agriculture news in marathi control measures for stem fly and mava pest in wheat crop | Agrowon

असे करा गहू पिकावरील खोडमाशी व मावा कीडीचे व्यवस्थापन

प्रा. भालचंद्र म्हस्के, डॉ. बबनराव इल्हे, डॉ. सुरेश दोडके
शनिवार, 28 डिसेंबर 2019

गहू पिकात बुटक्या आणि मध्यम बुटक्या वाणांचा वापर सुरू केल्यापासून खोडमाशीचा प्रादुर्भाव आढळण्यास सुरुवात झाली. चालू खरीप हंगामात खोडमाशीचा प्रादुर्भाव महाराष्ट्रातील काही भागात आढळून येत आहे. त्यामुळे या किडीचे व्यवस्थापन योग्य वेळी करणे आवश्‍यक आहे. 

  खोडमाशी 

गहू पिकात बुटक्या आणि मध्यम बुटक्या वाणांचा वापर सुरू केल्यापासून खोडमाशीचा प्रादुर्भाव आढळण्यास सुरुवात झाली. चालू खरीप हंगामात खोडमाशीचा प्रादुर्भाव महाराष्ट्रातील काही भागात आढळून येत आहे. त्यामुळे या किडीचे व्यवस्थापन योग्य वेळी करणे आवश्‍यक आहे. 

  खोडमाशी 

  • उशिरा पेरणी झालेल्या गव्हामध्ये किडीचा प्रादुर्भाव प्रामुख्याने आढळतो. 
     
  • ढगाळ हवामान किडीस पोषक असते. किडीची अळी दवबिंदूतील ओलाव्याच्या मदतीने पोंग्यात शिरून गाभा खाते. त्यामुळे रोपमर तसेच फुटवे मर दिसून येते.
     
  • पूर्ण वाढ झालेली अळी ८ ते १० मिमि लांब असून पिवळसर रंगाची असते. मृत पोंगा ओढल्यास तळाशी खोडमाशीची अळी दिसून येते.  

नियंत्रण 

पोंगेमर किंवा फुटवे मर दिसून आल्यास ॲझाडिरेक्टीन (नीमयुक्त कीटकनाशक) १ मिलि किंवा क्विनॉलफॉस (२५ टक्के प्रवाही) १.५ मिलि प्रति लिटर पाण्यात मिसळून १ ते २ फवारण्या कराव्यात.

  मावा 

  • ही कीड पानाच्या खालच्या बाजूस राहून रस शोषते, त्यामुळे पाने पिवळसर पडतात.
     
  • कीड मधाप्रमाणे गोड, चिकट द्रव विष्ठेवाटे पानांवर सोडते. त्यावर काळी बुरशी वाढून पाने काळे होतात, त्यामुळे पानांची प्रकाश संश्लेषण क्रिया मंदावून रोपे मरतात.
     
  • किडीचा प्रादुर्भाव पानांबरोबरच ओंबीवर, खोडावरही दिसतो.  
     
  • कोरडवाहू पिकामध्ये जमिनीला भेगा पडून उघड्या झालेल्या मुळांवरही मावा किडीचा प्रादुर्भाव झाल्याचे दिसून आले आहे. या कीडीने मुळातील रस शोषून घेतल्यामुळे मुळांची वाढ खुंटते. रोपे पिवळी पडतात. 

नियंत्रण 

  • जैविक नियंत्रणासाठी लेकॅनिसिलीयम लेकॅनी किंवा मेटाऱ्हायझीम ॲनिसोप्ली ४ ते ५ ग्रॅम प्रति लिटर पाणी या प्रमाणात १० ते १५ दिवसांच्या अंतराने २ फवारण्या कराव्यात. 
     
  • थायामेथोक्झाम (२५ डब्लूजी.) ०.४ ग्रॅम किंवा ॲसिटामीप्रिड (२० एसपी) ०.४ ग्रॅम प्रति लिटर पाण्यातून १० ते १५ दिवसांच्या अंतराने १ ते २ फवारण्या कराव्यात.

संपर्कः प्रा. भालचंद्र म्हस्के, ९८५०२४३४२६
(कृषी संशोधन केंद्र, निफाड)


इतर तृणधान्ये
रब्बी हंगामातील लागवडीचे नियोजनरब्बी हंगामात कोरडवाहू परिस्थितीमध्ये नैसर्गिक...
भातसल्ला (कोकण विभाग)पुढील पाच दिवस मध्यम स्वरूपाच्या पावसाची शक्यता...
जमिनीच्या प्रकारानुसार वापरा ज्वारी वाणराहुरी येथील महात्मा फुले कृषी विद्यापीठाने...
रब्बी ज्वारी लागवडीचे सुधारित तंत्रमहाराष्ट्रातील शेती ही प्रामुख्याने कोरडवाहू...
रब्बी ज्वारीसाठी करा मुलस्थानी जलसंधारणरब्बी हंगामात ज्वारीची पेरणी वेळेवर करण्यासाठी...
भातावरील करपा, आभासमय काजळी रोगांचे...खरीप भात पिकांमध्ये सातत्याचे ढगाळ व दमट वातावरण...
भातावरील तुडतुडे, गादमाशी, खोडकीडींचे...उष्ण - दमट हवामान, जास्त आर्द्रता, भात खाचरातील...
चाऱ्यासाठी ज्वारीचा नवा वाण ‘सीएसव्ही...चारा पीक म्हणून ज्वारी अत्यंत उपयुक्त आहे....
रहू, चटई पद्धतीने भात लागवडीचे नियोजनचटई पद्धतीने नवीन भात रोपवाटिका तयार करावी. या...
ज्वारी उत्पादनवाढीची सूत्रेज्वारी हे कमी पावसात धान्य व कडब्याचे हमखास...
शेतकरी नियोजन : भात शेतीत सेंद्रिय कर्ब...शेतकरी नियोजन शेतकरी ः नितीन चंद्रकांत गायकवाड...
खरीप ज्वारी लागवडीची सूत्रेअन्न आणि चारा उत्पादनासाठी महत्त्वाचे अन्नधान्य...
भात पुर्नलागवडीची चारसूत्री पद्धतीसूत्र १  भातपिकाच्या अवशेषांतील (तुसाचा व...
भात पिकासाठी सुधारित लागवड व्यवस्थापनभारतातील प्रमुख अन्नधान्याखालील पिकक्षेत्रापैकी...
धान्य, चाऱ्यासाठी बाजरीबाजरी हे पीक पाण्याच्या ताणाला सहनशील आणि...
भरघोस मका उत्पादनासाठी सुधारीत पद्धतीमहाराष्ट्रात रब्बी हंगामापेक्षा खरीप हंगामात मका...
तंत्र खरीप ज्वारी लागवडीचे..पेरणी १५ जून ते १० जूलै दरम्यान करावी. पेरणीसाठी...
साठवणूकीतील कीडी रोखण्यासाठी उपाययोजनाशेतीमालाच्या साठवणुकीच्या किफायतशीर आणि...
बाजरी मूल्यवर्धनातून वाढवा नफाबाजरीच्या पिठाचा वापर इतर पिठात मिसळून केल्यास...
आरोग्यदायी नाचणीनाचणीमध्ये कॅल्शियमबरोबरीने लोह, नायसीन, थायामीन...