agriculture news in Marathi, article regarding horn cancer in animals | Agrowon

शिंगांच्या कर्करोगाकडे नको दुर्लक्ष

डॉ. सुरज बोराखडे, डॉ. संजीव पिट्टलावार
शुक्रवार, 16 ऑगस्ट 2019

शिंगांचा कर्करोग साधारणपणे ५ ते १० वर्ष वयोगटातील जनावरांच्यामध्ये दिसतो. खच्ची केलेल्या तसेच शेती कामातील बैलांमध्ये हे प्रमाण गाईपेक्षा जास्त आढळते. लक्षणे ओळखून तातडीने उपचार करावेत.

जनावरांची शिंगे ही संरक्षणासोबत शरीराची शोभा वाढवतात. म्हणून शिंगांची निगा राखणे महत्त्वाचे असते. त्यासाठी दैनंदिन सवयी किंवा शेती कामामुळे होणारे आजार लक्षात घ्यायला हवे. शिंगांचा कर्करोग साधारणपणे ५  ते १० वर्ष वयोगटातील जनावरांच्यामध्ये  दिसतो. खच्ची केलेल्या तसेच शेती कामातील बैलांमध्ये हे प्रमाण गाईपेक्षा जास्त आढळते. 

कर्करोगाची कारणे 

शिंगांचा कर्करोग साधारणपणे ५ ते १० वर्ष वयोगटातील जनावरांच्यामध्ये दिसतो. खच्ची केलेल्या तसेच शेती कामातील बैलांमध्ये हे प्रमाण गाईपेक्षा जास्त आढळते. लक्षणे ओळखून तातडीने उपचार करावेत.

जनावरांची शिंगे ही संरक्षणासोबत शरीराची शोभा वाढवतात. म्हणून शिंगांची निगा राखणे महत्त्वाचे असते. त्यासाठी दैनंदिन सवयी किंवा शेती कामामुळे होणारे आजार लक्षात घ्यायला हवे. शिंगांचा कर्करोग साधारणपणे ५  ते १० वर्ष वयोगटातील जनावरांच्यामध्ये  दिसतो. खच्ची केलेल्या तसेच शेती कामातील बैलांमध्ये हे प्रमाण गाईपेक्षा जास्त आढळते. 

कर्करोगाची कारणे 

  • शिगांस तैलरंग लावल्यामुळे त्यातील विषारी घटक शिंगात शोषले जाऊन शिंगात जळजळ होऊन कर्करोग होतो. 
  • शिंगे साळणे किंवा घासणे. शिंगाला सतत इजा होणे. 
  • उन्हात काम करीत असताना सूर्याच्या अतिनील किरणांमुळे कर्करोग होते. 
  • शेतात काम करीत असताना सतत शिंगाला जू घासणे.  शिंगांस सतत दोर बांधून ठेवणे.

 
  कर्करोग कसा ओळखावा ?
पहिल्या टप्प्यातील लक्षणे 

  •  टणक, कडक जागेवर शिंग घासणे. 
  •  असमांतरीत शिंगे. 
  •  कर्करोग झालेल्या बाजुच्या नाकपुडीतून रक्तमिश्रीत स्त्राव येतो. 
  •  शिंगाचे बुड मऊ, गरम होते. शिंगाला वेदना होतात. 

दुसऱ्या टप्यातील लक्षणे 

  •  शिंग हळूहळू खाली झुकत जाते. 
  •  शिंगांच्या बुडास जखम होते. 
  •  जखमेतून रक्त, पू व घाण वास येतो, तसेच त्याच बाजूच्या नाकातून रक्तमिश्रित स्राव येतो.
  •  कर्करोग झालेल्या शिंगास मारून पाहिल्यास आवाजातील फरक लक्षात येतो. 

तिसऱ्या टप्पातील लक्षणे 

  •  शिंग पूर्णतः एक बाजूस झुकते. आपोआप तुटून पडते. 
  •  शिंगाच्या बुडास कर्करोगाची वाढ झालेली दिसते. 
  •  अशक्तपणा, तणाव येतो. भूक मंदावते.

शिंगाच्या कर्करोगावर उपचार 

  •  लक्षणे दिसताच त्वरित पशुवैद्यकाकडून उपचार करावेत. 
  •  शस्त्रक्रियाकरून कर्करोग बाधित शिंग बुडापासून काढून टाकावे. 
  •  कर्करोगविरोधी औषधांचा तज्ज्ञांच्या सल्ल्याने वापर करावा. 

शिंगांचा कर्करोग होऊ नये म्हणून घ्यायची काळजी 

  •  शिंगे साळू किंवा घासू नये. 
  •  विषारी घटक असलेला रंग लावू नये. 
  •  बैलांना कडक उन्हात जास्त वेळ काम लावू नये. 
  •  शिंगाला सतत इजा होणाऱ्या गोष्टींना प्रतिबंध करावा. 
  •  जू वर आवरण घालावे.
  •  शिंगांवर सतत मारणे अथवा टोचणे बंद करावे. 
  •  वेळोवेळी पशुवैद्यकांचे मार्गदर्शन घ्यावे. 

-डॉ. सुरज बोराखडे, ९४०३९०६४३६,

- डॉ. संजीव पिट्टलावार,८६०५५३४८६४ 
(पशुवैद्यकीय व पशुविज्ञान महाविद्यालय, उदगीर, जि. लातूर )

 


इतर कृषिपूरक
धिंगरी अळिंबीचे उत्पादन तंत्रधिंगरी आळिंबी ही कमी खर्चात चांगला आर्थिक फायदा...
जनावरातील सर्पदंशाचे निदान अन्‌ उपचार सध्याच्या काळात चराईला जाणाऱ्या जनावरांच्यामध्ये...
गाभण शेळी तपासणीसाठी आधुनिक तंत्रज्ञानशेळी गाभण झाल्यानंतर शरीरात विविध बदल होतात....
मधमाशीपालनातून मिळवा प्रोपोलिस, रॉयल...प्रोपोलिस मानवी आरोग्यासाठी अतिशय उपयुक्त आहेत....
मधमाशी पालनामध्ये मोठी व्यावसायिक संधीमधमाशी पालनामध्ये मधाच्या बरोबरीने सात विविध...
पावसाळ्यामध्ये कोंबड्यांचे व्यवस्थापनपावसाळ्यामध्ये वातावरणातील दमटपणा वाढलेला असतो....
`मनरेगा‘च्या माध्यमातून पशुसंवर्धन योजनाग्रामीण भागात राहणाऱ्या अकुशल कामगारांना गावातच...
स्वच्छ दूध निर्मितीसाठी उपाययोजनागोठा नेहमी स्वच्छ, कोरडे, खाच खळगेविरहित असावा....
प्रयोगशाळांतून होईल पशू आजाराचे योग्य...जनावरांचे आरोग्य अबाधित राखणे, जनावरातील आजारांचे...
स्वच्छ दूधनिर्मितीवर लक्ष द्यादुधाची प्रत ही दुधातील फॅट, एस.एन.एफ.चे प्रमाण...
नवजात वासराची घ्यावयाची काळजीआरोग्याच्या दृष्टीने वासराचे जीवन हे  पहिले...
गोड्या पाण्यातील कोळंबी संवर्धनकोळंबी संवर्धनासाठी तलावाचे क्षेत्रफळ ०.१ ते ०.२...
जनावरांतील सर्पदंशांवर प्राथमिक उपचारसर्पदंश झालेले जनावर बेचैन होते.हालचाल करत नाही....
जनावरांच्या आजाराकडे नको दुर्लक्षपशूतज्ज्ञ आजार निदानासाठी जनावर आजारी असतानाची...
शेळ्यांना द्या सकस आहार...शेळ्यांच्या विविध शारीरिक गरजा पूर्ण करण्यासाठी...
बायोफ्लाक मत्स्यपालनाचे तंत्रबायोफ्लाक तंत्रज्ञानातील महत्त्वाचे घटक म्हणजे...
व्यवस्थापन गाई-म्हशींचेसाधारणपणे गाई,म्हशींचा गाभण काळ अनुक्रमे २८० ते...
दुग्ध व्यवसाय ठरतोय शेतीला आधारपनवेल येथील बांधकाम व्यावसायिक अनिल लक्ष्मण...
जनावरांच्या आहारात असावीत खनिज मिश्रणेखनिज कमतरतेचा परिणाम जनावरांची वाढ तसेच प्रजनन...
सामूहिक प्रयत्नातूनच प्राणिजन्य आजारावर...जगातील सुमारे ७० टक्के आजार हे प्राणिजन्य आहेत,...