agriculture news in Marathi, cotton forward market lows in week | Agrowon

परदेशातील आणि देशातील वायदे बाजारात कापसाची पीछेहाट

मनीष डागा
सोमवार, 20 ऑगस्ट 2018

गेल्या आठवड्यात अमेरिकी वायदे बाजारात कापसाच्या किमतीत मोठी घसरण झाली. चीनच्या वायदे बाजारातही कापसाचे दर घटले. पाऊस, कापूस उत्पादन इत्यादी स्वरूपाच्या मूलभूत कारणांमुळे ही घसरण झालेली नसून अमेरिका आणि चीनमधील व्यापारयुद्ध हे त्यामागचे प्रमुख कारण आहे. पावसाचे प्रमाण, मागणी आणि पुरवठ्याची स्थिती यात फारसा बदल झालेला नाही. अमेरिकेतील वायदेबाजारातील घडामोडींचा परिणाम भारतातील एमसीएक्स वायदेबाजारावरही दिसून आला. एमसीएक्सचा कापसाचा ऑक्टोबरचा वायदा २४,१९० होता, तो १६ ऑगस्टला २३,५३० या भावावर बंद झाला.

गेल्या आठवड्यात अमेरिकी वायदे बाजारात कापसाच्या किमतीत मोठी घसरण झाली. चीनच्या वायदे बाजारातही कापसाचे दर घटले. पाऊस, कापूस उत्पादन इत्यादी स्वरूपाच्या मूलभूत कारणांमुळे ही घसरण झालेली नसून अमेरिका आणि चीनमधील व्यापारयुद्ध हे त्यामागचे प्रमुख कारण आहे. पावसाचे प्रमाण, मागणी आणि पुरवठ्याची स्थिती यात फारसा बदल झालेला नाही. अमेरिकेतील वायदेबाजारातील घडामोडींचा परिणाम भारतातील एमसीएक्स वायदेबाजारावरही दिसून आला. एमसीएक्सचा कापसाचा ऑक्टोबरचा वायदा २४,१९० होता, तो १६ ऑगस्टला २३,५३० या भावावर बंद झाला. या घसरणीमागेही मूलभूत कारणे नसून ती प्रतिकात्मक असल्याचेच स्पष्ट होते.भारतातील कापूस बाजाराच्या दृष्टीने सकारात्मक बाब म्हणजे देशातील प्रमुख कापूस उत्पादक प्रदेशांमध्ये पावसाने पुन्हा हजेरी लावली आहे.

तब्बल २० ते २५ दिवसांच्या खंडानंतर महाराष्ट्र, कर्नाटक, मध्य प्रदेश आणि तेलंगणा यांसारख्या महत्त्वपूर्ण कापूस उत्पादक राज्यांमध्ये पाऊस पुन्हा सुरू झाला आहे. गुजरातमध्येही लवकरच चांगला पाऊस होईल, असा अंदाज भारतीय हवामान विभागाने वर्तवला आहे. या पावसामुळे कापूस व अन्य पिकांना जीवदान मिळण्याची आशा पल्लवित झाली आहे. तसेच, गुलाबी बोंड अळीसारख्या घातक किडीचा प्रादुर्भाव कमी होईल, असाही अंदाज तज्ज्ञांकडून व्यक्त केला जात आहे. पुढील १५ दिवस पाऊस चांगला राहिल्यास देशातील कापूस पिकाला चांगला लाभ होईल.

देशांतर्गत रूई बाजारातही वायदेबाजारातील घडामोडींचा परिणाम दिसून येत आहे. गुजरात शंकर-६ ची ४८,५०० ते ४९,००० या दराने खरेदी सुरू आहे. तर महाराष्ट्रातील २९ मिमी धाग्याच्या कापसाच्या रूईचे ४८,००० ते ४८,५०० या दरपातळीला व्यवहार होत आहेत. प्रामुख्याने गिरण्यांकडून खरेदी होत आहे. व्यापारी आणि निर्यातदारांकडून फारशी खरेदी होताना दिसत नाही. कर्नाटकातील डीसीएच वाणाच्या कापसाच्या नवीन पिकाची आवक सुरू झाली आहे. त्याचे व्यवहार ६१,५०० ते ६२,५०० या दरपातळीला होत अाहेत. परंतु, कापसाची आवक आणि गुणवत्ता सुधारण्यासाठी आणखी १० ते १५ दिवस वाट पाहावी लागणार आहे.

देशात अनेक ठिकाणी कापसाची लागवड अजूनही सुरू आहे. जस्टॲग्री या खासगी संस्थेच्या अहवालानुसार देशात १६ ऑगस्टपर्यंतच्या आकडेवारीनुसार ११३.६० लाख हेक्टर क्षेत्रावर कापसाची लागवड पूर्ण झाली आहे. गेल्या वर्षी याच कालावधीत ११९ लाख हेक्टर क्षेत्रावर कापूस लागवड झाली होती. देशात २०१७-१८ मध्ये १२२ लाख हेक्टर क्षेत्र कापूस लागवडीखाली होते.
कापसाच्या दृष्टीने येणारा काळ संवेदनशील आहे. या कालावधीतील घडामोडी, बोंड अळीची स्थिती, आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील हालचाली यामुळे कापसाच्या बाजारावर मोठे परिणाम होण्याची चिन्हे आहेत. 

रुई बाजारावर आगामी काळात खालील घटक प्रभाव टाकण्याची शक्यता आहे...

  • अमेरिका आणि चीनमधील व्यापारयुद्धाच्या संदर्भात राजनैतिक तडजोडीचे प्रयत्न.
  • अमेरिकी डॉलरच्या तुलनेत कमजोर होत चाललेला भारतीय रुपया.
  • देशात पुढील दोन महिने मॉन्सूनची सकारात्मक स्थिती.
  • देशात कापसानंतर सगळ्यात जास्त विकल्या जाणाऱ्या फायबर पॉलिस्टरच्या किमतीत प्रतिकिलो ३ रुपयांची वाढ.
  • भाजप शासित राज्यांमध्ये कापसावर बोनस दिला जाण्याची शक्यता.

(लेखक कापूस बाजार विश्लेषक असून `कॉटनगुरू`चे प्रमुख आहेत.) www.cottonguru.org


इतर अॅग्रोमनी
तांदळाची विक्रमी निर्यात होणार पुणे: देशात यंदा सर्वत्र समाधानकारक पाऊस...
देशातून ३५ लाख कापूस गाठींची निर्यात...जळगाव ः जगभरात कापूस पिकाला नैसर्गिक फटका बसतच...
भारतातील तेलबियांची परिस्थितीभारतामध्ये तेलबियांची विविधता अधिक असून, जागतिक...
बंगलोर रोझ, कृष्णपुरम वाणाचा दहा हजार...नाशिक : बंगलोर रोझ व कृष्णपुरम छोट्या आकाराच्या...
डाळींच्या दरात दहा टक्के वाढ मुंबई : पालेभाज्या, कांदा, बटाटा यांसह आता...
जागतिक कापूस उत्पादन घटणार; ...जळगाव ः जागतिक कापूस उत्पादन नव्या म्हणजेच २०२०-...
गरज कांदा उत्पादक कंपन्यांची...मध्यमवर्गीय  ग्राहक आणि  उत्पादक शेतकरी...
मैत्रीची अन्नधान्य व्यापारातील भागीदारी...आडगाव (जि. नाशिक) येथील गोरक्ष लभडे आणि संदीप...
बीटी वांग्याच्या दुसऱ्या टप्प्यातील...पुणे : देशभरात चर्चेत असलेल्या बीटी वांग्याच्या...
साखर निर्यातीचे करार ५७ लाख टनांवरकोल्हापूर : देशातल्या साखर निर्यातीचे करार आता ५७...
खरिपाचा पेरा सरासरी क्षेत्राच्याही पुढेनवी दिल्लीः कोरना देशात यंदा पाऊसमान चांगले...
फुलशेतीला सजावट व्यवसायाची साथकवठेपिरान (जि. सांगली) येथील अत्यल्पभूधारक अकबर...
हापूस आंब्यासाठी नव्या बाजारपेठांची गरजपोर्तुगिजांच्या काळात मुंबईच्या बाजारपेठेत हापूस...
ब्राझीलचे साखर उत्पादन वाढण्याचा अंदाजकोल्हापूर: गेल्या वर्षी इथेनॉल उत्पादनाकडे...
प्रक्रिया, सामूहिक विपणन, थेट...नाशिक: ‘कोरोना’च्या पार्श्वभूमीवर टाळेबंदी लागू...
खाद्यतेल आयातीवर निर्बंध आणा: सोपा नागपूर : देशातील नागरिकांचे आरोग्य जपण्याकरिता...
मत्स्यपालनाच्या शाश्वततेसाठी योग्य धोरण...जागतिक पातळीवर लोकसंख्या वेगाने वाढत असून,...
महागाई नियंत्रणासाठी रेपो दर 'जैसे थे' मुंबई: भारतीय रिझर्व्ह बँकेने आपले ऑगस्ट आणि...
देशभरात ‘नाफेड’कडून ८६ हजार टन कांदा...नाशिक: केंद्र सरकारच्या भाव स्थिरीकरण निधी...
कृषी सुधारणांचा वेळोवेळी आढावा घ्याः ‘...नवी दिल्लीः केंद्र सरकार ‘पीएम-किसान’...