agriculture news in marathi, cotton bales production to decrease in country | Agrowon

कापूस गाठींचे देशांतर्गत उत्पादन घटणार
चंद्रकांत जाधव
मंगळवार, 20 नोव्हेंबर 2018

जळगाव ः कापूस हंगामाच्या दुसऱ्या टप्प्यात राज्यासह तेलंगण, कर्नाटकात पिकावर गुलाबी बोंड अळीचा प्रादुर्भाव झाला आहे. पूर्वहंगामी कापसाखालील क्षेत्र राज्यात रिकामे केले जात आहे. याच वेळी अवर्षणप्रवण स्थितीचा फटका दोन प्रमुख कापूस उत्पादक राज्यांना बसल्याने देशांतर्गत उत्पादन मागील हंगामाच्या तुलनेत २५ लाख गाठींनी (एक गाठ १७० किलो रुई) कमी होणार आहे. याच वेळी देशांतर्गत बाजारात मिल, मिलांव्यतिरिक्त (नॉन मिल) व लघुउद्योगांची (एसएसआय) मागणी (कन्झमशन) मिळून यंदा ३५० लाख गाठींची आहे. यामुळे देशातील निर्यात मागील हंगामाच्या तुलनेत कमी होईल, असे संकेत आहेत. 

जळगाव ः कापूस हंगामाच्या दुसऱ्या टप्प्यात राज्यासह तेलंगण, कर्नाटकात पिकावर गुलाबी बोंड अळीचा प्रादुर्भाव झाला आहे. पूर्वहंगामी कापसाखालील क्षेत्र राज्यात रिकामे केले जात आहे. याच वेळी अवर्षणप्रवण स्थितीचा फटका दोन प्रमुख कापूस उत्पादक राज्यांना बसल्याने देशांतर्गत उत्पादन मागील हंगामाच्या तुलनेत २५ लाख गाठींनी (एक गाठ १७० किलो रुई) कमी होणार आहे. याच वेळी देशांतर्गत बाजारात मिल, मिलांव्यतिरिक्त (नॉन मिल) व लघुउद्योगांची (एसएसआय) मागणी (कन्झमशन) मिळून यंदा ३५० लाख गाठींची आहे. यामुळे देशातील निर्यात मागील हंगामाच्या तुलनेत कमी होईल, असे संकेत आहेत. 

मागील हंगामात (१ ऑक्‍टोबर २०१७ ते ३० सप्टेंबर २०१८) ६७ लाख गाठींची निर्यात झाली. यंदाच्या हंगामात निर्यात सुमारे ५५ ते ५६ लाख गाठी एवढी होईल. कारण स्थानिक गरज किंवा मागणीदेखील पूर्ण करायची आहे. तेलंगण, महाराष्ट्र या आघाडीच्या कापूस उत्पादक राज्यांसह कर्नाटकात गुलाबी बोंड अळीचा प्रादुर्भाव या महिन्यात झाला आहे. यामुळे पूर्वहंगामी कापसाखालील क्षेत्र झपाट्याने रिकामे होईल. राज्यात ८५ ते ९० लाख, तर आंध्र प्रदेश व तेलंगणात मिळून सुमारे ३८ लाख गाठींच्या उत्पादनाचा अंदाज होता. पण, हा अंदाज आता चुकणार आहे. देशात यंदा तीन टक्‍क्‍यांनी कापसाची मागणी वाढली आहे. रुपयाचे अवमूल्यन वर्षभर सुरूच आहे. यात आयात मिलांना परवडणारी नाही. निर्यातीला संधी आहे. कारण बांगलादेश १०४ लाख गाठींची आयात करणार आहे. तर, व्हिएतनाम ९६ लाख गाठींची आयात जगातील विविध देशांमधून करणार आहे. बांगलादेशसह व्हिएतनाममध्ये देशातून किमान ६० ते ६५ लाख गाठींची निर्यात होऊ शकते. देशात यंदा ३४० ते ३४७ लाख गाठींचे उत्पादन होईल, असा अंदाज आहे. देशांतर्गत बाजारात उठाव वाढू लागला आहे. कारण दिवाळीनंतर उत्तरेकडील वस्त्रोद्योग कार्यरत झाला आहे. यामुळे कापूस दरात मागील १५ दिवसांत सुधारणा झाली असून, राज्यात पहिल्या कापसाला किमान ५८०० रुपये प्रतिक्विंटलचा दर आहे. दिवाळीपूर्वी बाजारात फारशा हालचाली नव्हत्या. दर स्थिर होते. तसेच, यंदा आयातही मागील हंगामाच्या तुलनेत तीन लाख गाठींनी घटून १९ लाख गाठी ऑस्ट्रेलिया, अमेरिकेतून देशात येतील. देशात न पिकणाऱ्या पिमा व गिझा प्रकारच्या कापसाचीच आयात यंदा होईल, असे सांगण्यात आले. 

अमेरिकेत उत्पादनात घट
भारताप्रमाणे अमेरिकेतही कापूस उत्पादनात मोठी घट येणार आहे. तेथे मागील हंगामात २६८ लाख गाठींचे उत्पादन झाले होते. यंदा तेथे २३६ लाख गाठींच्या उत्पादनाचा अंदाज आहे. अमेरिकेतील निर्यातही यंदा ११ लाख गाठींनी कमी होईल. कारण टेक्‍सास प्रांतात यंदा कापूस लागवडीला अवर्षणप्रवण स्थितीचा फटका बसला. तसेच, सप्टेंबरमध्ये पिकाला वादळाचाही फटका बसला. यामुळे आंतरराष्ट्रीय कापूस बाजार स्थिरावला आहे. तर, देशांतर्गत बाजार सावरला आहे. 

पाकिस्तानचे चलन कमकुमत, आयात घटविणार
पाकिस्तानचे चलन रुपया डॉलरच्या तुलनेत कमकुवत झाले आहे. पाकिस्तानला एक डॉलर १२६ रुपयांना मिळत आहे. परिणामी, पाकिस्तानला आयात महाग पडत असून, मागील हंगामाच्या तुलनेत पाकिस्तान आयात कमी करणार आहे. तेथे मागील हंगामात ४२ लाख गाठींची आयात झाली होती. या हंगामात पाकिस्तान अखेरपर्यंत ३३ लाख गाठींची आयात करणार आहे, अशी माहिती जाणकारांनी दिली. 
 

देशातील कापसाचा ताळेबंद (लाख गाठींमध्ये)

मिल्सची (सूतगिरण्या) गरज ३०३ 
लघु उद्योग (एसएसआय) ३०
मिल्सव्यतिरिक्त (नॉन मिल) असलेली गरज २१
निर्यात ५५ ते ६० (अंदाजित) 
आयात १९

कापूस बाजार स्थिर आहे. कारण अमेरिकेतील निर्यात कमी होताना दिसत आहे. जगात अमेरिका, भारतात उत्पादन कमी होताना दिसत आहे. पिकाचा दुसरा हंगाम (फरडद) अवर्षण प्रवण स्थितीने बाधित झाला आहे. दुसऱ्या बाजूला देशांतर्गत कापसाची मागणी यंदा मागील हंगामाच्या तुलनेत वाढली आहे. 
- अनिल सोमाणी, 
सदस्य, कॉटन असोसिएशन ऑफ इंडिया.

इतर अॅग्रो विशेष
शेळीपालन ते दुग्ध प्रक्रिया ः महिलांनी...नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर हा अवर्षणप्रवणग्रस्त...
सरकारला एवढी कसली घाई?विविध मंत्रालयांसाठी अर्थसंकल्पात केल्या जाणाऱ्या...
एक पाऊल पोषणक्रांतीच्या दिशेनेशे तकऱ्यांचे कष्ट, शास्त्रज्ञांचे प्रयत्न आणि...
आधुनिक तंत्रासह काटेकोर धोरणाने अमेरिकन...पुणेः विविध जागतिक संस्थांनी एकत्र येऊन आफ्रिकी,...
मक्याच्या तुटवड्यामुळे अंडी आणि चिकन...पुणे : दक्षिण भारतासह महाराष्ट्र व मध्य प्रदेशात...
लष्करी अळीमुळे राज्यभरातील शेतकरी त्रस्तपुणेः गेल्या वर्षी भीषण दुष्काळाचा सामना करणाऱ्या...
लष्करी अळी नियंत्रणाचे जागतिक प्रयत्नपुणे : स्पोडोप्टेरा फ्रुगीपर्डा म्हणजेच...
मक्यावरील अमेरिकन लष्करी अळीचे आव्हान...पुणे ः गेल्या हंगामातील दुष्काळाच्या चटक्यानंतर...
राज्यात सर्वदूर पावसाचा अंदाजपुणे : मॉन्सून पुन्हा सक्रिय झाल्याने राज्यात...
शेतकरी कंपन्या स्थापन करण्यासाठी करारपुणे ः नाबार्डच्या कंपनी विकास फंडातून...
कर्नाटकात गुऱ्हाळघरातून थेट व्यापार...सांगली ः कर्नाटकमध्ये हमाली आणि अडत कमी असल्याने...
पीकविम्याचे ३२५ कोटी कंपन्यांना वितरितमुंबई ः गेल्यावर्षीच्या खरिपातील पीकविमा योजनेचा...
ग्रामविकासावर खर्च झालेल्या निधीची...मुंबई: आपल्या ग्रामपंचायतीला गावातील...
दुष्काळातही कडवंचीत शेतीतून ७२ कोटींचे...जालना : ‘महाराष्ट्राचे इस्राईल’ म्हणून नावलौकिक...
राज्यात सहामाहित तेराशे शेतकऱ्यांची...मुंबई ः सततची दुष्काळी स्थिती, नैसर्गिक संकटे,...
कोकण, मध्य महाराष्ट्र, मराठवाड्यात...पुणे : मॉन्सून पुन्हा सक्रीय झाल्याने...
परीक्षा शुल्क परतीचा खर्च सात लाख रुपयेयवतमाळ ः परीक्षा रद्द झाल्यानंतर उमेदवारांचे पैसे...
दुबार पेरणीसाठी सरकारची तयारीः डाॅ....पुणे: पावसाचा काही प्रमाणात खंड पडला आहे....
डोणगावात होणार खजूर लागवडअकोला ः पारंपरिक पिकांना पर्याय शोधण्यासाठी...
रक्तक्षय दूर करण्यासाठी लोहयुक्त तांदूळनाशिक : दैनंदिन आहारातून अत्यल्प प्रमाणात लोह...