agriculture news in Marathi betel leaf producers in trouble due to lock down Maharashtra | Agrowon

लॉकडाऊनमुळे पानांची लाली गायब 

टीम अॅग्रोवन
सोमवार, 20 एप्रिल 2020

महिनाभरापासून माझ्या पानमळ्याच्या शेतीला कोणी विचारेना. महिनाभरात जवळपास पन्नास हजाराचे नुकसान माझ्या एकट्याचे झाले. गाव शिवारात साठ ते सत्तर एकरवर पानमळे आहेत. नुकसान मोठे पण भरपाईची काहीच सोय नाही. 
- अशोक आगे, पानमळा धारक, सोयगाव. जि. औरंगाबाद 

औरंगाबाद: मराठवाड्यातील औरंगाबाद व जालना या जिल्ह्यातील पान मळ्यांचा गाडा लॉकडाऊनपासून थांबला आहे. शेकडो एकरातील उत्पादित पानांची विक्री ठप्प असल्याने पान उत्पादकांचे लाखोंचे उत्पन्न बुडाले आहे. सोबतच या पानमळ्यांमुळे शेकडो मजुरांच्या हातांना मिळणारे कामही थांबले आहे. 

औरंगाबाद जिल्ह्यातील सोयगावसह जालना जिल्ह्यातील भारज, पारध, जळगाव जिल्ह्यातील कुऱ्हा (पानांचे) शेंदुर्णी, बुलढाणा जिल्ह्यातील मासरूळ, चांदई पुणे जिल्ह्यातील निमगाव आदी ठिकाणी शेकडो एकरावर पानमळे अस्तित्वात आहेत. वैयक्तिक व एकत्रितपणे पान मळ्यांची शेती शेतकरी करतात. साधारणतः एक एकराच्या पान मळ्यात चार ते पाच शेतकऱ्यांचा सहभाग असतो. काही ठिकाणी एकरापर्यंत वैयक्तिक पानमळे ही शेतकरी करतात. 

औरंगाबाद जिल्ह्यातील सोयगाव परिसरात जवळपास 60 ते 70 तर जालना जिल्ह्यातील भारज व पारध परिसरातही तेवढेच पानमळे असल्याची माहिती शेतकऱ्यांनी दिली. दहा गुंठ्याच्या पानं मळ्यातून महिन्याला 20 ते 35 पर्यंत पान बंडल काढणारे शेतकरी या दोन जिल्ह्यात आहेत. एक पान बंडल मध्ये 5 हजार पान असल्याचे शेतकऱ्यांनी सांगितले. नागपूर, औरंगाबाद, भुसावळ, अकोला, अमरावती, नाशिक, चांदवड, श्रीरामपूर, आदी पानाच्या मुख्य बाजारपेठा आहेत. जळगावमधील शेंदूर्णी व औरंगाबाद जिल्ह्यातील सोयगावच्या पानांवर या बाजरपेठांचा डोलारा अवलंबुन असल्याचे जाणकार सांगतात. 

श्रीरामपूर, नाशिक, चांदवड या 3 बाजारपेठांमध्ये कडक पानांचीच मागणी असते. त्यामुळे संधी मिळाली तरी पाने जरड झाल्यामुळे केवळ या तीनच बाजरपेठांचा पर्याय राज्यातील पान उत्पादकांसमोर राहणार असल्याचे शेतकरी सांगतात. दहा गुंठ्यांत पासून एकरांपर्यंत पान मळ्याचे क्षेत्र असते. बारमाही चालणाऱ्या पानाच्या मळ्यावर एकरी जवळपास दोन ते अडीच लाख रुपये खर्च येतो. परंतु नैसर्गिक आपत्तीत होणाऱ्या नुकसानीची पानमळा धारकांना कुठलीही भरपाई मिळत नाही. आता लॉकडाऊन'मुळे पान मळ्याची शेती ठप्प आहे. पानांचा व्यापारच ठप्प झाला असून थांबलेल्या या पान मळ्याच्या शेतीत शेकडो मजुरांच्या हातांना मिळणारे कामही बंद झाले आहे. 

पानमळ्यांना विमा संरक्षण देण्याची मागणी पानमळा धारकांकडून केली जात आहे. याशिवाय जसे फळबागेला शेततळे दिले जाते तसेच पान मळ्याला पाण्याची गरज लक्षात घेऊन पानमळा शेती करणाऱ्या शेतकऱ्यांना शेततळे अनुदानावर देण्याची मागणीही पानमळा धारक शेतकऱ्यांकडून केली जात आहे. 

प्रतिक्रिया
पानमळ्याला विमा संरक्षण मिळायला हवे. शिवाय शेततळेही मिळालं तर पाण्याची सोय होईल. यावर शेकडो शेतकऱ्यांचं अर्थकारण व मजुरांचो रोजीरोटी अवलंबून आहे. 
- देविदास बोडखे, पानमळा धारक, भारज, जि. जालना. 

पनामळा धारकांच्या अडचणी लक्षात घेऊन सरकारनं त्या सोडविण्याची गरज आहे. नैसर्गिक आपत्ती व भरपाईची नसलेली सोय आदी अडचणींमुळे मला पान मळ्याची शेती सोडावी लागली. 
- चिंधु आगे, शेतकरी, सोयगाव, जि. औरंगाबाद. 
 


इतर अॅग्रो विशेष
तिढा सुटावा लवकर!मागील गळीत हंगाम अंतिम टप्प्यात असताना राज्यात...
कांदा निर्यातबंदी आवडे सरकारलाकेंद्र सरकारने अचानक कांद्यावर निर्यातबंदी लादली...
खानदेशातील सिंचन प्रकल्प भरलेजळगाव : खानदेशात या महिन्यातील जोरदार पावसाने...
मराठवाड्यात कपाशी काळवंडली, सोयाबीन...औरंगाबाद : सततच्या पावसाने औरंगाबाद, जालना, बीड...
खानदेशातील कांदेबाग केळी काढणीला वेगजळगाव : खानदेशात कांदेबाग केळी काढणी सुरू झाली...
शेती विधेयकांविरोधात शुक्रवारी बंदपुणे ः केंद्र सरकारने लोकसभेत पास केलेल्या...
राहुरी कृषी विद्यापीठासाठी नव्या...पुणे: महात्मा फुले राहुरी कृषी विद्यापीठाच्या...
कांदा बियाण्याची टंचाईनगरः गेल्यावर्षी पाऊस व बदलत्या वातावरणामुळे...
‘कृषी’तील ‘वतनदारी’ निवृत्तीनंतरही कायमपुणे: कृषी आयुक्तालयात वर्षानुवर्षे राखलेली ‘...
वऱ्हाडातील मोठे, मध्यम प्रकल्प तुडुंबअकोला ः वऱ्हाडात बहुतांश तालुक्यांमध्ये पावसाने...
मध्य महाराष्ट्र, कोकणात वादळी पावसाचा...पुणे ः महाराष्ट्राच्या उत्तर किनारपट्टीवर...
पावसाचा कहर, पिकांची नासाडी सुरुचपुणे ः राज्यात पावसाचा जोर वाढतच आहे. रविवारी (ता...
सांगली : डाळिंब बागांचे ५० कोटींहून...सांगली ः डाळिंबाला अगोदर निसर्गाची साथ मिळाली...
`क्रॉपसॅप`मध्ये ३३ कोटींची कपात पुणे: कोविड १९ मुळे ग्रामीण भागात तयार झालेल्या...
पशुपालन,दूध प्रक्रियेतून वाढविला नफाशिरसोली (जि.जळगाव) येथील डिगंबर रामकृष्ण बारी...
संरक्षित शेतीतून शाश्वत उत्पादनाकडे...वाढत असलेली दुष्काळी परिस्थिती आणि बदलते हवामान...
बळीराजालाच बळी देण्याचा प्रकार?शेती क्षेत्रातील सुधारणाविषयक तीन वटहुकूम असोत...
नाशिकमध्ये कांदा निर्यातबंदीमुळे कामकाज...नाशिक : केंद्राच्या वाणिज्य मंत्रालयाने कांदा...
मराठवाड्यात पावसाचा धुमाकूळ सुरूचऔरंगाबाद : मराठवाड्यात पावसाचा धुमाकूळ सुरूच आहे...
बुलडाणा : नवीन सोयाबीनला चिखलीत ३८८१...बुलडाणा ः या हंगामात लागवड केलेल्या सोयाबीनची...