agriculture news in marathi agrowon agralekh on psycho mentality | Agrowon

अविवेकाची काजळी

विजय सुकळकर
गुरुवार, 26 सप्टेंबर 2019

अविवेकाची काजळी समाजात वाढत असताना ती वेळीच पुसून तेथे विवेकरूपी दीप लावावा लागेल. यासाठी व्यापक अशा सामाजिक-आध्यात्मिक प्रबोधनाची गरज आहे.

एखाद्याच्या यशावर आनंद व्यक्त करण्यापेक्षा अपयशानंतर खूश 
 होणाऱ्यांची संख्या समाजात वाढत आहे. दुसऱ्याच्या अपयशात, दुःखात, अडचणीत, नुकसानीत आनंद व्यक्त करणारी ही विकृत मनोवृत्ती म्हणावी लागेल. अशा प्रकारच्या मनोवृत्तीतूनच एखाद्यास जाणीवपूर्वक अडचणीत आणणे, आर्थिक नुकसान पोचविणे, असे वाढत असलेले प्रकार तर फारच दुर्दैवीच म्हणावे लागतील. मागील काही दिवसांपासून मागणी-पुरवठ्यातील तफावतीमुळे कांद्याचे दर वाढले आहेत. त्यामुळे बहुतांश शेतकरी आपल्याकडील चाळीत साठविलेला कांदा विक्रीसाठी काढत आहेत. नाशिक जिल्ह्यातील विष्णू आहेर हे शेतकरी चाळीतील कांदा विक्रीसाठी काढण्याच्या तयारीत असतानाच कुण्या अज्ञात व्यक्तीने त्यांच्या चाळीत युरिया टाकल्यामुळे त्यांचा जवळपास १२० क्विंटल कांदा खराब झाला आहे. कांद्याला मिळत असलेल्या चालू दरानुसार त्यांचे थेट पाच लाख रुपयांचे नुकसान झाले आहे. याबाबत त्यांनी देवळा पोलिस स्टेशनमध्ये तक्रारही दाखल केली आहे. 

मागील काही वर्षांपासून राज्यभरच शेतकऱ्यांचे नुकसान करण्यांच्या घटनांत वाढ झालेली दिसून येते. यातूनच शेतात अथवा बांधावर लावलेली झाडे तोडणे अथवा उपटून टाकणे, सोयाबीन असो की गहू, हरभरा यांची काढणी करून शेतात लावलेल्या गंजीला आग लावणे, साठवून ठेवलेला कापूस पेटवून देणे अथवा चाळीतील कांदा नासविणे, असे अनेक प्रकार पुढे येत आहेत. महत्त्वाचे म्हणजे असे प्रकार करणारा दूरचा कोणी नसून, जवळपासचीच व्यक्ती असते आणि त्यांच्याकडून जाणीवपूर्वक अशा घटना घडविल्या जातात. खरे तर शेतकरी मुळातच प्रचंड अडचणीत आहे. अस्मानी कहराबरोबर त्यांच्यावरील सुलतानी संकटातही भर पडत आहे. कुठे पूर, अतिवृष्टी तर कुठे अनावृष्टी, दुष्काळ यामुळे नुकसान वाढत आहे म्हणण्यापेक्षा हाती काहीही लागत नाही, असे म्हणणे अतिशोयक्ती ठरणार नाही. यातूनही वाचलेल्या, वाचविलेल्या पिकांवर नवनवीन रोग-किडींचा प्रादुर्भाव होत आहे. त्यांचे नियंत्रण कठीण होऊन बसले आहे. त्यातच बियाण्यांच्या खरेदीपासून ते शेतीमालाच्या विक्रीपर्यंत बाजारात जो नाही तो त्यास लुटायला, फसवायला बसले आहेत. यातूनच होणाऱ्या आर्थिक कुचंबणेतून राज्यात शेतकऱ्यांच्या आत्महत्यासुद्धा वाढत आहेत. अशा वेळी शेतकऱ्यांचे जाणीवपूर्वक आर्थिक नुकसान त्याच्या जवळपासचेच कोणी करत असेल तर, ते फारच वेदनादायी आहे. 

गावात अनेक कारणांनी गट-तट पडतात. काही वेळा कुणासोबतच्या भांडणातून वैयक्तिक वितुष्टही येते. परंतु, अशा प्रकारचे वितुष्ट अथवा मतभेदाचे रूपांतर कोणत्याही परिस्थितीमध्ये थेट आर्थिक नुकसान पोचविण्यात होता कामा नये. आपापसांतील मतभेद समोरासमोर बसून मिटवायला हवेत. याकरिता गावातील सरपंच, पोलिस पाटील, तंटामुक्तीचे अध्यक्ष यांनी पुढाकार घ्यायला हवा. चांगले संस्कार, समंजसपणातून विकृत मनोवृत्तीला दूर सारता येऊ शकते.

चांगले संस्कार, समंजसपणातून विवेक वाढतो. विवेक म्हणजे एखाद्या बाबीचा सारासार विचार करणे. सारासार विचारामध्ये वाईट-विकृत मनोवृत्तीला थारा नसतो. त्यामुळेच वाईट-विकृत विचारसरणीला अविवेक म्हणतात. अशा प्रकारची अविवेकाची काजळी समाजात वाढत असताना ती वेळीच पुसून तेथे विवेकरूपी दीप लावावा लागेल. आणि यासाठी व्यापक सामाजिक- आध्यात्मिक प्रबोधनाची गरज आहे. हे सर्व भविष्यात अशा प्रकारच्या घटना टाळण्यासाठी करायलाच पाहिजेत. परंतु, हे करीत असताना अशा विकृतीतून कोणी कुणाचे नुकसान केले असेल तर, त्यावर कडक कायदेशीर कारवाईदेखील व्हायला पाहिजे. काही जणांना चांगली अद्दल घडली म्हणजे पुढील प्रकार आपोआपच कमी होतील, हेही तेवढेच खरे आहे. 
                                                                              


इतर संपादकीय
कहर ‘कोरोना’चाकोरोना विषाणूच्या वाढत्या उद्रेकाने जगभर दहशतीचे...
नदी संवर्धनाचा केरळचा आदर्शकेरळ हे भारताच्या दक्षिण टोकाचे एक राज्य. अरबी...
शिवरायांची भविष्यवेधी ध्येयधोरणेछत्रपती शिवाजी महाराजांच्या रूपाने रयतेचा राजा...
आपणच आपला करावा उद्धारशेती फायद्याची करायची असेल, तर शेतकऱ्यांनी एकत्र...
 शेतकरी केंद्रित अर्थसंकल्पाचा दावा फोलकेंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी १...
‘कीडनाशके कायदा’ हवा स्पष्ट शेतकऱ्यांना बनावट कीडनाशके विक्रेत्यांपासून...
राष्ट्रीय मुद्द्यांचा भाजपपुढे गुंतादिल्ली विधानसभा निवडणुकीच्या निकालांच्या...
आता तरी सोडा धरसोडीचे धोरणसध्या बाजारात तुरीची आवक सुरू झाली असून अपेक्षित...
ग्रामीण विकासाचा ‘पर्यटन’ मार्गगेल्या आठवड्यात गुजरातमधील नर्मदा जिल्ह्यात...
संशोधनासाठीसुद्धा आता हवा जनरेटामागील वर्षी स्पेनमधील माद्रिद येथे संयुक्त...
आता वाढवा कामाचा वेगमहाविकास आघाडी सरकारने राज्यातील सरकारी अधिकारी-...
वृक्षसंवर्धनासाठी अनोखे संमेलनअमेरिकेमधील टेक्सास प्रांतात मी एक उद्यान पहावयास...
क्रियेवीण वाचाळता व्यर्थचभारतीय उष्णकटिबंधीय हवामान संस्थेच्या माध्यमातून...
शिवार जलयुक्त झाले, तर वॉटर ग्रीड...जलयुक्त शिवार, झाडे लावा या दोन्ही योजना पूर्वी...
‘एनएचबी’तील गोंधळम हाराष्ट्र राज्य फळे-फुले-भाजीपाला लागवड आणि...
तंत्रज्ञान स्वातंत्र्यास आग्रही...शरद जोशी यांना ऐंशीच्या दशकात महाराष्ट्रात जे...
अति‘रिक्त’ कृषी विद्यापीठेपरभणी येथील वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी...
निर्यातबंदीने कोंडी मागील उन्हाळ्यातील पाणीटंचाई आणि पावसाळ्यातील...
‘ब्लू इकॉनॉमी’चे वास्तवबदलत्या हवामानकाळात शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नवाढीवर...
घातक ‘टोळ’चे हवे जैविक नियंत्रण आं तरराष्ट्रीयस्तरावर टोळधाडीचे निरीक्षण व होणारे...