Agriculture news in Marathi Awareness among farmers for stopping soil erosion: Syed Ismail | Page 2 ||| Agrowon

मातीची धूप थांबविण्यासाठी जागरूक रहा : डाॅ. सय्यद इस्माईल

टीम अॅग्रोवन
गुरुवार, 5 डिसेंबर 2019

परभणी ः शेतीसाठी माती हा सर्वांत महत्त्वाचा घटक आहे. विविध कारणांनी मातीची धूप होते. परिणामी, जमिनीची सुपीकता कमी होऊन उत्पादकता घटते. जैवविविधतेचा ऱ्हास होते. भविष्यात शेती व्यवसाय टिकविण्यासाठी मातीची धूप टाळणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. त्यासाठी शेतकऱ्यांनी नेहमी जागरुक राहून उपाय योजना करणे गरजेचे आहे. मातीची धूप थांबविण्यासाठी शेतकऱ्यांमध्ये जाणीवजागृती केली जात आहे, अशी माहिती वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठातील मृदाविज्ञान आणि कृषी रसायनशास्त्र विभाग प्रमुख डाॅ. सय्यद ईस्माइल यांनी दिली.

परभणी ः शेतीसाठी माती हा सर्वांत महत्त्वाचा घटक आहे. विविध कारणांनी मातीची धूप होते. परिणामी, जमिनीची सुपीकता कमी होऊन उत्पादकता घटते. जैवविविधतेचा ऱ्हास होते. भविष्यात शेती व्यवसाय टिकविण्यासाठी मातीची धूप टाळणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. त्यासाठी शेतकऱ्यांनी नेहमी जागरुक राहून उपाय योजना करणे गरजेचे आहे. मातीची धूप थांबविण्यासाठी शेतकऱ्यांमध्ये जाणीवजागृती केली जात आहे, अशी माहिती वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठातील मृदाविज्ञान आणि कृषी रसायनशास्त्र विभाग प्रमुख डाॅ. सय्यद ईस्माइल यांनी दिली.

जागतिक मृदा दिनानिमित्त ‘अॅग्रोवन’शी बोलतांना डाॅ. ईस्माइल म्हणाले, की शेती व्यवसायातील मातीचे महत्त्व लक्षात घेऊन, माती निरोगी ठेवण्याच्या दृष्टीने धूप थांबविण्याबाबत शेतकऱ्यांमध्ये जाणीव जागृती व्हावी या उद्देशाने संयुक्त राष्ट्र संघटनेच्या अन्न आणि कृषी संघटनेचे (एफएओ) या वर्षी स्टॉप सॅाइल इरोजन, सेव्ह अवर फ्यूचर (मातीची धूप थांबवा, आपले भविष्य वाचवा) ही थीम आहे. या अनुषंगाने विद्यापीठाच्या मृदाविज्ञान आणि कृषी रसायनशास्त्र विभागातर्फे शेतकऱ्यांमध्ये मातीची धूप थांबविण्याच्या उपाय योजनांबाबत प्रबोधन केले जात आहे. 

डाॅ. ईस्माईल पुढे म्हणाले, की जमिनीवर दोन ते तीन सेंटिमीटर सुपीक मातीचा थर निर्मितीसाठी निसर्गाला जवळपास एक हजार वर्षांचा कालावधी लागतो. अतिवृष्टी, वादळी वारे, जंगल तोड, मशागतीच्या चुकीच्या पद्धती, स्थलांतरित शेती, अति चराई आदी कारणांनी मातीची धूप होते. आपल्या राज्यात दरवर्षी अब्जावधी टन मातीची धूप होते. धूप झाल्यामुळे सुपीकता कमी होते. उत्पादकता घटते. अन्नधान्य, चारा आदी शेतीमालाचा दर्जा खालावतो. जलधारण क्षमता कमी होते. पूर, भूस्सखलन यांचे प्रमाण वाढते. धूप होत असताना मातीचे कण रासायनिक घटकांसह मिसळल्यामुळे पिण्याचे पाणीसाठे दूषित होतात. हवामान बदलानुकलता राहत नाही. जैवविविधतेचा ऱ्हास होतो. गाळ जमा होऊन नद्यांची पात्रे अरुंद होतात. शेतातील बांधबंधिस्ती, उताराला आडवे बांध (कंटूर बंडिग), नाला बांध, नदीवर बंधारे, शेततळी आदी उपाययोजना केल्यामुळे मातीची धूप कमी होण्यास मदत होते. दरवर्षी नांगरटीसारख्या मशागतीच्या चुकीच्या पद्धती बंद कराव्यात. जोरदार पावसामुळे होणारी धूप टाळण्यासाठी शेतातील मोकळ्या जमिनीवर सीताफळ, रामफळ यासारख्या रुंद पानांच्या बहुवार्षिक फळपिकांची लागवड करावी, असे डॉ. ईस्माइल यांनी सांगितले.

पेरणीसाठी रुंद वरंबा सरी (बीबीएफ) पद्धतीचा अवलंब करावा. संवर्धित मशागतीवर भर द्यावा. त्यामुळे मातीची धूप कमी होऊन सुपीकता टिकून राहील. माती हेच शेतीसाठी सर्वात महत्त्वाचे भांडवल आहे. मातीची धूप थांबविण्यासाठी शेतकऱ्यांनी नेहमी जागरूक राहणे गरजेचे आहे.
- डाॅ. सय्यद ईस्माइल, विभाग प्रमुख, 
मृदाविज्ञान आणि कृषी रसायनशास्त्र, वनामकृवि, परभणी


इतर अॅग्रो विशेष
अर्जेंटिनाला होणार आंबा निर्यात पुणे : कोकणातील हापूस आणि मराठवाड्यातील केशर...
गावरान अळूची फायदेशीर व्यावसायिक शेतीसुमारे पंधरा गुंठ्यांत देशी गावरान अळूची शेती...
व्यवस्थापनाला मार्केटिंगची जोड देत...पॅालिहाउसमधील फूलशेतीसाठी एकेकाळी प्रसिद्ध असलेले...
‘पोकरा’ प्रकल्पात कृषी यांत्रिकीकरणाचे...अकोला  ः नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी...
पोपटराव पवार, राहिबाई पोपेरे यांना...नवी दिल्ली : केंद्र सरकारकडून शनिवारी (ता. २५)...
कोयना धरणाच्या पोटात होणार आणखी एक धरणकोयनानगर, जि. सातारा ः येथील कोयना धरणाची...
मराठवाड्यातील चार जिल्ह्यांत केवळ १४...औरंगाबाद : संकटांशी दोन हात करून आपली शेती जिवंत...
खानदेशात रब्बीत अत्यल्प पीक कर्जवाटपजळगाव ः खानदेशात रब्बी हंगामातील पेरण्या जवळपास...
वटवाघळांचा मोर्चा आता द्राक्ष बागांकडेपुणे: वटवाघळांची वस्तीस्थाने आणि अधिवास...
गटाने तयार केला `कोकणरत्न' ब्रॅंडकुर्धे (जि. रत्नागिरी) गावातील श्री नवलाई देवी...
रासायनिक अवशेषमुक्त शेती हेच भवितव्य:...नाशिक : रासायनिक खते व कीटकनाशकांच्या...
विदर्भ, कोकणात उद्यापासून पावसाचा अंदाजपुणे : राज्याच्या किमान तापमानात चढ-उतार सुरूच...
कौशल्य, कृषी, उद्योग विभाग देतील...परभणी: पंतप्रधान कौशल्य विकास योजना आणि...
शेतकरीविरोधी कायद्यांबाबत सहा महिन्यांत...पुणे : शेतकरी आत्महत्यांना पूरक ठरणारे कायदे रद्द...
राज्यातील बाजार समित्या निवडणुका पुढे...पुणे: ज्या बाजार समित्यांच्या निवडणुका...
अण्णासाहेब पाटील महामंडळाने १०००...नगर : अण्णासाहेब पाटील आर्थिक मागास विकास...
शेती, जलसंधारण अन् शिक्षणाचा घेतला वसामांडाखळी (जि. परभणी) येथील मातोश्री जिजाऊ ग्राम...
रेशीम संजीवनीरेशीम उद्योगाचा विस्तार व विकास करण्याच्या...
ऑनलाइन बॅंकिंग करताय, सावधान!आधुनिक युगात विज्ञानामुळे नवनवीन शोधांमुळे मानव...
‘पोकरा’मध्ये अखेर जबाबदाऱ्यांचे विभाजनअकोला ः पोकरा प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीत कृषी...