agriculture news in marathi agrowon agralekh on rabi season in maharashtra | Page 2 ||| Agrowon

आता मदार रब्बीवर

विजय सुकळकर
गुरुवार, 7 नोव्हेंबर 2019

राज्यातील शेतकऱ्यांची आर्थिक परिस्थिती अत्यंत हलाखीची आहे. शेतकऱ्यांना जी काही पदरमोड करायची होती, ती खरीप हंगामाच्या वेळीच करून झाली. परंतु, त्यातून हाती काहीही लागले नाही. त्यामुळे रब्बीसाठी पीककर्ज देण्याकरिता बॅंकांनी पुढे यायला हवे.
 

बऱ्याच दिवसांनंतर हवामान विभागाकडून एक सुखद अंदाज वर्तविण्यात आला आहे. ‘महा’ चक्रीवादळ विरून गेल्यानंतर पाऊस उघडीप देण्याची शक्यता आहे. पाऊस थांबताच राज्यात हळूहळू थंडी सुरू होईल, असा हा अंदाज आहे. खरे तर अशा अंदाजाची प्रतीक्षा राज्यातील सर्वांनाच, खासकरून शेतकऱ्यांना होती. ऑक्टोबर-नोव्हेंबरमधील अवकाळी पावसाने खरीप पिके, फळे-भाजीपाला शेतकऱ्यांच्या हाती लागू दिली नाहीत.

राज्यातील शेतीवरील हे महासंकटच म्हणावे लागेल. आता शेतशिवारात नुकसानीची पाहणी व पंचनामे सुरू आहेत. यातून लवकर अन् भरीव मदत मिळायला हवी, अशी नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांना अपेक्षा आहे. दुसरीकडे, राज्यातील शेतकऱ्यांनी रब्बीसाठी कंबर कसली आहे. अवकाळी पावसाने केलेले नुकसान, वाढलेले गवत, काडीकचरा यांच्या स्वच्छतेत शेतकरी गुंतला आहे. या वर्षीच्या अतिपावसाने धरणे, तलाव, बंधारे, शेततळी भरलेली आहेत. नदी-नाले अजून बरेच दिवस वाहत राहतील. भूगर्भातील पाणीपातळी वाढल्याने विहिरी, कूपनलिकांना चांगले पाणी आले आहे.

महत्त्वाचे म्हणजे जमिनीत चांगला ओलावा असल्याने सिंचनाची सोय नसलेले (जिरायती) शेतकरीसुद्धा कमी पाण्यावर येणारी रब्बी पिके या वर्षी घेऊ शकतात. त्यामुळे राज्यात रब्बीचे क्षेत्र वाढू शकते.

रब्बी हंगामात आकाश निरभ्र असते. स्वच्छ, थंड, कोरडी हवा आणि भरपूर सूर्यप्रकाश असतो. अशा हवामानात पिकांवर रोग-किडींचा प्रादुर्भाव कमी आढळून येतो. पिकांची कायिक तसेच उत्पादक वाढ चांगली होते. या सर्व नैसर्गिक अनुकूल परिस्थितीचा लाभ राज्यातील शेतकऱ्यांनी घ्यायला हवा. रब्बी हंगामासाठी रब्बी ज्वारी, मका, गहू, हरभरा, वाटाणा, राजमा, करडई, सूर्यफूल, भुईमूग, कारळ, मोहरी या पिकांसह अनेक हिवाळी भाजीपाला पिके शेतकऱ्यांना घेता येतील. विभाग, हंगाम, जमीन प्रकार यानुसार पीक आणि वाणनिवडीसाठी परिसरातील कृषी विद्यापीठे, कृषी विज्ञान केंद्रे तसेच कृषी विभागाच्या विस्तार यंत्रणेने शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन करायला हवे.

महत्त्वाचे म्हणजे राज्यातील बहुतांश शेतकऱ्यांच्या हाती खरीप पिके लागली नाहीत. त्यामुळे शेतकऱ्यांची आर्थिक परिस्थिती अत्यंत हलाखीची आहे. शेतकऱ्यांना जी काही पदरमोड करायची होती, ती खरीप हंगामाच्या वेळीच करून झाली. त्यामुळे रब्बीसाठी पीककर्ज देण्याकरिता बॅंकांनी पुढे यायला हवे. वसुली, नियम-निकष थोडे बाजूला ठेवून या वेळी पीककर्ज देण्याबाबत बॅंका आणि शासनाकडून विचार व्हायला हवा. कृषी विभागाकडून शक्य तेवढे बी-बियाणे, खते शेतकऱ्यांच्या मागणीनुसार अनुदानात वाटप करायला हवेत.

सध्याच्या कठीण काळात रब्बीसाठीची पूर्वमशागत, पेरणी, आंतरमशागत अशी वैयक्तिक शेतकऱ्यांच्या शेतातील कामे रोजगार हमी योजनेतून व्हायला हवीत. खरे तर अशा घोषणा केंद्र-राज्य शासनाकडून मागील दोन-तीन वर्षांपासून सुरू आहेत. या घोषणेवर राज्यात प्रत्यक्ष अंमलबजावणी करण्याची हीच योग्य वेळ आहे. शेतकऱ्यांची वैयक्तिक कामे रोजगार हमी योजनेतून झाल्यास सध्याच्या बिकट परिस्थितीत मोठा आधार त्यांना होऊ शकतो. रब्बी हंगामाकरिता राज्यात मुबलक पाण्याची उपलब्धता असल्यामुळे सिंचनासाठी विजेचा पुरवठा सुरळीत राहील. प्रामुख्याने तो दिवसा होईल, ही काळजीदेखील घ्यायला हवी. रब्बी पिकांचे हमीभाव केंद्र सरकारने काही दिवसांपूर्वी जाहीर केले असून, त्यातील वाढ अत्यंत तुटपुंजी आहे. आता त्यात बदल होणार नसला, तरी केंद्र-राज्य शासनाने मिळून रब्बी शेतीमालासाठी हमीभावावर बोनस जाहीर करावा. तसेच, खरेदीची सक्षम यंत्रणा उभी करून तो खरेदी केल्यास शेतकऱ्यांना चांगला दिलासा मिळू शकतो.



इतर अॅग्रो विशेष
राज्यातील २५ लाख खातेदारांना साडेसोळा...मुंबई : महात्मा जोतिराव फुले शेतकरी कर्जमुक्ती...
दूध भुकटी योजनेला ३१ जुलैपर्यंत मुदतवाढमुंबई : कोरोनाच्या पार्श्वभूमीवर राज्यातील...
जिल्हा बँकांना शासकीय व्यवहार करण्यास...मुंबई : शासकीय निधीची सुरक्षितता लक्षात घेऊन...
राज्यात सावकारांकडून दरमहा १०० कोटींचे...सोलापूर : राज्यात मागील पाच वर्षांत तब्बल ७५२...
नियमनमुक्तीला पुणे महापालिकेचा हरताळपुणेः एकीकडे केंद्र आणि राज्य शासन शेतमाल बाजार...
विदर्भात वादळी पावसाचा अंदाजपुणे: कोकण, घाटमाथ्यावर मॉन्सूनचा पाऊस सक्रिय...
मराठवाड्यात सोयाबीनची सरासरीपेक्षा अधिक...औरंगाबाद : खरिपाच्या पेरण्या जवळपास ८३ टक्के...
कृषी व्यापार अध्यादेशामुळे दिलासापुणे: केंद्राने काढलेल्या ‘कृषी उत्पादने व्यापार...
खानदेश, मराठवाडा, वऱ्हाडात पावसाच्या सरीपुणे : मॉन्सूनचा पाऊस सक्रिय असल्याने कोकणासह...
कांदा बीजोत्पादनातून मिळवली शिवापूर...अकोला जिल्ह्यातील शिवापूर गावाने कांदा...
‘सरफेसी' कायदा आहे तरी काय? दिवसेंदिवस बॅंकांच्या थकीत रकमेत वाढ दिसून येत...
लष्करी’ हल्लाखरीप हंगामाच्या सुरवातीलाच राज्यात मका पिकावर...
कोकणात जोरदार पावसाची शक्यता पुणे : पावसाला पोषक हवामान असल्याने गेल्या काही...
सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात पूरस्थिती सिंधुदुर्ग  ः जिल्ह्यात संततधार पाऊस सुरू...
कृषी निविष्ठा विक्रेत्यांचा उद्यापासून...औरंगाबाद ः कृषी निविष्ठा  विक्रेत्यांच्या...
सफरचंद झाडाला फळधारणा ! नाशिकच्या...नाशिक : जिल्हा फलोत्पादन व विविध प्रयोगात आघाडीवर...
कोल्हापूर जिल्ह्यातील ३१ बंधारे...कोल्हापूर : जिल्ह्याच्या पश्‍चिम भागात पडणाऱ्या...
एकाच आॅनलाइन अर्जावर कृषी योजनांचा लाभ...मुंबई  : कृषी विभागाच्या विविध योजनांचा लाभ...
लातूर जिल्ह्यात पोलिसांनी बांधावर जात...लातूर ः ‘कोरोना’च्या पार्श्वभूमीवर लॉकडाउनच्या...
न्यायालयाच्या भूमिकेनंतर गुणनियंत्रण...पुणे  : बियाण्यांमध्ये शेतकऱ्यांच्या...