agriculture news in marathi, control on irregularity in crop harvest practical, Maharashtra | Agrowon

पीककापणी प्रयोगातील बनवेगिरीला चाप
टीम अॅग्रोवन
शनिवार, 15 सप्टेंबर 2018

पुणे:  पीककापणी प्रयोग प्रत्यक्ष शेतात न करता गावच्या कार्यालयांमध्येच बसून तक्ते भरणाच्या उद्योगाला आता केंद्र शासनाने चालू हंगामापासून चाप लावला आहे. पीककापणी प्रयोग जागेवर करण्याच्या तंत्राला आता जीपीएस जोडण्यात आल्याने यंदा एक लाख प्रयोग 'खरेखुरे' होतील, अशी माहिती सूत्रांनी दिली.

पुणे:  पीककापणी प्रयोग प्रत्यक्ष शेतात न करता गावच्या कार्यालयांमध्येच बसून तक्ते भरणाच्या उद्योगाला आता केंद्र शासनाने चालू हंगामापासून चाप लावला आहे. पीककापणी प्रयोग जागेवर करण्याच्या तंत्राला आता जीपीएस जोडण्यात आल्याने यंदा एक लाख प्रयोग 'खरेखुरे' होतील, अशी माहिती सूत्रांनी दिली.

‘‘राज्यात यंदा खरिपात ६७ हजार आणि रब्‍बीसाठी २७ हजार पीककापणी प्रयोग घेतले जाणार आहेत. प्रयोग प्रत्यक्ष शेतात होत नसल्याचा अनेक तक्रारी होत्या. यंदा मात्र सर्व डाटा मोबाईल अॅप्लिकेशनवर भरला जात आहे. अॅपला अंक्षाश-रेखांश प्रणाली जोडल्याने कर्मचाऱ्यांना शेतात जाण्याशिवाय पर्यायच राहिलेला नाही,’’ अशी माहिती सूत्रांनी दिली. 

प्रधानमंत्री पीकविमा योजनेतून खरीप हंगाम २०१६ मध्ये २४ लाख शेतकऱ्यांना १६४२ कोटी रुपये भरपाई मिळाली होती. गेल्या खरिपाची किमान अडीच हजार कोटींची भरपाई देण्याची प्रक्रिया अजून चालू आहे. ही सर्व भरपाई पीककापणी प्रयोगांवरच आधारित होती. 

केंद्र शासनाने पीककापणी प्रयोगांसाठी गेल्या वर्षीच सीसीई (क्रॉपकटिंग इक्सपिरिमेंट) अॅप वापरण्यासाठी उपलब्ध करून दिले होते. मात्र, काही राज्यांनी त्याचा वापर केला. यंदा मात्र महाराष्ट्रात या अॅपवरच पीककापणी प्रयोगाचा डाटा भरला जात आहे. अॅपमधील जीपीएसमुळे अंक्षाश-रेखांश प्रणालीशी माहिती जोडली जाते. त्यामुळे गावात, शहरात किंवा कुठेही बसून पीककापणीचे तक्ते भरणे व नंतर त्यावर सह्या ठोकण्याचे उद्योग बंद झाले आहेत. 

पीककापणी प्रयोगाची सर्व जबाबदारी कृषी सहायक, मंडळ अधिकारी आणि ग्रामसेवकावर असते. प्रत्येक गावात पीककापणी प्रयोगाची समितीदेखील असते. प्रयोग केल्यानंतर शेतकरी प्रतिनिधी किंवा ज्याच्या शेतावर प्रयोग घेतला गेला त्याची देखील स्वाक्षरी घेणे आवश्यक असते. 
‘‘आम्ही केवळ जीपीएस प्रणालीच यंदा सक्तीची केलेली नसून जागेवर छायाचित्र काढणेदेखील बंधनकारक केले आहे. पीककापणी प्रयोग चालू असताना समितीचा आणि वजनकाट्याचे छायाचित्र काढणे सक्तीचे केले आहे,’’ असे कृषी विभागाचे म्हणणे आहे.  

विमा कंपनीच्या सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, राज्याच्या पीककापणी प्रयोगांमध्ये मोठ्या प्रमाणात गोंधळ होता. मात्र, आता खासगी विमा कंपन्यांचा कृषी विम्यात सहभाग झाल्यानंतर या गोंधळाची मुद्देसुद माहिती केंद्राकडे पुराव्यांसहीत पाठविणे चालू झाले होते. पीककापणी प्रयोगांवरच नुकसानभरपाई ठरते. प्रयोगातील माहितीमुळे कोट्यवधी रुपयांचा तोटा होण्याची शक्यता असल्याने कोणताही हलगर्जीपणा आम्ही स्वीकारणार नसल्याची भूमिका कंपन्यांनी घेतली. त्यामुळे शासनाला सध्याच्या प्रणालीतील बदल करणे क्रमप्राप्त ठरले. 

ग्रामसेवक नरमले; पीककापणी प्रयोग सुरू
राज्यातील काही भागांमध्ये ग्रामसेवकांनी पीककापणी प्रयोगाचे काम करण्यास स्पष्ट नकार दिला होता. काही ग्रामसेवकांनी चुकीचा डाटा भरल्यामुळे कारवाईला सामोरे जावे लागल्याने ग्रामसेवक काम करण्यास नाखूश होते. तलाठ्यांनी या कामाची जबाबदारी मंडळ अधिकाऱ्यांकडे सोपविली. तसेच आमचीही जबाबदारी इतरांकडे द्या. आमच्याकडे कामाचा भार जास्त असल्यामुळे प्रयोग करता येणार नाही, अशी भूमिका ग्रामसेवकांनी घेतली होती. मात्र, कृषी आयुक्तालयाने जबाबदारी कोणालाही टाळता येणार नाही, अशी भूमिका घेतल्याने ग्रामसेवक अखेर नरमले. त्यामुळे त्यांनी पीककापणी प्रयोग पुन्हा सुरू केले आहेत.
 

इतर अॅग्रो विशेष
शेळीपालन ते दुग्ध प्रक्रिया ः महिलांनी...नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर हा अवर्षणप्रवणग्रस्त...
सरकारला एवढी कसली घाई?विविध मंत्रालयांसाठी अर्थसंकल्पात केल्या जाणाऱ्या...
एक पाऊल पोषणक्रांतीच्या दिशेनेशे तकऱ्यांचे कष्ट, शास्त्रज्ञांचे प्रयत्न आणि...
आधुनिक तंत्रासह काटेकोर धोरणाने अमेरिकन...पुणेः विविध जागतिक संस्थांनी एकत्र येऊन आफ्रिकी,...
मक्याच्या तुटवड्यामुळे अंडी आणि चिकन...पुणे : दक्षिण भारतासह महाराष्ट्र व मध्य प्रदेशात...
लष्करी अळीमुळे राज्यभरातील शेतकरी त्रस्तपुणेः गेल्या वर्षी भीषण दुष्काळाचा सामना करणाऱ्या...
लष्करी अळी नियंत्रणाचे जागतिक प्रयत्नपुणे : स्पोडोप्टेरा फ्रुगीपर्डा म्हणजेच...
मक्यावरील अमेरिकन लष्करी अळीचे आव्हान...पुणे ः गेल्या हंगामातील दुष्काळाच्या चटक्यानंतर...
राज्यात सर्वदूर पावसाचा अंदाजपुणे : मॉन्सून पुन्हा सक्रिय झाल्याने राज्यात...
शेतकरी कंपन्या स्थापन करण्यासाठी करारपुणे ः नाबार्डच्या कंपनी विकास फंडातून...
कर्नाटकात गुऱ्हाळघरातून थेट व्यापार...सांगली ः कर्नाटकमध्ये हमाली आणि अडत कमी असल्याने...
पीकविम्याचे ३२५ कोटी कंपन्यांना वितरितमुंबई ः गेल्यावर्षीच्या खरिपातील पीकविमा योजनेचा...
ग्रामविकासावर खर्च झालेल्या निधीची...मुंबई: आपल्या ग्रामपंचायतीला गावातील...
दुष्काळातही कडवंचीत शेतीतून ७२ कोटींचे...जालना : ‘महाराष्ट्राचे इस्राईल’ म्हणून नावलौकिक...
राज्यात सहामाहित तेराशे शेतकऱ्यांची...मुंबई ः सततची दुष्काळी स्थिती, नैसर्गिक संकटे,...
कोकण, मध्य महाराष्ट्र, मराठवाड्यात...पुणे : मॉन्सून पुन्हा सक्रीय झाल्याने...
परीक्षा शुल्क परतीचा खर्च सात लाख रुपयेयवतमाळ ः परीक्षा रद्द झाल्यानंतर उमेदवारांचे पैसे...
दुबार पेरणीसाठी सरकारची तयारीः डाॅ....पुणे: पावसाचा काही प्रमाणात खंड पडला आहे....
डोणगावात होणार खजूर लागवडअकोला ः पारंपरिक पिकांना पर्याय शोधण्यासाठी...
रक्तक्षय दूर करण्यासाठी लोहयुक्त तांदूळनाशिक : दैनंदिन आहारातून अत्यल्प प्रमाणात लोह...