते ३५ रुपयांवरुन १८ ते २१ रुपयांवर आले. त्यामुळे अजून किमान २० लाख लिटर दूध रुपांतर योजनेअंतर्गत शासनाने खरेदी करणे गरजेचे होते. असे झाले असते तर दुधाला प्रतिलिटर २५ रुपये दर टिकून राहीला असता. मात्र सरकारची परिस्थिती आणि इच्छाशक्तीअभावी तो निर्णय होऊ शकला नाही. परिणामी तोटा सहन करुन कमी दरात उत्पादकांना दूध घालावे लागत आहे.

शहरांमध्ये झोपटपट्टी भागांत, गरीब वस्त्यांत तसेच ग्रामीण भागात आदिवासी पट्ट्यात अन्नधान्य, पोषण आहार पुरविणे हे मोठे आव्हानात्मक काम. यातूनच राज्यात कुपोषणाची समस्या गंभीर होतेय. लॉकडाउनमध्ये तर या समस्येने अधिकच उग्र रुप धारण केले आहे. लॉकडाउनच्या पार्श्वभूमीवर आणि केरळ सरकारच्या धर्तीवर स्तनदा माता, गरोदर महिला, कुपोषित बालके तसेच राज्यातील अमृत आहार योजनेअंतर्गत शहरे आणि ग्रामीण भागात सुद्धा दूध भुकटी पुरविण्याचा उपक्रम सरकारने राबविणे गरजेचे होते. अशा उपक्रमाद्वारे एकीकडे उत्पादकांच्या दुधाला चांगला दर मिळाला असता, तर दुसरीकडे गरीब जनतेला किमान पोषण मूल्य आहारातून मिळाले असते.

शहरातील बहुतांश मजूर, कामगार, काही कर्मचारी वर्ग गावाकडे आल्यामुळे तसेच हॉटेल्स, उपहारगृहे, मिठाई दुकाने बंद असल्याने दुधाची मागणी घटली आहे. त्यामुळेही दुधाला कमी दर मिळू लागला आहे. अशावेळी रेड झोन वगळता इतर सर्व ठिकाणी मिठाई दुकाने, उपहारगृहे, हॉटेल्स तसेच दूध प्रक्रिया उद्योग तात्काळ सुरु करायला हवेत. असे झाल्यास दुधाची मागणी पूर्ववत होऊन दर वधारायला सुरवात होईल. दुधाला कमी दराची समस्या ही केवळ आपल्या राज्यात नसून देशपातळीवर आहे. लॉकडाउन पॅकेजमध्ये केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामण यांनी सहकारी संस्थामार्फत दुधाची खरेदी वाढवून अशा संस्थांना त्यांच्या कर्जव्याज रकमेत २ टक्के अंशदान दिल्याचे स्पष्ट केले. परंतू या निर्णयाचा उत्पादकांना योग्य दूध दरासाठी काहीही लाभ झालेला नाही. अशावेळी केंद्र सरकार स्तरावरुन दूध उत्पादकांना थेट आर्थिक मदत सुद्धा होणे गरजेचे आहे.


इतर अॅग्रो विशेष
पुण्यात शेतमाल पुरवठा देखील बंद पुणे: कोरोनाची उफाळून आलेली साथ रोखण्यासाठी...
देशाच्या सूत निर्यातीत मोठी घट जळगाव ः कोरोना व इतर संकटांमध्ये देशातील सूत...
मराठवाड्यात २६ टक्के पीककर्ज वितरणऔरंगाबाद : मराठवाड्यातील आठही जिल्ह्यांत...
कृषी निविष्ठा विक्रेत्यांचा राज्यात बंद...औरंगाबाद: कृषी निविष्ठा विक्रेत्यांच्या...
राज्यात पावसाला पोषक हवामानपुणे : राज्यात पावसाला पोषक हवामान होत असल्याने...
जलसंधारण,शिक्षण अन् कृषी विकासाचा रचला...सुदृढ, आत्मनिर्भर समाज घडविणे या उद्देशातून जळका...
दुग्ध व्यवसाय ठरतोय शेतीला आधारपनवेल येथील बांधकाम व्यावसायिक अनिल लक्ष्मण...
कृषी आयुक्त दिवसेंची बदली, गायकवाड...मुंबई : राज्य सरकारने शनिवारी महत्त्वपूर्ण...
कृषी निविष्ठा विक्रेत्यांना आरोपी नव्हे...पुणे : राज्यात खते, बियाणे, कीटकनाशकांची विक्री...
आनंदाची पातळी बदलतेय उत्पन्नांनुसारआजच्या जगामध्ये सामाजिक आर्थिक निकषांमध्ये वेगाने...
शेती क्षेत्रातील बदल टप्याटप्याने...नागपूर ः शेतकऱ्यांच्या बांधापर्यंत कृषी...
राज्यात कृषी सेवा केंद्रांचा बंद सुरूपुणेः सोयाबीन बियाणे न उगवल्या प्रकरणी...
औरंगाबाद जिल्ह्यातील थेट शेतमाल विक्री...औरंगाबाद : कोरोना संकटामुळे शेतकरी ते ग्राहक...
रुतलेले अर्थचक्राने विकासालाही ‘ब्रेक’''मूडी'' या पतमानांकन संस्थेने अलीकडेच आपला अहवाल...
बेलखेडा होणार संत्रा उत्पादक गावरिसोड, जि. वाशीम ः तालुक्यातील दोन हजार लोकसंख्या...
श्री विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिरात...सोलापूर ः  आषाढी यात्रेच्या कालावधीसाठी श्री...
बियाणे प्रमाणीकरण यंत्रणेचा कारभार...नागपूर ः ‘शुध्द बिजापोटी फळे रसाळ गोमटी’ असे...
राज्यात पावसाचा कमी अधिक जोर पुणे : राज्यात अनेक ठिकाणी पावसाने हजेरी लावली...
मध्य महाराष्ट्र, मराठवाड्यात आज वादळी...पुणे : कोकणात अनेक ठिकाणी पावसाचा मुसळधार पाऊस...
‘रायरेश्‍वर ’ गटाचा; सेंद्रिय हळदीचा...नाटंबी (ता. भोर, जि. पुणे ) येथील श्री. रायरेश्वर...