agriculture news in Marathi, article regarding cultivation of paddy | Agrowon

पेरणी पद्धतीने भात लागवड
डॉ. आनंद गोरे, एस. बी. बोरगावकर
शुक्रवार, 12 जुलै 2019

भाताची लागवड १५ जुलै पर्यंत पूर्ण करावी. दोन ओळीतील अंतर ३० सेंमी ठेवावे. बियाणे ५ सेंमी. पेक्षा जास्त खोल पडणार नाही याची काळजी घ्यावी. लागवडीसाठी अंबिका, तेरणा, प्रभावती, पराग, परभणी आविष्कार या जातींची निवड करावी.

भात पिकासाठी काळी, भारी आणि पाणी धरून ठेवणारी जमीन लागते. जमिनीचा सामू ५ ते ८ च्या दरम्यान असावा. ४ ते ८.५ सामू असलेल्या जमिनीत देखील भाताचे उत्पादन घेतले जाऊ शकते. लागवडीपूर्वी जमिनीत पुरेसे शेणखत मिसळावे. 

भाताची लागवड १५ जुलै पर्यंत पूर्ण करावी. दोन ओळीतील अंतर ३० सेंमी ठेवावे. बियाणे ५ सेंमी. पेक्षा जास्त खोल पडणार नाही याची काळजी घ्यावी. लागवडीसाठी अंबिका, तेरणा, प्रभावती, पराग, परभणी आविष्कार या जातींची निवड करावी.

भात पिकासाठी काळी, भारी आणि पाणी धरून ठेवणारी जमीन लागते. जमिनीचा सामू ५ ते ८ च्या दरम्यान असावा. ४ ते ८.५ सामू असलेल्या जमिनीत देखील भाताचे उत्पादन घेतले जाऊ शकते. लागवडीपूर्वी जमिनीत पुरेसे शेणखत मिसळावे. 

  •  हेक्‍टरी ६० किलो बियाणे वापरावे. जोमदार उगवण व करपा रोग प्रतिबंधक उपाय म्हणून पेरणीपूर्वी बीज प्रक्रिया करावी. यासाठी बियाणे ३ टक्के मिठाच्या द्रावणात (३०० ग्रॅम मीठ १० लिटर पाण्यात मिसळावे) बुडवावे. वर तरंगणारे हलके, पोचट व रोगट बियाणे काढून टाकावे. तळाला राहिलेले जाड बियाणे स्वच्छ पाण्याने २ ते ३ वेळेस धुवून २४ तास सावलीत वाळवावे. वाळलेल्या बियाणास प्रतिकिलो २ ग्रॅम कार्बेन्डाझिमची प्रक्रिया करावी. पेरणीपूर्वी ॲझोटोबॅक्‍टर जिवाणू संवर्धक २५० ग्रॅम प्रती १० किलो बियाणास प्रक्रिया करावी. 
  •  १५ जुलै पर्यंत पेरणी पूर्ण करावी.  दोन ओळीतील अंतर ३० सेंमी ठेवावे. बियाणे ५ सेंमी. पेक्षा जास्त खोल पडणार नाही याची काळजी घ्यावी. 

खत व्यवस्थापन  
अ) बागायती 

  •  ८० किलो नत्र, ४० किलो स्फुरद, ४० किलो पालाश प्रतिहेक्‍टरी द्यावे. खत मात्रा तीन हप्त्यांत द्यावी. 
  •   पेरणीच्या वेळी २० टक्के नत्र, १०० टक्के स्फुरद व पालाश पेरून द्यावे. 
  •   पेरणीनंतर ३० दिवसांनी ५० टक्के नत्र द्यावे. 
  •  पेरणीनंतर ६० दिवसांनी राहिलेले ३० टक्के नत्र द्यावे. 

ब) जिरायती ः 

  •  ६० किलो नत्र, ३० किलो स्फुरद, ३० किलो पालाश प्रतिहेक्‍टरी द्यावे.
  •   नत्राची ५० टक्के मात्रा, संपूर्ण स्फुरद व पालाश पेरणी वेळी द्यावे.
  •   राहिलेल्या नत्राची ५० टक्के मात्रा फुटवे येण्याच्या वेळी द्यावी. 

पाणी व्यवस्थापन 
पावसात खंड पडून जमिनीत बारीक भेगा पडतात, तेव्हा पाणी देणे आवश्‍यक आहे. पीक निसवताना पाण्याचा ताण पडल्यास लोंबी पोंग्यान पूर्णपणे बाहेर पडत नाही. त्यामुळे उत्पादन घटते. अशा वेळी पाणी देणे आवश्‍यक आहे. 

आंतर मशागत 
दोन कोळपण्या व दोन खुरपण्या अनुक्रमे तीन व सहा आठवड्यांनी कराव्यात. त्यामुळे जमिनीच्या भेगा कमी होऊन ओलावा टिकून ठेवण्यात मदत होते. 

 

सुधारित जाती 
अ) जिरायती  
अंबिका ः

  •     ११० ते ११५ दिवसांत तयार होते.
  •     पाण्याचा ताण सहन करण्याची क्षमता चांगली, फुटवे जास्त आणि एकाच वेळी पक्व होतात.
  •     करपा रोगास कमी प्रमाणात बळी पडते. 
  •     उत्पादन ः १७ ते २० क्विंटल प्रतिहेक्‍टरी

तेरणा (म.कृ.वि.- ९) ः

  •     १०० ते १०२ दिवसांत तयार होते. 
  •     करपा रोगास कमी प्रमाणात बळी पडते.
  •     तांदळाचा रंग पांढरा, लांब दाणा, प्रत उत्तम.
  •     उत्पादन ः १९ ते २२ क्विंटल प्रतिहेक्‍टरी.

 ब) बागायतीसाठी जाती ः 
प्रभावती (पी. बी. एन.- १) 

  •  ११५ ते १२० दिवसांत तयार होते. मध्यम बुटकी जात, फुटव्यांचे प्रमाण चांगले, जमिनीवर लोळत नाही. 
  •   दाणा मध्यम, सुवासिक. 
  •  भारी काळ्या जमिनीत बागायतीसाठी योग्य. लोह कमतरतेस सहनशील. पाणी व खतास उत्तम प्रतिसाद
  •  उत्पादन ः  ३५ ते ४० क्विंटल प्रतिहेक्‍टरी.

पराग ः

  •   १०५ ते ११० दिवसांत तयार होते.
  •    मध्यम बुटका, कमी प्रमाणात लोळतो. लोह कमतरतेस सहनशील.
  •    तांदळाची प्रत उत्तम.
  •    उत्पादन ः  ४० ते ४२ क्विंटल प्रतिहेक्‍टरी 

परभणी अविष्कार ः 

  •   ११५ ते ११७ दिवसांत तयार होते. 
  •    मध्यम बुटका, लोह कमतरतेस बळी पडत नाही. 
  •    तांदूळ सुवासिक, तांदळाची लांबी पराग जातीपेक्षा जास्त. करपा रोगास प्रतिकारक.
  •   उत्पादन ः ३२.३४ क्विंटल प्रतिहेक्‍टरी

पी.बी.एन.आर.- ०३-२ ः 

  •  १०५ ते ११० दिवसांत तयार होते. मध्यम बुटका, जमिनीवर लोळत नाही. 
  •   लांबट आकाराचा तांदूळ, चांगली गुणवत्ता.
  •   उत्पादन ः  ३६-३८ क्विंटल प्रतिहेक्‍टरी
     

- एस. बी. बोरगावकर ः७५८८०८२१६६                                                                                  
(पेरसाळ संशोधन योजना, वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी)

इतर ताज्या घडामोडी
औरंगाबाद, जालना जिल्ह्यांत पावसाचा कमी-...औरंगाबाद  : मराठवाड्यातील ४२१ पैकी तब्बल २७५...
कोल्हापूर, सिंधुदुर्गात पावसाची रिपरिपकोल्हापूर, सिंधुदुर्ग : सप्टेंबरच्या पहिल्या...
शेतीमाल तारण कर्ज योजनेसाठी एक कोटीपरभणी : ‘‘परभणी कृषी उत्पन्न बाजार समितीतर्फे...
पाचोरा, जामनेरातही १०० टक्के पाऊसजळगाव ः खानदेशात जळगाव, धुळ्यात या...
‘टेंभू‘चे पाणी आटपाडीत, शेतकऱ्यांना...आटपाडी जि. सांगली :  टेंभू पंपगृहातील पंपात...
‘शेतकरी सन्मान योजने‘च्या अनुदानासाठी...कळमनुरी : प्रधानमंत्री शेतकरी सन्मान योजनेंतर्गत...
तीन कारखान्यावरील कारवाई अंतिम टप्प्यातसोलापूर : ‘‘सोलापूर जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी...
संत्र्याला जागतिक बाजारपेठेत पोचवण्याचे...अमरावती : जिल्ह्यात उत्पादित होणाऱ्या...
बागलाण तालुक्यात शेतातून चंदनाची चोरीनाशिक  : बागलाण तालुक्यातील नवे निरपूर येथील...
तोलाई परिपत्रक होणार रद्द पुणे ः बाजार समित्यांमध्ये शेतमालाच्या...
‘शेतकरी सन्मान’साठी २० हजार कोटी दिले...नाशिक : शेतकऱ्यांना सन्मान मिळवून देत त्यांना मदत...
‘मी शेतकरी’ आंदोलनाला गांधी जयंतीपासून...नगर : शेतकऱ्यांच्या शेतीमालाला दीडपट हमीभाव तसेच...
शेतीपूरक व्यवसायांना राज्य शासनाची...सांगली ः अण्णासाहेब पाटील आर्थिक विकास...
थकीत बिलासाठी मुंबईत दुग्धविकास आयुक्त...परभणी ः शासकीय दूध योजनेअंतर्गत परभणी येथील दुग्ध...
आर्थिक मंदीमुळे देशातील शेती क्षेत्राला...नांदेड ः सध्या प्रचंड मंदी आहे. गुंतवणूक केली जात...
सातारा जिल्ह्यातील दुष्काळी तालुक्यात...सातारा ः माण, खटाव, फलटण या दुष्काळी तालुक्यांना...
विषबाधेच्या चौकशीची फाइल अडली गृह...नागपूर: प्रशासन गतिमान असल्याचा दावा सरकारकडून...
मित्रबुरशींच्या संवर्धनातून लष्करी...सध्या राज्याच्या विविध भागात अनुकूल हवामानामुळे...
राज्यात लिंबांना प्रतिक्विंटल १५०० ते...सोलापुरात प्रतिक्विंटल सर्वाधिक १० हजार रुपये...
आचारसंहितेच्या धास्तीने जिल्हा परिषदेत...पुणे : आगामी विधानसभा निवडणुकीच्या...