agriculture news in marathi agrowon agralekh on oxygen production by sugar factories in Maharashtra | Agrowon

साखर उद्योगाचे दिशादर्शक पाऊल

विजय सुकळकर
गुरुवार, 6 मे 2021

देशात सध्यातरी मागणीच्या तुलनेत ऑक्सिजनचे उत्पादन बऱ्यापैकी आहे. परंतु प्रत्येकच हॉस्पिटलकडून अचानक ऑक्सिजनची वाढलेली मागणी आणि त्यानुसार पुरवठा करण्यात समस्या उद्‌भवत असल्याने टंचाई भासत आहे.

सुमारे पाच वर्षांपूर्वी या देशात हवा विकत घ्यावी लागेल, ऑक्सिजन मिळविण्यासाठी रुग्णांच्या नातेवाइकांना दरदर भटकावे लागेल, ऑक्सिजनचा तुटवडा भासून हजारोंचे प्राण जातील, असे भाकीत कुणी केले असते तर त्यावर कुणीही विश्‍वास ठेवला नसता. परंतु आज देशभर ऑक्सिजनची टंचाई असून, पुरवठा सुरळीत होत नसल्याने अनेकांचे प्राण जाताहेत. काही हॉस्पिटलमध्ये ऑक्सिजनची गळती होऊन तर कुठे ऑक्सिजन सिलिंडर अथवा टॅंकर वेळेवर न पोहोचल्याने पुरवठा खंडित झाल्याने कोरोनाबाधित रुग्ण पटापट मरताहेत. देशात सध्या कोरोनाच्या दुसऱ्या लाटेने हाहाकार माजविला आहे. दिल्ली, महाराष्ट्रासह आता देशभरातील सर्वच राज्यांमध्ये कोरोनाचा उद्रेक सुरू आहे. कोरोना बाधितांचे प्राण वाचविणाऱ्या व्हेंटिलेटर बेड्स, रेमडेसिव्हिर, लस आणि ऑक्सिजन या चारही बाबींचा देशभर प्रचंड तुटवडा आहे. कोरोनाची वर्षभरापूर्वी आलेली पहिली लाट देशात कोणीही गांभीर्याने घेतली नाही. त्यामुळे दुसऱ्या लाटेने आरोग्य यंत्रणा उद्‌ध्वस्त करण्याचे काम करून आता मृत्यूचे तांडव सुरू आहे. त्यातच जुलै-ऑगस्टमध्ये कोरोनाच्या तिसऱ्या लाटेचा इशारा तज्ज्ञांनी दिलेला आहे. दुसऱ्या लाटेत कोरोनाने घातलेले थैमान थांबवून तिसऱ्या लाटेला रोखायचे असेल तर बेड्स, रेमडिसिव्हिर इंजेक्शन, औषधे या आरोग्य सुविधांबरोबर लस आणि ऑक्सिजन यांची निर्मिती वाढवून पुरवठा सुरळीत करावा लागेल. अशावेळी राज्यातील काही साखर कारखान्यांनी ऑक्सिजनची निर्मिती करण्यासाठी उचललेले पाऊल स्वागतार्ह आहे. माजी केंद्रीय कृषिमंत्री शरद पवार यांची ही संकल्पना असून, त्यास कारखान्यांकडून चांगला प्रतिसाद मिळतोय.

भारतात दररोज सात हजार मेट्रिक टन ऑक्सिजन उत्पादन होत असून, वैद्यकीय ऑक्सिजनची दररोजची मागणी पाच हजार मेट्रिक टनाची आहे. अर्थात मागणीच्या तुलनेत ऑक्सिजनचे उत्पादन बऱ्यापैकी आहे. परंतु प्रत्येकच हॉस्पिटलची अचानकच वाढलेली मागणी आणि त्यानुसार पुरवठा करण्यात समस्या उद्‌भवत असल्याने टंचाई भासत आहे. एप्रिल २०२० ते जानेवारी २०२१ या कालावधीत भारताने जवळपास नऊ हजार तीनशे मेट्रिक टन प्राणवायूची निर्यात देखील केली आहे. निर्यात केलेला प्राणवायू हा द्रवरूप होता. आणि तो औद्योगिक तसेच वैद्यकीय अशा दोन्ही कारणांसाठी वापरता येण्याजोगा होता. यावरून प्राणवायूबाबत शासनापासून सर्वजण किती गाफील राहिले आहेत, याचा प्रत्यय येतो. सध्याची ऑक्सिजनची वाढती मागणी त्यात तिसऱ्‍या लाटेचा विचार करून उत्पादन वाढवायला पाहिजे. परंतु त्यापेक्षाही मागणीनुसार ऑक्सिजनचा पुरवठा करण्यावर अधिक भर द्यावा लागणार आहे. देशात प्राणवायू तुटवड्याचे महासंकट आलेले असताना टाटा, रिलायन्स आणि महिंद्रा असे अपवादात्मक वैयक्तिक पातळीवर ऑक्सिजननिर्मिती करता घेतलेला पुढाकार वगळता आयटी, ऑटोमोबाईल, कृषी निविष्ठांसह इतर निर्मिती उद्योग क्षेत्रांकडून काही प्रयत्न झालेले नाहीत. सर्वच उद्योगसमूह थेट ऑक्सिजननिर्मिती करू शकले नाही तरी सामाजिक जबाबदारीतून त्यासाठी अर्थसाह्य तर करू शकतात, हे त्यांनी लक्षात घ्यायला हवे. सामूहिक स्वरूपात ऑक्सिजन निर्मितीबाबत तर अजूनही कोणत्या क्षेत्राने विचार केलेला दिसत नाही. अशा वेळी राज्यातील साखर उद्योगाने ऑक्सिजन निर्मितीसाठी घेतलेला पुढाकार आदर्शवतच म्हणावा लागेल. साखर कारखाने तांत्रिकदृष्ट्या ऑक्सिजन उत्पादन करू शकतात. यांत काही अडचणी येणार आहेत. त्यावर मात करीत कारखान्यांना पुढे जावे लागेल. साखर कारखान्यांचे जाळे ग्रामीण भागात पसरलेले असल्यामुळे विभागवार ऑक्सिजनची वाहतूक आणि पुरवठा करता येईल. संकट काळात मदत करण्याचे साखर उद्योगाने उचललेले पाऊल सामूहिक क्षेत्रातील इतर उद्योगांसाठी दिशादर्शकच म्हणावे लागेल.


इतर संपादकीय
भारतातील मोटार गाड्यांसाठी इथेनॉल...पेट्रोलमध्ये इथेनॉल मिश्रण करण्याचा कार्यक्रम...
सोयाबीन विक्री करा जरा जपूनचमागील दोन महिन्यांपासून सोयाबीन हे पीक देशभर...
खरे थकबाकीदार ‘सरकार’च  वीजबिलाची थकबाकी ७९ हजार कोटींच्या घरात पोहोचली...
देवगड ‘राम्बुतान’हापूस आंब्याच्या प्रदेशात चक्क परदेशी फळ ‘...
‘कृषी’चे धडे घेऊनच करावी लागेल शेतीदेशात तथा महाराष्ट्रात आजही सुमारे ६० ते ६५...
हतबलतेचा अंत नका पाहूसोलापूर जिल्ह्यातील मोहोळ तालुक्यातील शिरापूर...
दूध आणि ऊस उत्पादकांच्या लुटीचे रहस्यसाखर उद्योग व दुग्ध व्यवसायामध्ये कमालीचे...
शर्यतीतील बैलांवरील ताणतणाव नियोजनबैलगाडा शर्यतीसाठी अत्यंत पद्धतशीरपणे ...
रीतसर नफ्याचा घोटाळाशेती हा असा व्यवसाय आहे, की ज्यामध्ये शेतकरी...
व्रतस्थ कर्मयोगीप्रसिद्ध ऊसतज्ज्ञ डॉ. ज्ञानदेव गंगाराम हापसे...
शुभस्य शीघ्रम्शालेय अभ्यासक्रमात कृषीचा समावेश करण्याच्या...
वाढत्या नैसर्गिक आपत्ती गांभीर्याने...पर्यावरणाच्या कडेलोटाच्या कुंठितावस्थेचं ...
शुद्ध खाद्यतेलासाठी हेतूही हवा शुद्धपामची लागवड आणि तेलनिर्मिती वाढविण्यास केंद्र...
कात टाकून कामाला लागानागपूर येथील `केंद्रीय लिंबूवर्गीय फळ संशोधन...
घातक पायंडाजनुकीय बदल केलेल्या (जीएम) सोयापेंड आयातीला...
ऊस रसापासून थेट इथेनॉल निर्मितीचे हवे...जागतिक पातळीवर उसाच्या थेट रसापासून ३२ टक्के व...
‘गोल्डनबीन’ची झळाळी टिकवून ठेवा मागील दशकभरापासून राज्यात सोयाबीन (गोल्डनबीन)...
दिलासादायक दरवाढ खरे तर यंदाच्या साखर हंगामात साखरेच्या किमान...
अन्नप्रक्रिया योजना ठरताहेत मृगजळ भारतात उत्पादित शेतीमालापैकी ४० टक्के माल सडून...
शेतकऱ्यांच्या जिवांशी खेळ थांबवा सुमारे चार वर्षांपूर्वी २०१७ च्या खरीप हंगामात...