agriculture news in marathi agrowon agralekh on PRIME MINISTERS CLAIM ON HISTORIC MSP. | Page 2 ||| Agrowon

दावा अन् वास्तव

विजय सुकळकर
शुक्रवार, 26 फेब्रुवारी 2021

हमीभावात ऐतिहासिक वाढ म्हणजे यापूर्वी कधीही झाली नाही अशी वाढ, असा त्याचा अर्थ होतो. परंतु हमीभाववाढीची प्रत्यक्ष आकडेवारी पाहता पंतप्रधान मोदी यांचा दावा पूर्णपणे फोल ठरतोय.
 

शेतकरी सन्मान निधी योजनेच्या दोन वर्षपूर्तीच्या कार्यक्रमामध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी त्यांच्या कार्यकाळात गेल्या सात वर्षांत पिकांच्या हमीभावात ऐतिहासिक वाढ केल्याचे स्पष्ट केले आहे. दिल्ली सीमेवरील शेतकऱ्यांच्या आंदोलनाला लवकरच १०० दिवस पूर्ण होतील. नवे कृषी कायदे आणि त्याच्या विरोधातील आंदोलनाच्या पार्श्‍वभूमीवर प्रचलित बाजार व्यवस्थेतील सुधार, शेतीमालास हमीभावाचा आधार आणि कंत्राटी शेती या विषयांवर मागील सहा महिन्यांपासून गल्लीपासून ते दिल्लीपर्यंत देशात चर्चा सुरू आहे. मात्र आंदोलनाबाबत तोडगा काढण्यात केंद्र सरकारला यश आलेले नाही. परंतु जिथे संधी मिळेल तिथे या तिन्ही कायद्यांच्या समर्थनार्थ पंतप्रधानांसह केंद्रातील प्रमुख मंत्री बोलत आहेत. ऐतिहासिक हमीभावाचे सध्याचे पंतप्रधानाचे वक्तव्यही त्याच अनुषंगाने आलेले आहे. 

हमीभावात ऐतिहासिक वाढ म्हणजे यापूर्वी कधीही झाली नाही अशी वाढ, असा त्याचा अर्थ होतो. परंतु हमीभाववाढीची प्रत्यक्ष आकडेवारी पाहता पंतप्रधान मोदी यांचा दावा पूर्णपणे फोल ठरतोय. खरे तर यूपीए सरकारच्या दुसऱ्या कालखंडात (पंतप्रधान मनमोहनसिंग असताना) शेतीमालाच्या हमीभावातील सरासरी वाढ ही ११.२८ टक्के, तर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या एनडीएच्या पहिल्या कालखंडात ही वाढ केवळ ४.९१ टक्के अशी आहे. पीकनिहाय बघितले तरी यूपीए सरकारच्या कालखंडात हमीभावातील कमीत कमी वाढ ६.१५ टक्के (कापूस), तर अधिकाधिक वाढ भुईमुगामध्ये १४.४१ टक्के होती. मोदी सरकारच्या पहिल्या कालखंडात पीकनिहाय कमीत कमी वाढ १.५३ टक्का (भुईमूग), तर अधिकाधिक वाढ अखाद्य पीक तागामध्ये ११.१९ टक्के अशी आहे. उसाच्या एफआरपीत तर यूपीए -२ मध्ये २२.४२ टक्के, तर एनडीए -१ च्या कार्यकाळात ही वाढ केवळ ५.०४ टक्के अशी आहे.

मोदी सरकारचे दुसरे पर्व सुरू होऊन आता लवकरच दोन वर्षे पूर्ण होतील. परंतु या काळातही बहुतांश पिकांच्या हमीभावात प्रतिक्विंटल १०० ते २०० रुपये अशी नाममात्रच वाढ करण्यात आली आहे. केंद्र सरकारमार्फत वेगळ्या पद्धतीने आकडेवारी सादर करून, सादरीकरणाची पद्धत बदलून देशातील शेतकऱ्यांची दिशाभूल करण्याचे काम सातत्याने चालू आहे. या वर्षीच्या अर्थसंकल्पात २०१३-१४ च्या तुलनेत २०१९-२० मध्ये शेतीमाल खरेदीद्वारे हमीभावावर खर्च झालेल्या रकमेचे तुलनात्मक आकडे दिले आहेत. मागील सहा-सात वर्षांत हमीभावात नाममात्र करण्यात आलेल्या वाढीने हे आकडे फुगलेलेच दिसणार. मात्र याचा अर्थ हमीभावात मोठ्या प्रमाणात वाढ केली असा होत नाही. उलट स्वामिनाथन आयोगानुसार हमीभाव देण्याचे वचन मोदी सरकारने पाळले नाही. त्याहूनही गंभीर बाब म्हणजे त्यांनी जाहीर केलेले हमीभाव बहुतांश शेतीमालास बाजारात मिळताना दिसत नाहीत.

शेतकऱ्यांचे उत्पन्न २०२२ पर्यंत दुप्पट करण्याची घोषणादेखील पंतप्रधान मोदी यांनी पहिल्यावेळी सत्तेत आल्यानंतर केली होती. उत्पन्न दुपटीच्या कालमर्यादेस वर्षभराचा अवधी देखील आता उरला नाही. असे असताना उत्पन्न दुपटीसाठी अजून प्रयत्न सुरू असल्याचे बोलले जात आहे. २०२२ उजाडताच या देशातील शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्पट झाल्याची घोषणा झाली तर नवल वाटू नये. वास्तविक शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्पट होण्याच्या अनुषंगाने कोणतीही नवीन योजना केंद्र सरकारने आणली नाही.

पीकविम्यापासून ते जमिनीचे आरोग्य सुधारण्यापर्यंत जुन्या योजनांतच थोडेफार बदल करून नवीन स्वरूपात मांडल्या आहेत. या कोणत्याही योजनेची प्रभावी अंमलबजावणी होताना दिसत नाही. उलट वाढत्या नैसर्गिक आपत्ती आणि शेतीवरील सरकारचे दुर्लक्ष यामुळे देशातील शेतकऱ्यांची अवस्था अत्यंत दयनीय अशीच झाली आहे.


इतर अॅग्रो विशेष
कर्ज परतफेडीला मुदतवाढ मिळावी गोंदिया ः गेल्या हंगामात देण्यात आलेल्या...
परभणी, हिंगोलीत २० हजार क्विंटल हरभरा...परभणी ः किमान आधारभूत किंमत खरेदी योजनेअंतर्गत...
लासलगावला कांदा लिलावात सहभागी होण्यास...नाशिक : सध्या कोरोना विषाणूचा प्रादुर्भाव मोठ्या...
विदर्भात मेघगर्जनेसह पूर्वमोसमी पावसाची...पुणे : झारखंड ते उत्तर कर्नाटक, छत्तीसगड आणि...
हापूसचा दराचा गोडवा टिकून रत्नागिरी ः वातावरणातील अनियमितेचा परिणाम यंदा...
राज्यात अद्याप वीस लाख टन ऊस शिल्लक कोल्हापूर : राज्यातील ऊस उत्पादक पट्यातील साखर...
बाजार समित्या बंद ठेवू नका पुणे ः कोरोना टाळेबंदीत शेतीमाल वितरण सुरळीत...
राज्यात चिकन, अंड्यांच्या दरात सुधारणा नगर ः कोरोना व्हायरस संसर्गाच्या पार्श्‍वभूमीवर...
साखर वाहतुकीसाठी क्विंटलला १०० रुपये...कोल्हापूर : पूर्वेकडील राज्यांनी वाहतूक खर्चात...
कमाल तापमान वाढण्यास सुरुवात पुणे : राज्याच्या अनेक भागांत आकाश कोरडे झाले आहे...
पीक बदलातून शेती झाली किफायतशीरनांदोस (ता.मालवण,जि.सिंधुदुर्ग) गावातील...
देशात यंदा सर्वसाधारण पाऊस;...पुणे : देशभरात यंदा मॉन्सूनचा सर्वसाधारण पाऊस...
चैत्री यात्राही यंदा प्रतिकात्मक...सोलापूर ः कोरोनाच्या वाढत्या संसर्गाच्या पार्श्‍...
अवजारे उद्योगावर मंदीचे ढग पुणेः राज्यात पाच अब्ज रुपयांची उलाढाल करणाऱ्या...
फळे, भाजीपाला थेट पणन परवान्याला ६...पुणे ः कोरोना टाळेबंदीत शेतीमालाचे नुकसान होऊ नये...
देशाची साखर उत्पादनात उच्चांकी झेप कोल्हापूर ः साखर उत्पादनात देशाची घोडदौड ३०० लाख...
क्यूआर कोड रोखणार हापूसमधील भेसळ रत्नागिरी ः बाजारपेठेमध्ये ‘हापूस’ची कर्नाटक...
जालन्यात वर्षभरात ४२९ टन रेशीम कोष...जालना : येथे प्रायोगिक तत्त्वावर सुरू करण्यात...
राज्यात उन्हाचा चटका वाढणार पुणे : आठवडाभर पूर्वमोसमी पावसाने धुमाकूळ...
भाजीपाला विकण्याचे शेतकऱ्यांपुढे आव्हान...कोल्हापूर : ‘ब्रेक द चेन’च्या नवीन...