Agriculture news in Marathi Awareness among farmers for stopping soil erosion: Syed Ismail | Agrowon

मातीची धूप थांबविण्यासाठी जागरूक रहा : डाॅ. सय्यद इस्माईल

टीम अॅग्रोवन
गुरुवार, 5 डिसेंबर 2019

परभणी ः शेतीसाठी माती हा सर्वांत महत्त्वाचा घटक आहे. विविध कारणांनी मातीची धूप होते. परिणामी, जमिनीची सुपीकता कमी होऊन उत्पादकता घटते. जैवविविधतेचा ऱ्हास होते. भविष्यात शेती व्यवसाय टिकविण्यासाठी मातीची धूप टाळणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. त्यासाठी शेतकऱ्यांनी नेहमी जागरुक राहून उपाय योजना करणे गरजेचे आहे. मातीची धूप थांबविण्यासाठी शेतकऱ्यांमध्ये जाणीवजागृती केली जात आहे, अशी माहिती वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठातील मृदाविज्ञान आणि कृषी रसायनशास्त्र विभाग प्रमुख डाॅ. सय्यद ईस्माइल यांनी दिली.

परभणी ः शेतीसाठी माती हा सर्वांत महत्त्वाचा घटक आहे. विविध कारणांनी मातीची धूप होते. परिणामी, जमिनीची सुपीकता कमी होऊन उत्पादकता घटते. जैवविविधतेचा ऱ्हास होते. भविष्यात शेती व्यवसाय टिकविण्यासाठी मातीची धूप टाळणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. त्यासाठी शेतकऱ्यांनी नेहमी जागरुक राहून उपाय योजना करणे गरजेचे आहे. मातीची धूप थांबविण्यासाठी शेतकऱ्यांमध्ये जाणीवजागृती केली जात आहे, अशी माहिती वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठातील मृदाविज्ञान आणि कृषी रसायनशास्त्र विभाग प्रमुख डाॅ. सय्यद ईस्माइल यांनी दिली.

जागतिक मृदा दिनानिमित्त ‘अॅग्रोवन’शी बोलतांना डाॅ. ईस्माइल म्हणाले, की शेती व्यवसायातील मातीचे महत्त्व लक्षात घेऊन, माती निरोगी ठेवण्याच्या दृष्टीने धूप थांबविण्याबाबत शेतकऱ्यांमध्ये जाणीव जागृती व्हावी या उद्देशाने संयुक्त राष्ट्र संघटनेच्या अन्न आणि कृषी संघटनेचे (एफएओ) या वर्षी स्टॉप सॅाइल इरोजन, सेव्ह अवर फ्यूचर (मातीची धूप थांबवा, आपले भविष्य वाचवा) ही थीम आहे. या अनुषंगाने विद्यापीठाच्या मृदाविज्ञान आणि कृषी रसायनशास्त्र विभागातर्फे शेतकऱ्यांमध्ये मातीची धूप थांबविण्याच्या उपाय योजनांबाबत प्रबोधन केले जात आहे. 

डाॅ. ईस्माईल पुढे म्हणाले, की जमिनीवर दोन ते तीन सेंटिमीटर सुपीक मातीचा थर निर्मितीसाठी निसर्गाला जवळपास एक हजार वर्षांचा कालावधी लागतो. अतिवृष्टी, वादळी वारे, जंगल तोड, मशागतीच्या चुकीच्या पद्धती, स्थलांतरित शेती, अति चराई आदी कारणांनी मातीची धूप होते. आपल्या राज्यात दरवर्षी अब्जावधी टन मातीची धूप होते. धूप झाल्यामुळे सुपीकता कमी होते. उत्पादकता घटते. अन्नधान्य, चारा आदी शेतीमालाचा दर्जा खालावतो. जलधारण क्षमता कमी होते. पूर, भूस्सखलन यांचे प्रमाण वाढते. धूप होत असताना मातीचे कण रासायनिक घटकांसह मिसळल्यामुळे पिण्याचे पाणीसाठे दूषित होतात. हवामान बदलानुकलता राहत नाही. जैवविविधतेचा ऱ्हास होतो. गाळ जमा होऊन नद्यांची पात्रे अरुंद होतात. शेतातील बांधबंधिस्ती, उताराला आडवे बांध (कंटूर बंडिग), नाला बांध, नदीवर बंधारे, शेततळी आदी उपाययोजना केल्यामुळे मातीची धूप कमी होण्यास मदत होते. दरवर्षी नांगरटीसारख्या मशागतीच्या चुकीच्या पद्धती बंद कराव्यात. जोरदार पावसामुळे होणारी धूप टाळण्यासाठी शेतातील मोकळ्या जमिनीवर सीताफळ, रामफळ यासारख्या रुंद पानांच्या बहुवार्षिक फळपिकांची लागवड करावी, असे डॉ. ईस्माइल यांनी सांगितले.

पेरणीसाठी रुंद वरंबा सरी (बीबीएफ) पद्धतीचा अवलंब करावा. संवर्धित मशागतीवर भर द्यावा. त्यामुळे मातीची धूप कमी होऊन सुपीकता टिकून राहील. माती हेच शेतीसाठी सर्वात महत्त्वाचे भांडवल आहे. मातीची धूप थांबविण्यासाठी शेतकऱ्यांनी नेहमी जागरूक राहणे गरजेचे आहे.
- डाॅ. सय्यद ईस्माइल, विभाग प्रमुख, 
मृदाविज्ञान आणि कृषी रसायनशास्त्र, वनामकृवि, परभणी


इतर अॅग्रो विशेष
संघर्ष येथील संपणार कधी? शेती कसत असताना शेतकऱ्यांना येणाऱ्या अडचणी, करावा...
`ज्ञानेश्‍वरी'त दडलंय कृषी विज्ञान कां सु क्षेत्री बीज घातले।  ते आपुलिया परी...
निर्यातबंदी उठविल्याचे कांदा बाजारात...नाशिक : केंद्रीय अन्न व नागरी पुरवठा मंत्री...
साडेआठशे कोटींची एफआरपी थकलीपुणे: राज्यातील साखर कारखान्यांनी ऊस उत्पादक...
‘जानुबाई’, ‘केशवराज’ संस्था ठरल्या...पुणे: पाणीवापर संस्थांच्या माध्यमातून प्रभावी...
साम टीव्ही न्यूज महाराष्ट्रात ‘नंबर १’मुंबई ः सर्वोत्तम न्यूज चॅनेल्सच्या स्पर्धेत ‘...
कृषी परिषदेने विद्यापीठांसाठी नेमले...पुणे : महाराष्ट्र राज्य कृषी शिक्षण व संशोधन...
विदर्भात वादळी पावसाची शक्यतापुणे: पावसाला पोषक हवामान होत असल्याने विदर्भ,...
शेतकऱ्यांना खते, बियाणे अन् महिलांना...शुद्ध पाणीपुरवठा, गावाअंतर्गत सिमेंट रस्ते,...
सांगलीत तूर खरेदी ठप्पसांगली ः जिल्ह्यात हेक्टरी २५७ किलोच तूर खरेदी...
राज्यात गारठा वाढलापुणे  : उत्तरेकडून थंड वाऱ्यांचे प्रवाह...
चीनला द्राक्ष निर्यात सुरूसांगली ः जिल्ह्यात गेल्या वर्षी झालेल्या...
‘लिंकिंग’बाबत कंपन्यांना नोटिसापुणे  : रासायनिक खतांच्या बाजारपेठेत होत...
बाजार समित्यांच्या निवडणुका होणार...मुंबई  ः राज्यातील कृषी उत्पन्न बाजार...
भाजीपाला शेतीतून पेलल्या साऱ्या...लग्नानंतर अवघ्या तीन वर्षातच पतीच्या निधनामुळे...
कांद्यावरील निर्यातबंदी हटविली;...नवी दिल्ली : चार महिन्यापूर्वी कांद्यावर...
सूक्ष्म सिंचन योजनेचा सात वर्षानंतर...अकोला ः सूक्ष्म सिंचनाचा लाभ घेणाऱ्या शेतकऱ्यांना...
कोल्हापुरातील गूळ हंगाम अंतिम टप्प्यातकोल्हापूर : यंदाचा गूळ हंगाम अंतिम टप्प्यात येत...
पाणीवापराचे तंत्र समजून निर्यातक्षम...सिंचन व्यवस्थापन हा प्रयोगशील व प्रगतिशील शेतीतील...
सकाळी गारठा, तर दुपारी चटकापुणे : राज्यात कमाल तापमानातील वाढीबरोबरच किमान...