Agriculture News in Marathi For control of cotton Central Government Movements? | Agrowon

कापूसदरावर नियंत्रणासाठी  केंद्र सरकारच्या हालचाली? 

टीम अॅग्रोवन
शनिवार, 15 जानेवारी 2022

देशाच्या कापूस उत्पादनात गेल्या काही वर्षांनंतर मोठी घट आल्याचे दिसत आहे. कापूस दर विक्रमी स्थितीत आहेत. दरांवर नियंत्रण आणण्यासह वस्त्रोद्योगाला कापूस गाठींचा सुरळीत पुरवठा व्हावा यासाठी केंद्र सरकारच्या हालचाली सुरू आहेत.

जळगाव ः देशाच्या कापूस उत्पादनात गेल्या काही वर्षांनंतर मोठी घट आल्याचे दिसत आहे. कापूस दर विक्रमी स्थितीत आहेत. दरांवर नियंत्रण आणण्यासह वस्त्रोद्योगाला कापूस गाठींचा सुरळीत पुरवठा व्हावा यासाठी केंद्र सरकारच्या हालचाली सुरू आहेत. या बाबत येत्या सोमवारी (ता.१७) केंद्रीय वस्त्रोद्योग मंत्रालयाची महत्त्वाची बैठक होणार असल्याची माहिती जाणकारांनी दिली आहे. 

यंदा देशातील वस्त्रोद्योगासमोर कापूसटंचाईने संकट तयार झाले आहे. कापसाची बाजारातील आवक घटली आहे. ५० लाख गाठींची तूट तूर्त देशातील बाजारात दिसत आहे. कापसाचा साठाही नाही. तेजीचा लाभ वस्त्रोद्योगाला मिळावा यासाठी गाठींचा सूतगिरण्या व सुताचा कापड उद्योगाला गतीने पुरवठा अपेक्षित आहे. कारण भारतीय कापडाला युरोप, अमेरिकेत मोठी मागणी आली आहे. कापूस उद्योगातील साखळी विस्कळीत होऊ नये यासाठी वस्त्रोद्योगातून सतत केंद्राकडे पाठपुरावा केला जात आहेत. मध्यंतरी दाक्षिणात्य गिरण्या, कापड उद्योगाने बंद केला होता. यातून मार्ग काढण्यासाठी सोमवारी दिल्ली येथे वस्त्रोद्योग मंत्रालयाची बैठक होणार आहे. त्यासाठी देशातील वस्त्रोद्योग, कापूस प्रक्रिया उद्योगातील मंडळीला बोलावण्यात आले आहे. 

आयात शुल्कात कपात शक्य 
कापसाची आयात देशात वाढवावी लागेल. कारण देशात कापसाची मागणी ३२० लाख गाठींवर (एक गाठ १७० किलो रुई) व उत्पादन कमी आहे. त्यासाठी केंद्र सरकार आयात शुल्कात १० टक्के कपात करण्याच्या तयारीत आहेत. तसेच वायदा बाजारातूनही कापसाला वगळण्याची कार्यवाही केली जाईल, असेही संकेत मिळत आहेत. आयात शुल्कात कपातीची मागणी वस्त्रोद्योगातील संघटनांनी केंद्राकडे सतत लावून धरली आहे. 

वस्त्रोउद्योगाचा सरकारवर दबाव 
कापूस दरातील तेजीमुळे टेक्स्टाइल उद्योगाची चिंता वाढली आहे. कापसाचा तुटवडा जाणवू लागल्यामुळे वस्त्रोद्योग मंत्रालयावर दबाव वाढविण्याची तयारी उद्योजकांनी केली आहे. देशात गेल्या ५० वर्षांत पहिल्यांदाच कापस दरात मोठी तेजी अनुभवली गेली आहे. ६०२५ रुपये कापसाचा हमीभाव असताना देशाच्या काही राज्यांमध्ये हमीभावापेक्षा दुप्पट दर कापसाला मिळत आहे. याच आठवड्यात मध्य प्रदेशातील बीडवनी बाजार समितीत ११,३२० रुपयांनी कापसाचे व्यवहार झाले आहेत. कापूस दरातील या घोडदौडीमुळे टेक्स्टाइल उद्योजकांची चिंता मात्र वाढीस लागली आहे. अस्वस्थ झालेल्या टेक्स्टाइल उद्योजक आता पुन्हा सोमवारी वस्त्रोद्योगमंत्री पीयूष गोयल त्यांच्याशी चर्चा करणार आहेत. 

...या आहेत मागण्या 
वायदे बाजारातून कापसाला वगळण्यात यावे 
कापसावरील अकरा टक्के आयात शुल्क रद्द करा 

प्रतिक्रिया 

गेल्या हंगामात सोयाबीनचे दर दहा हजार रुपये क्विंटलपेक्षा अधिक झाले होते. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी कापसाखालील क्षेत्र कमी करून सोयाबीनवर भर दिला. त्यामुळे देशात कापसाचे लागवड क्षेत्र कमी झाले. त्यानंतर बोंड अळी, बोंडसडचा प्रादुर्भाव झाला. लागवड क्षेत्र कमी होणे आणि उत्पादकताही कमी झाल्यामुळे उत्पादन घटले आहे. या वर्षीचे कापूस उत्पादन ३२५ लाख गाठी इतके मर्यादित राहील, अशी शक्यता आहे. त्यामुळे दर तेजीत आहेत. गेल्या हंगामातील शिल्लक साठा ही कमी आहे. परिणामी, उद्योगाकडून कितीही प्रयत्न झाले तरी दर फार कमी होतील, अशी शक्यता कमीच आहे. 
-गोविंद वैराळे, कापूस विषयाचे अभ्यासक 

प्रतिक्रिया 

देशात कापसाचे उत्पादन १० टक्के घटले आहे आणि कापसाची देशातील मागणी १० टक्क्यांनी वाढली आहे. त्यामुळे कापूस दरात तेजी दिसत आहे. यात वायदा बाजाराचा मुद्दा महत्त्वाचा ठरत नाही. कापूस आयात वाढविण्यासाठी १० टक्के आयात शुल्क कमी केले तरी कापसाच्या दरात घट येणार नाही. कारण आंतरराष्ट्रीय बाजारात कापसाचे दर देशातील कापूस दरांपेक्षा अधिक आहेत. या स्थितीत देशातील शेतकरी, कापूस प्रक्रिया कारखानदार यांचा विचार करूनच योग्य ती कार्यवाही, निर्णय व्हायला हवेत. 
-भूपेंद्रसिंह राजपाल, अध्यक्ष, महाराष्ट्र राज्य जिनिंग प्रेसिंग कारखानदार असोसिएशन 


इतर अॅग्रो विशेष
Weather Alert : थंडीची लाट 'या'...देशातल्या वायव्य भागात थंडी अजून दोन ते तीन दिवस...
भारताच्या गहू निर्यातीची घोडदौड वेगात दक्षिण आशिया आणि दक्षिण पूर्व आशियातील वाढत्या...
Top 5 News: वऱ्हाडात तुरीची आवक वाढली1. देशातल्या वायव्य भागात थंडी अजून दोन ते तीन...
ज्वारीच्या राखणीसाठी कणसाला संरक्षण नेवासे, जि. नगर : रब्बी हंगामातील ज्वारी आता...
मध्य प्रदेशात जैविक नियंत्रकाद्वारे जल...पाण्याचे स्रोत आणि जलाशयांमध्ये वेगाने वाढणाऱ्या...
उत्तर महाराष्ट्राला थंडीचा विळखा पुणे : उत्तर भारतातील गोठविणाऱ्या शीत वाऱ्यांमुळे...
राज्यातील ५१ अधिकारी, कर्मचाऱ्यांना...मुंबई : केंद्रीय गृहमंत्रालयाने प्रजासत्ताक...
‘सीडी रेशो’ घसरलेल्या  जिल्ह्यांमध्ये...पुणे ः कर्जवाटप व ठेवीचे गुणोत्तर (सीडी रेशो)...
खराब झालेल्या सोलर  पॅनेलची नुकसान...गडचिरोली : धानोरा तालुक्यातील गिरोला येथील सुरेश...
रब्बी हंगामात ज्वारी घटली; हरभऱ्याची...पुणे : राज्यात रब्बीच्या ९८ टक्के पेरा पूर्ण झाला...
डिजिटल सात-बारा प्रकल्पातून जगताप यांची...पुणेः देशात चर्चित ठरलेल्या डिजिटल सात-बारा...
बाजारपेठेत नव्या बेदाण्याची प्रतीक्षा सांगली ः गेल्या दोन महिन्यांपासून बेदाण्याला...
ऊसतोडणी रखडल्याने वैभववाडी, उंबर्डेत...सिंधुदुर्गनगरी ः वैभववाडी तालुक्यातील नादुरूस्त...
साताऱ्यात कृषिपंपांची वीज तोडणीचा धडाकासातारा : गेल्या १५ दिवसांपासून ग्रामीण भागात...
विविध वाण, तंत्रवापरातून दर्जेदार...वढोदा (ता.चोपडा, जि.जळगाव) येथील संदीप पाटील...
राज्यात थंडीची लाट पसरणार :...पुणे : पाकिस्तान मार्गे देशाच्या पश्चिम...
गरीब कुटुंबांच्या उत्पन्नात ५३...आर्थिक उदारीकरणानंतर (Economic liberalization)...
आंबा, काजू हंगाम उशिरा सुरू होण्याचा...  वृत्तसेवा - गेल्या आठवड्याच्या शेवटी...
खाद्यतेलातील तेजीचा  सोयाबीनला लाभ...पुणेः देशात पामतेलाची उपलब्धता कमी असल्याने...
तापमानात घट; द्राक्ष मण्यांना तडे नाशिक : रविवारी (ता.२३) रोजी सकाळपासूनच धुके आणि...