agriculture news in Marathi, article regarding care and management of milch animals in flood situation | Agrowon

पूर परिस्थितीमधील जनावरांचे व्यवस्थापन
डॉ. रवींद्र जाधव, डॉ. व्यंकटराव घोरपडे
मंगळवार, 13 ऑगस्ट 2019

महापुराच्या प्रलयामुळे जनावरांचे आरोग्य अडचणीत येते. पुराच्या पाण्याची पातळी वाढायला लागल्यावर विषारी कीटक, साप इत्यादींच्या दंशाने जनावरे दगावण्याची शक्यता असते. जास्त वेळ खाद्य व पाणी न मिळाल्याने जनावरांची उपासमार होते. पूरस्थिती निवळल्यावर विविध संसर्गजन्य आजारांच्या साथी बाधित भागामध्ये शिरकाव करून त्यातून जनावरांना मोठ्या प्रमाणात बाधा होऊन आजारी पडते.

जनावरांचे व्यवस्थापन 

महापुराच्या प्रलयामुळे जनावरांचे आरोग्य अडचणीत येते. पुराच्या पाण्याची पातळी वाढायला लागल्यावर विषारी कीटक, साप इत्यादींच्या दंशाने जनावरे दगावण्याची शक्यता असते. जास्त वेळ खाद्य व पाणी न मिळाल्याने जनावरांची उपासमार होते. पूरस्थिती निवळल्यावर विविध संसर्गजन्य आजारांच्या साथी बाधित भागामध्ये शिरकाव करून त्यातून जनावरांना मोठ्या प्रमाणात बाधा होऊन आजारी पडते.

जनावरांचे व्यवस्थापन 

  •  बाधित क्षेत्रातून जनावरांना सुरक्षित ठिकाणी ठेवावे. निवारा, चारा व स्वच्छ पाण्याचे नियोजन करावे. विद्युत पुरवठा करणाऱ्या खांबाना जनावरे बांधू नयेत.
  • दुधाळ जनावरे, गाभण जनावरे, वासरे यांना त्यांच्या गरजेप्रमाणे संतुलित आहार उपलब्ध करून द्यावा.
  • दुषित पाण्यात भिजलेले अथवा भिजवलेले पशुखाद्य आणि वैरण जनावरांना खाऊ घालू नये.
  • आजारी जनावरांना गरजेनुसार योग्य औषधोपचार करावा.
  • वातावरणातील अचानक झालेल्या बदलामुळे जनावरांवर ताण येतो. त्याचवेळी साथीच्या आजाराचा प्रादुर्भाव वाढतो. अशा परिस्थितीत आजारांसाठी (घटसर्प, फऱ्या, लाळ्या-खुरकत) प्रतिबंधात्मक लसीकरण करणे.
  • काही ठिकाणी डास, कीटकांचा प्रादुर्भाव असल्यास कडूनिंबाचा पाला व शेणाच्या गोवऱ्या पेटवून धूर करावा, जेणेकरून जनावरांचे कीटकांपासून संरक्षण होईल.
  • सर्व जनावरांना आहारात नियमित खनिजक्षार मिश्रण द्यावे.
  • सर्व जनावरांचे जंतनिर्मूलन व गोचीडनिर्मूलन करून घ्यावे.
  •  पुराच्या पाण्यात बुडून मृत्युमुखी पडलेली जनावरे जमिनीत गाडून तत्काळ विल्हेवाट लावावी. जेणेकरून दुर्गंधी व संसर्गजन्य आजारांचा प्रादुर्भाव वाढणार नाही.

- डॉ. रवींद्र जाधव (९४०४२७३७४३), सहायक प्राध्यापक, पशुवैद्यक व पशुविज्ञान महाविद्यालय, उदगीर, जि. लातूर
- डॉ. व्यंकटराव घोरपडे (९४२२०४२१९५), सेवानिवृत्त सहायक आयुक्त (पशुसंवर्धन), सांगली

इतर कृषिपूरक
शेळ्यांसाठी गोठ्याची रचनागोठ्याचा आकार, शेळ्यांच्या संख्येनुसार ठरवावा. ऊन...
संगोपन रेशीम कीटकांचेएक एकर तुती लागवड क्षेत्रासाठी बाल्य अवस्थेसाठी...
फळे पिकवणे, धान्य साठवणुकीच्या पारंपरिक...शहादा तालुक्यात गेली तीसेक वर्षे आदिवासींसोबत काम...
परसबागेतील कोंबड्यांसाठी आरोग्य, खाद्य...केंद्रीय पक्षी संशोधन संस्था विकसित केलेल्या...
पट्टा पद्धतीनेच करा तुती लागवडतुती लागवडीसाठी सपाट, काळी, कसदार, तांबडी,...
शिंगांच्या कर्करोगाकडे नको दुर्लक्ष शिंगांचा कर्करोग साधारणपणे ५ ते १० वर्ष वयोगटातील...
आंत्रविषार,प्लेग आजारावर प्रतिबंधात्मक...आंत्रविषार आजार प्रामुख्याने शेळ्या, मेंढ्यांना...
संसर्गजन्य आजारांबद्दल जागरूक रहापावसाळी वातावरणात जनावरांना साथीच्या आजारांचा...
पूर परिस्थितीमधील जनावरांचे व्यवस्थापन महापुराच्या प्रलयामुळे जनावरांचे आरोग्य अडचणीत...
दुभत्या गाई-म्हशींची जैवसुरक्षितता...दुभत्या गाई-म्हशींमधील रोगांचा प्रादुर्भाव...
जनावरांतील विषबाधा टाळाशेतात बियाणे प्रक्रिया करताना नजरचुकीने काही वेळा...
शेळ्यांचे आरोग्य, प्रजनन महत्त्वाचेशेळीपालनाद्वारे चांगले उत्पादन मिळविण्यासाठी...
गाई, म्हशींच्या प्रजननावर द्या लक्षवेगवेगळ्या ऋतूंमध्ये गाई, म्हशींच्या व्यवस्थापनात...
जनावरांतील पोटफुगीकडे नको दुर्लक्षपोटफुगीने त्रस्त असलेले जनावर सारखे ओरडते....
जनावरांना होते घाणेरीची विषबाधा मोकळ्या कुरणात जनावरे चरताना घाणेरी वनस्पती...
‘पोल्ट्री वेस्ट’ने भागवली विजेची...परभणी येथून पशुवैद्यकशास्त्राची पदवी, त्यानंतर...
गोठ्याची स्वच्छता ठेवा, माश्यांवर...गोठ्यामध्ये अस्वच्छता असल्यास माश्यांचा...
गाभण जनावरांकडे द्या लक्षपावसाळी काळात वातावरणात बदल होत असतात....
जनावरांच्या आरोग्याकडे द्या लक्ष गोठ्यातील ओलसर व कोंदट वातावरणामुळे जनावरांच्या...
प्रक्रियेतून वाढवा कोरड्या चाऱ्याची...निकृष्ट दर्जाच्या कोरड्या चाऱ्यावर प्रक्रिया करून...