agriculture news in Marathi, article regarding kharif crop management | Agrowon

पेरणीपूर्व मशागतीय पद्धतीने किडींवर नियंत्रण

डॉ. पी. आर. झंवर
शुक्रवार, 21 जून 2019

खरीप हंगामात कापूस, मका, ज्वारी, ऊस आणि मिरची या पिकांची लागवड केली जाते. या पिकांचे किडीमुळे नुकसान होऊ शकते. हे टाळण्यासाठी पेरणीपूर्व मशागतीय पद्धतीने किडींना प्रतिबंध व व्यवस्थापन करता येते.

कापूस 
गुलाबी बोंड अळी

खरीप हंगामात कापूस, मका, ज्वारी, ऊस आणि मिरची या पिकांची लागवड केली जाते. या पिकांचे किडीमुळे नुकसान होऊ शकते. हे टाळण्यासाठी पेरणीपूर्व मशागतीय पद्धतीने किडींना प्रतिबंध व व्यवस्थापन करता येते.

कापूस 
गुलाबी बोंड अळी

  •  शेतातील पिकांचे अवशेष वेचून नष्ट करावेत. शेत स्वच्छ ठेवावे.
  • कपाशीची पेरणी शक्यतो एकाच वेळी करावी. पूर्वहंगामी किंवा फार उशिरा लागवड केल्यास गुलाबी बोंडअळीसाठी अन्न मिळत राहते. त्यांची संख्या वाढू शकते. 
  • कपाशीच्या पिकांची तृणधान्य किंवा कडधान्य पिकाबरोबर फेरपालट करावी किंवा आंतरपिक घ्यावे.
  • आश्रयात्मक ओळी लावावे. कीटकनाशकाची बीजप्रक्रिया केलेले बियाणे वापरावे. 

मका
लष्करी अळी

  • हंगाम संपल्यानंतर पिकाचे शिल्लक अवशेष नष्ट करावेत.
  •  जमिनीची खोल नांगरट करावी.
  •  पेरणी वेळेवर करावी. टप्प्याटप्प्याने पेरणी टाळावी.
  •  शेततणमुक्त ठेवावे. रासायनिक खताचा अतिरेकी वापर टाळावा.
  •  मक्यामध्ये तूर किंवा मूग यांचे आंतरपीक घ्यावे.
  •  सायअॅन्ट्रानिलीप्रोल (१९.८ टक्के) अधिक थायामेथोक्झाम (१९.८ टक्के) हे संयुक्त कीटकनाशक ४ मिलि प्रति किलो बियाणे याप्रमाणे बीजप्रक्रिया करावी.  

ज्वारी
खोडमाशी, मिजमाशी

  • जमिनीची खोल नांगरट करून काडी, धसकटे वेचून शेत साफ ठेवावे. 
  •  खोडमाशी नियंत्रणासाठी इमिडाक्लोप्रीड (७० डब्ल्यू एस) किंवा (४८ एफएस) १० मिलि प्रति किलो बियाणे याप्रमाणे बीजप्रक्रिया करावी. सर्व शेतकऱ्यांनी शक्यतो एकाच वेळी आठवड्याच्या आत पेरणी केल्यास मिजमाशीपासून संरक्षण होते.

ऊस
हुमणी

  • जमिनीची खोल नांगरट करावी. नांगरणी केल्यानंतर उघडे पडलेले सुप्त अवस्थेतील प्रौढ भुंगेरे वेचून रॉकेलमिश्रित पाण्यात मिसळून त्याचा नायनाट करावा.
  •  पूर्ण कुजलेल्या शेणखताचा वापर करावा.
  •  झाडाच्या फांद्या हलवून खाली पडलेल्या भुंगेऱ्यांचा बंदोबस्त करावा.
  •  शेतकऱ्यांनी ७.३० ते ८.३० या काळात प्रकाश सापळे लावून त्यात अडकणाऱ्या भुंगेऱ्यांचा नायनाट करावा. मेटारायझिम अॅनिसोप्ली या जैविक घटकांचा १० किलो प्रति हेक्टरी या प्रमाणात जमिनीतून वापर करावा.

मिरची 
रस शोषण करणाऱ्या किडी, फळ पोखरणारी अळी

  •     शेतात मागील पिकाचे अवशेष काढून टाकावे.
  •     कीड प्रतिकारक किंवा सहनशील वाण, उदा. पुसा ज्वाला किंवा फुले ज्योती यांचा वापर करावा.
  •     निरोगी रोपाची लागवड करावी.
  •     पीक लागवडीपूर्वी दहा दिवस अगोदर मिरची पिकाच्या चहूबाजूला २-३ ओळी ज्वारी पेरावी.
  •     निंबोळी पेंड १०० किलो प्रति एकरी या प्रमाणात दोनदा (रोप लावतेवेळी व एक महिन्यानंतर) विभागून द्यावी. थायामिथोक्झाम (७० डब्ल्यूएस) ७ मिलि प्रति किलो बियाणे या प्रमाणे प्रक्रिया करावी.

 - एस. सी. बोकन (पी.एच.डी. स्कॉलर), ९९२१७५२०००
 -  डॉ. पी. आर. झंवर (विभागप्रमुख), ७५८८१५१२४४ 

(कृषी कीटकशास्त्र विभाग, वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी)


इतर कृषी सल्ला
मत्स्यपालन : तंत्र बायोफ्लॉक उत्पादनाचे...फ्लॉकची इष्टतम पातळी ही संवर्धनयोग्य माश्यांच्या...
या आठवड्यात ढगाळ, थंड, कोरडे हवामान...महाराष्ट्राच्या मध्य भागावर पूर्व व पश्‍चिम...
सुधारित पद्धतीने करा हळद काढणीसर्वसाधारणपणे जातीपरत्वे हळद काढण्यास ७ ते ९...
असे करा संत्रा बागेत आंबिया बहरासाठी खत...संत्रा-मोसंबी बागेपासून आर्थिक उत्पादन...
कृषी सल्लावाल  फुलोरा अवस्था वाल पिकावरील शेंगा...
तुरीवरील शेंगमाशीचे नियंत्रणतूर हे महाराष्ट्रातील प्रमुख डाळवर्गीय पीक आहे....
भविष्यासाठी नद्या जपण्याची गरजप्रत्यक्ष जीवनामध्ये हवामानाचे विविध बदल जाणवून...
फळबागेत आच्छादन कराफळपिकांमध्ये साधारणपणे १० अंश सेल्सिअसपेक्षा...
अशी करा नवीन द्राक्ष लागवडीची तयारीद्राक्ष लागवडीसाठी हा कालावधी महत्त्वाचा आहे....
राज्यात थंडीचे प्रमाण सामान्य राहील सह्याद्री पर्वतरांगांवर हवेचा दाब १०१४...
एल निनो म्हणजे नेमके काय ?हवामानाविषयी माहितीमध्ये सातत्याने ऐकू येणाऱ्या...
गारपीटग्रस्त संत्रा बागेसाठी उपाययोजनामराठवाड्यातील काही भागांसह विदर्भात पुन्हा पाऊस व...
असे करा आंब्यावरील तुडतुड्यांचे नियंत्रणलांबलेल्या पावसामुळे आंबा पिकातील पालवीचा कालावधी...
असे करा वाढीच्या अवस्थेनुसार गहू...गव्हाच्या अधिक उत्पादनासाठी योग्य पाणी...
असे करा गव्हावरील तांबेरा रोगाचे...गहू पिकाचा हंगाम सुरू होऊन दोन महिने उलटून गेले...
असे करा ज्वारी, गव्हावरील खोडमाशीचे...रब्बी हंगामातील ज्वारी व गहू पिकावर खोडमाशीचा...
असे करा करडईवरील मावा किडीचे व्यवस्थापन...करडईवर जगामध्ये  एकूण ७९ प्रकारच्या किडीची...
कृषी सल्ला : तूर, हरभरा, ज्वारी, कांदा...तूर शेंगा पक्वतेची अवस्था शेंग माशी, घाटे अळी...
लिंबूवर्गीय फळपीक सल्लासंत्रा-मोसंबी आंबे बहराचे नियोजन या वर्षी अगदी...
असे करा गहू पिकावरील खोडमाशी व मावा...गहू पिकात बुटक्या आणि मध्यम बुटक्या वाणांचा...