agriculture news in Marathi Coordination important between company and farmer in corp insurance Maharashtra | Agrowon

पीकविमा योजनेत कंपनी आणि शेतकऱ्यांमध्ये समन्वय आवश्‍यक

टीम अॅग्रोवन
शुक्रवार, 13 डिसेंबर 2019

विमा कंपनीच्या कामात पारदर्शकता असायला हवी. त्यांचे हवामान मापक यंत्र कुठे असते हे शेतकऱ्यांना माहीत असायला हवे किंवा कृषी अधिकाऱ्याला तरी ते माहिती हवे. सध्या हे सगळं ‘अंधेर नगरी...’ असं चालत आहे. २०१४ ला माझ्या एकाच सर्व्हे नंबरमध्ये एका भावाला विमा मिळाला आणि एकाला नाही, असे घडले होते. त्यामुळे यात पारदर्शकता असायला हवी.
 - विजय इंगळे, प्रगतिशील शेतकरी, चितलवाडी, जि. अकोला.

अकोला ः गेल्या काही वर्षांत प्रत्येक हंगामातील पिकांसाठी राबविल्या जाणाऱ्या पीकविमा योजनेच्या अंमलबजावणीत समन्वयात दुरावे असल्याच्या बाबी सातत्याने समोर आल्या आहेत. किरकोळ चुकांमुळे शेतकरी लाभापासून वंचित राहतात. अशा परिस्थितीत विमा कंपन्यांकडून गावपातळीपर्यंत जनजागृतीसाठी धोरणात्मक उपाययोजनांची गरज आहे. विमा कंपनी व शेतकरी यांच्यात तयार झालेली दरी दूर करण्याची मागणी सातत्याने होत असताना याकडे अद्यापही लक्ष देण्यात आलेले नाही.

पंतप्रधान पीकविमा योजनेचा प्रचार, प्रसाराची जबाबदारी कृषी खात्याची असते. त्या दृष्टीने प्रत्येक हंगामात कामही केले जाते. मात्र शेतकऱ्यांच्या पिकांचे नुकसान झाल्यानंतर त्याला या योजनेचा जो लाभ मिळायला हवा, तो देण्याची जबाबदारी संबंधित विमा कंपनीची असते.

गेल्या काही वर्षांतील अनुभव पाहता दर दोन वर्षांनी प्रत्येक जिल्ह्याची विमा कंपनी बदलल्याचे दिसून येते. अशा वेळी एखाद्या हंगामात विम्यापासून वंचित राहिलेल्या शेतकऱ्यांची प्रकरणे यंत्रणा पाठपुरावा करून वरिष्ठांकडे सादर करतात. परंतु, त्याचा लाभ कंपनी बदलल्याने तत्काळ मिळू शकत नाही. शेतकऱ्यांना सातत्याने फेऱ्या माराव्या लागतात.  

सर्वच जिल्ह्यांमध्ये प्रत्येक हंगामात शेतकरी वंचित राहिल्यानंतर आंदोलने होत असतात. अशा वेळी अधिकाऱ्यांकडून आश्‍वासनेही दिली जातात. काही प्रकरणांमध्ये लाभ मिळतोसुद्धा. परंतु असे प्रत्येक वेळी होत नाही. अकोला जिल्ह्यात नुकतेच ९०० पेक्षा अधिक शेतकऱ्यांचे पैसे परत गेल्याचा प्रकार उघडकीस आला आहे. तर दुसरीकडे फळपीकविमा योजनेचा लाभ मिळावा यासाठी अकोट तालुक्यातील केळी उत्पादक सातत्याने कंपनी कार्यालयात आंदोलन करीत आहेत. एकाच गावातील शेतकऱ्यांना वेगवेगळा लाभ मिळाल्याचेही प्रकार समोर येत आहेत. 

प्रतिक्रिया
सर्व प्रथम शेतकरीवर्गात विमा कंपनीबद्दल विश्वासार्हता निर्माण झाली पाहिजे. सध्या पारदर्शकतेचा अभाव आहे. कंपनीने कर्मचाऱ्याची नियुक्ती मंडळानुसार करावी. आपत्ती आल्यास जलद सर्व्हे करावा. कंपनीने उपग्रहाचा हवामान, गारपीट, पूर इत्यादी वेळी यथोचित वापर करावा. समन्वय असला तरच या योजनेचा उद्देश सफल होईल.
- गणेशराव नानोटे, शेतकरी, निंभारा, जि. अकोला

पिकांच्या वस्तुनिष्ठ नुकसानीवर जोपर्यंत शेतकऱ्यांना मदत मिळत नाही, तोपर्यंत काही खरे नाही. वरली मटका, जुगारासारखा अंदाजित परतावा मिळत राहिला, तर शेतकरी कंगाल आणि विमा कंपनी मालामाल असेच सुरू राहील.
- धनंजय मिश्रा, पश्‍चिम विदर्भ अध्यक्ष, शेतकरी संघटना

विमा कंपनीने आता जे निकष लावले‌   त्यासाठी शेतकरी‌ यांच्याशी समन्वय साधला पाहिजे. पेरणीनंतर व काढणी पश्‍चात हा‌ विषय शेतकऱ्यांना समजत‌ नाही. ‌कंपनीने गाव पातळीवर कर्मचारी ‌ठेवावेत. आजही शेतकरी हा कृषी विभागाच्या वतीने विमा काढल्या जातो‌ असा समज आहे. याबाबत योग्य माहितीची शेतकऱ्यांपर्यंत देवाण‌घेवाण झाली पाहिजे.  ‌
- दिलीप फुके, शेतकरी, वाशीम

अवकाळी पाऊस, गारपीट झाल्याबरोबर फळबागांची पाहणी करून विम्याचा लाभ शक्य तितक्या लवकर मिळणे अत्यंत आवश्‍यक आहे. यासाठी विमा कंपनीच्या जबाबदार अधिकाऱ्यासोबत तातडीने संपर्क साधता येईल, अशी सुविधा शेतकऱ्यांसाठी उपलब्ध हवी. 
- कैलास बंगाळे, फळबाग उत्पादक, देऊळगावराजा, जि. बुलडाणा

 


इतर ताज्या घडामोडी
सोलापूरच्या 'एक जिल्हा, एक पीक'साठी...सोलापूर : केंद्र पुरस्कृत आत्मनिर्भर भारत...
बाळापुरात आढळले ४१ पक्षी मृतावस्थेतअकोला : जिल्ह्यात बाळापूर तालुक्यातील नकाशी येथे...
सांगलीत पंचेचाळीस लाख क्विंटल साखर...सांगली : जिल्ह्यात यंदा १५ सहकारी व खासगी...
`मृत पक्ष्यांत नाही ‘बर्ड फ्लू’चा...नाशिक : ‘बर्ड फ्लू’च्या पार्श्वभूमीवर जिल्ह्यात...
मुंबईकडे झेपावणार `लाल वादळ’ नाशिक : दिल्ली येथे सुरू असलेल्या शेतकरी...
नाशिक जिल्ह्यात पीककर्जाची प्रतीक्षाचनाशिक : जिल्ह्यात रब्बी हंगामासाठी पीक...
अण्णा आंदोलनाच्या निर्णयावर ठाम नगर : ‘‘अण्णा, तुमचे वय पाहता तुम्ही उपोषण करू...
चंद्रपूर जिल्ह्यात धानाचे रखडले २८...चंद्रपूर ः धानाला हमीभावासोबतच बोनस दिला जात आहे...
गडचिरोलीत अतिवृष्टिग्रस्तांसाठी...गडचिरोली ः जिल्ह्यात जून ते ऑक्‍टोंबर दरम्यान...
बीज बँक चळवळ देशभर व्हावी ः राहीबाई...अकोले, जि. नगर ः पैशाच्या बँका गल्लोगल्ली भेटतील...
विकासाची दारे यशवंतरावांंमुळे खुली :...कोल्हापूर : महाराष्ट्राचा चेहरा मोहरा बदलून...
माहूरच्या कुंडातील पाणी सर्वोत्तमनांदेड ः ‘गोदावरी नदी संसद’ परिवारामार्फत नांदेड...
जगभरातील कृषी तंत्रज्ञान पाहण्याची संधी...माळेगाव, जि. पुणे ः शेतकऱ्यांना जगभरातील कृषी...
ट्रक वाहतूकदारांचे दोन हजार कोटींचे...अमरावती : नवीन कृषी कायदे मागे घेण्यासाठी दिल्लीत...
गोरेवाडा प्राणिसंग्रहालय नामकरणाला विरोधनागपूर ः नागपूर शहरापासून अवघ्या काही मिनिटांच्या...
औरंगाबाद विभागात उसाचे ४७ लाख टन गाळपऔरंगाबाद : येथील प्रादेशिक सहसंचालक (साखर)...
वीज तोडल्यास गाठ आमच्याशी : कृती समितीकोल्हापूर ः कोरोना काळातील वीजबिले माफ करण्याची...
बीटी कापूस बियाण्यातील शेतकऱ्यांची...बुलडाणा ः कापूस उत्पादकांना कमी खर्चात अधिक...
अण्णांचे दिल्लीऐवजी राळेगणसिद्धीत आंदोलननगर : शेतकऱ्यांच्या विविध मागण्यांसाठी नवी...
राज्यात मेथी २५० ते ३००० रुपये शेकडासोलापुरात प्रतिशेकडा ३०० ते ७०० रुपये सोलापूर...