agriculture news in Marathi, article regarding importance of wild vegetable Corchorus olitorius | Agrowon

ताप, अंगदुखीवर चुंच उपयुक्त
अश्विनी चोथे
शनिवार, 12 ऑक्टोबर 2019
  • स्थानिक नाव      चुंच, क्षुद्र चंचु, मोठी चुंच, बनपात        
  •  शास्त्रीय  नाव     Corchorus olitorius        
  •  इंग्रजी नाव      White Jute,  Bristly-Leaved  Jew''s Mallow, Nalta Jute, Tossa Jute Jew''s mallow,        
  •  संस्कृत नाव      महाचञ्चु, पट्टशाकः        
  •  कुळ    Tiliaceae        
  •  उपयोगी भाग    कोवळी पाने        
  •  उपलब्धीचा काळ    कोवळी पाने:- ऑगस्ट-सप्टेंबर        
  •  झाडाचा प्रकार     झुडूप        
  •  अभिवृद्धी     बिया        
  •  वापर    भाजी 

 

आढळ 

  • स्थानिक नाव      चुंच, क्षुद्र चंचु, मोठी चुंच, बनपात        
  •  शास्त्रीय  नाव     Corchorus olitorius        
  •  इंग्रजी नाव      White Jute,  Bristly-Leaved  Jew''s Mallow, Nalta Jute, Tossa Jute Jew''s mallow,        
  •  संस्कृत नाव      महाचञ्चु, पट्टशाकः        
  •  कुळ    Tiliaceae        
  •  उपयोगी भाग    कोवळी पाने        
  •  उपलब्धीचा काळ    कोवळी पाने:- ऑगस्ट-सप्टेंबर        
  •  झाडाचा प्रकार     झुडूप        
  •  अभिवृद्धी     बिया        
  •  वापर    भाजी 

 

आढळ 

  •  पाऊस पडण्यास नियमित सुरवात होताच तरोटा, माठ, काटेमाठ, कुरडू, कपाळफोडी, लव्हाळा शेतात तसेच परसबागेत उगवू लागतात, त्याचप्रमाणे चुंच ची लहान लहान रोपे परसबाग, रस्त्याच्या कडेला, शेतात उगवू लागतात. महाराष्ट्रातील बहुतेक सगळ्या जिल्ह्यांमध्ये चुंच चे झुडप आढळतात. 

वनस्पतीची ओळख 

  •  ही वार्षिक तणवर्गीय वनस्पती असून सरासरी  ५० ते ८० सें.मी पर्यत उंच वाढते. 
  •  खोड नाजूक असून कोवळे असताना हिरवे व कालांताराने लालसर हिरवे होते. अनेक फांद्या असून मजबूत असतात. 
  •  पाने ५ ते ८ सें. मी लांब, तर २ ते ५ सें. मी रुंद, लांबट, कडा दातेरी व टोकाशी टोकदार, पानाचे देठ २ ते २.५ सें.मी लांब वाढते.
  •   फुले २ ते ३ लहान फिक्कट पिवळ्या रंगाचे ३ ते ५ मिमी आकाराचे, ५ पाकळ्यायुक्त, पानाच्या बगलेतून येतात. फळे एक किंवा जोडीने फांदीच्या तसेच पानाच्या बगलेतून येतात.
  •  शेंग ३ ते ६ सें.मी. लांब पातळ, ३ कप्यायुक्त, दंडगोलाकार, व १ सें.मी व्यासाची, वरील आवरणावर उभ्या कडा असणारी असते. 
  •  बिया अनेक बारीक काळपट तपकिरी 
  • रंगाच्या असतात. साधारण सप्टेंबर ते ऑक्टोबरमध्ये फुले येऊन नोव्हेंबरपर्यत शेंगा तयार होतात.

औषधी उपयोग  

  •   पाने, कोवळी फळे तसेच मुळे औषधात वापरली जातात.
  •    पाने ही भूकशामक, पाचक, उत्तेजक, उपशामक (वेदना कमी करणारे) तसेच पोटफुगी कमी करणारी असतात.
  •    पानाचा काढा हगवण, ताप, अंगदुखी आजारावर उपयुक्त. चुंचच्या मुळापासून तसेच कच्च्या फळापासून तयार केलेला काढा जुलाबावर उपयुक्त आहे.
  •    पानापासून केलेला काढा शक्तिवर्धक व भूकवर्धक आहे.   

टीप ः तज्ज्ञांच्या सल्ल्याने औषधोपचार करावेत.

 

पाककृती

कोवळ्या पानांची भाजी

साहित्य १ जुडी चुंचची भाजी, १ मोठा बारीक कापलेला कांदा, १ ते २ कापलेली हिरवी मिरची, ४ ते ५  ठेचलेल्या लसूण पाकळ्या, जिरे, मोहरी, तेल, चवीपुरते मीठ.

कृती  चुंचची कोवळी पाने निवडून स्वच्छ धुवून व बारीक कापून घ्यावी. एका कढाईत तेल गरम करून जिरे, मोहरीची फोडणी द्यावी, त्यात बारीक चिरलेला कांदा लालसर होईपर्यंत परतून घ्यावा. नंतर त्यात ठेचलेल्या लसूण पाकळ्या, कापलेल्या हिरव्या टाकून परतून घ्यावे. नंतर त्यात बारीक चिरलेली पाने टाकून भाजी एकजीव करून घ्यावे. ५ मिनिट झाकण ठेवून वाफेवर भाजी शिजवून घ्यावी. चवीनुसार मीठ टाकावे.   
टीप: ही भाजी थोडी चिकट असते.

ashwinichothe7@gmail.com
(क. का. वाघ उद्यानविद्या महाविद्यालय, नाशिक)

 

फोटो गॅलरी

इतर ताज्या घडामोडी
नगर जिल्ह्यात उडदाचे उत्पादन यंदा ७०...नगर  ः जिल्ह्यात यंदा उडदाची उत्पादकता...
पीक उत्पादन खर्च कमी करून उत्पन्न...पुणे  ः  कृषी विद्यापीठांकडून शेतकरी...
दुष्काळी स्थितीत आश्‍वासक ठरणारे ‘...सध्याच्या दुष्काळी स्थितीत वा बदलत्या हवामानात...
महाराष्ट्र दुष्काळमुक्त करणार ः...मुंबई : आगामी पाच वर्षांत महाराष्ट्र दुष्काळमुक्त...
आम्ही सत्तेत आल्यास चार महिन्यांत...वणी, जि. यवतमाळ  ः शेतकऱ्यांना कर्जमाफी...
नाशिकमध्ये वांगी २७०० ते ५००० रुपये...नाशिक : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये...
बहुगुणी अन्‌ बहुपयोगी जवस जवसाच्या बियांचा वापर खाद्य तेल आणि औद्योगिक...
नंदुरबार जिल्ह्यात पीक काढणी वेगातनंदुरबार  : जिल्ह्यात खरिपाच्या हंगामातील...
राज्यात साडेचार हजार सावकार अनधिकृतपुणे : शेतकरी आत्महत्येच्या समस्येवर प्रभावी उपाय...
सोयाबीन सुडी पेटविण्याच्या घटनांमध्ये...बुलडाणा  ः वैयक्तिक मतभेद, आपापसातील वाद आदी...
बिगर नोंदणीकृत उत्पादनासाठी हवा कायदा...सध्या खते, कीटकनाशके उत्पादन व विक्रीसाठी दोन...
आपल्या मताची किंमत दाखवून देण्याची वेळ...शेती, शेतकऱ्यांचे प्रश्न आणि निवडणूक या विषयांचा...
भिवापूर येथे सोयाबीन खरेदीला सुरवातभिवापूर, नागपूर  : येथील कृषी उत्पन्न बाजार...
महायुतीत आमची अवस्था इकडे आड तिकडे...नाशिक  : ‘‘महायुतीच्या जागावाटपात नाराज असलो...
निवडणुकीत शेतकरी प्रश्न शोधावे लागतात...निवडणुकांतून शेतकरी सोडून सारे राजकीय घटक...
जळगाव बाजार समितीत धान्याचे लिलाव बंदचजळगाव  ः जिल्ह्यातील सर्वांत मोठ्या व...
बाजार सुधारणांपासून शेतकरी वंचितचशेतकरी आणि शेतीमालाला शोषित बाजार व्यवस्थेच्या...
कांदा खरेदी-विक्रीच्या व्यवहारांवर...धुळे  ः खानदेशात कांद्यासाठी प्रसिद्ध...
ग्रामविकासासाठी स्वतंत्र निधी, पाणी...महाराष्‍ट्रातील २८ हजार ग्रामपंचायतीपैकी २३ हजार...
मंडणगड : जंगली श्वापदांकडून भातशेतीचे...मंडणगड, जि. रत्नागिरी : शेतात तयार झालेल्या...