agriculture news in marathi, cotton plantation status, mumbai, maharashtra | Agrowon

देशात १२७ लाख हेक्टरवर कपाशी
कोजेन्सिस वृत्तसेवा
गुरुवार, 26 सप्टेंबर 2019

मुंबई : देशातील कापूस लागवडीचा कालावधी संपला असून, लागवड आटोपली आहे. कापाशी पिकाची आत्तापर्यंत १२७ लाख हेक्टरवर लागवड झाली असून, गेल्या वर्षीच्या तुलनेत ५.३ टक्के क्षेत्र वाढले आहे. महाराष्ट्रात लागवड ६.३ टक्क्यांनी वाढून सर्वाधिक ४३ लाख ८३ हजार ७०० हेक्टरवर झाली. तर मध्य प्रदेशात १२.६ टक्क्यांनी लागवड घटून सहा लाख ९ हजार हेक्टर क्षेत्र कपाशीखाली आले, अशी माहिती केंद्रीय कृषी विभागाने प्रसिद्ध केलेल्या अहवालातून मिळाली.  

मुंबई : देशातील कापूस लागवडीचा कालावधी संपला असून, लागवड आटोपली आहे. कापाशी पिकाची आत्तापर्यंत १२७ लाख हेक्टरवर लागवड झाली असून, गेल्या वर्षीच्या तुलनेत ५.३ टक्के क्षेत्र वाढले आहे. महाराष्ट्रात लागवड ६.३ टक्क्यांनी वाढून सर्वाधिक ४३ लाख ८३ हजार ७०० हेक्टरवर झाली. तर मध्य प्रदेशात १२.६ टक्क्यांनी लागवड घटून सहा लाख ९ हजार हेक्टर क्षेत्र कपाशीखाली आले, अशी माहिती केंद्रीय कृषी विभागाने प्रसिद्ध केलेल्या अहवालातून मिळाली.  

हंगामाच्या सुरवातीला कापाशी लागवड माघारली होती. त्याचे प्रमुख कारण अपर्याप्त पाऊस आणि दुष्काळ होते. परंतु, ऑगस्ट महिन्यात मॉन्सूनने जोर धरला आणि देशातील जवळपास सर्वच भागांत हजेरी लावली. त्यामुळे लागवडीने जोर धरला आणि सुरवातीला लागवडीत घटीचा वर्तविण्यात येणारा अंदाज केवळ चुकीचाच ठरला नाही, तर लागवड सरसरी क्षेत्राच्या पुढे झाली. यंदा गुजरात आणि मध्य प्रदेशाचा अपवाद वगळता ऑगस्टनंतर जवळपास सर्वच राज्यांमध्ये लागवड वाढली आहे.

मागील पाच वर्षांचा विचार करता सप्टेंबर महिन्याच्या तिसऱ्या आठवड्यापर्यंत देशात कपाशी लागवडीची सरासरी ही ११७ लाख हेक्टर आहे. परंतु, यंदा लागवड क्षेत्र तब्बल १० लाख हेक्टरने वाढले आहे. 

यंदा पावसाने दडी दिल्यानंतर गुजरात आणि मध्य प्रदेशात कापूस लागवडीत घट झाली आहे. गुजरातमध्ये कपाशीखालील क्षेत्र १.५ टक्क्यांनी घटले. ‘‘मध्य प्रदेशात कापूस लागवड १२.६ टक्क्यांनी घटून सहा लाख ९ हजार हेक्टरवर आली. मध्य प्रदेशात गेल्या हंगामात सोयाबीन आणि मका पिकाला चांगला दर मिळाला होता. त्यामुळे येथील कापूस उत्पादक शेतकऱ्यांनी यंदा सोयाबीन आणि मका लागवडीला प्राधान्य दिल्याचे दिसते,’’ अशी माहिती मध्य प्रदेश कृषी विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी दिली.   

महाराष्ट्रात गेल्या दोन वर्षांपासून गुलाबी बोंड अळीचा प्रादुर्भाव कपाशी पिकावर झाला होता. त्यामुळे लागवड सरासरी क्षेत्राच्या पुढे होईल, अशी शक्यता कमी होती. मात्र यंदा ६.४ टक्क्यांनी कपाशी लागवड क्षेत्र वाढले आहे. राज्यात आत्तापर्यंत ४३ लाख ८३ हजार ७०० हेक्टर क्षेत्रावर कापूस आहे. गुजरात आणि महाराष्ट्राचा विचार करता देशातील जवळपास ५५ ते ६० टक्के कापूस उत्पादन या दोन राज्यांमध्येच होते. 
 
उत्तर भारतात आवक सुरू
कापूस बाजाराचा हंगाम हा दिवाळीनंतर जोमात असतो. परंतु, काही राज्यांमध्ये लागवड लवकर झाली असल्याने काही प्रमाणात सप्टेंबर महिन्यातच बाजार कापसाने फुलू लागतात. सध्या उत्तर भारतातील काही राज्यांमधील बाजारांमध्ये कमी प्रमाणात का होईना कापूस आवक सुरू झाली आहे. तर उत्तर राज्यांमध्ये कापूस वेचणी ही ऑक्टोबर महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होते. त्यानंतर कापूस बाजारात विक्रीसाठी येतो. 

 

राज्यनिहाय कापूस लागवड क्षेत्र (हेक्टरमध्ये)
राज्य २०१९-२० २०१९-१९ बदल (टक्के)
आंध्र प्रदेश ६,२०,००० ५,५१,०००  १२.५
तेलंगणा  १८,५९,५०० १७,९४,३०० ३.६ 
गुजरात  २६,६६,८०० २७,०८,६०० (-) १.५ 
हरियाना   ७,०१,००० ६,६५,०००  ५.४
कर्नाटक ५,७५,४०० ५,४८,००० ५.०
मध्य प्रदेश   ६,०९,००० ६,९७,००० (-) १२.६
महाराष्ट्र  ४३,८३,७०० ४१,२३,३०० ६.३
ओडिशा  १,६९,६०० १,५७,९०० ७.४
पंजाब ४,०२,००० २,८४,०००  ४१.५ 
राजस्थान ६,४४,५०० ४,९६,१००  २९.९
तमिळनाडू ५०,१०० २१,७०० १३०.९
इतर   २७,१०० १७,२०० ५७.६
एकूण  १२७,०८,६००  १२०,६४,१०० ५.३

 

इतर अॅग्रो विशेष
रत्नागिरी : गतवर्षीच्या तुलनेत भात...रत्नागिरी ः अतिवृष्टीमुळे कोकणातील शेतकरी चांगलाच...
दक्षिण आफ्रिकेतील 'मालावी हापूस'...पुणे  ः दक्षिण आफ्रिकेतील मालावी प्रांतात...
सांगली जिल्ह्यात द्राक्षबागांना आता...सांगली ः गेल्या पंधरा ते वीस दिवसांपूर्वी...
राज्यात रब्बीसाठी सव्वासहा हजार शेतीशाळापुणे : रब्बी हंगामात राज्यात सव्वासहा...
केंद्र सरकारकडून एक लाख टन कांदा...पुणे: मॉन्सूनचा वाढलेला मुक्काम, अतिवृष्टी,...
बाजार समित्या बरखास्त करणार : केंद्रीय...नवी दिल्ली : बाजार समित्यांची कार्यपद्धती आणि...
राज्य झाले टॅंकरमुक्त; केवळ बुलडाण्यात...पुणे: मॉन्सून आणि मॉन्सूनोत्तर काळात राज्यात...
केसर आंब्याचे उत्पादन ४५ टक्के घटणार;...औरंगाबाद : गंध आणि चवीसाठी केसर आंब्याची आपली...
किमान तापमानात चढ-उतारपुणे: मॉन्सूनोत्तर पावसाने उघडीप दिल्यानंतर...
अवर्षणग्रस्त माळरानावर फुलवली प्रगतशील...नगर जिल्ह्यात कायम अवर्षणग्रस्त कर्जत तालुक्यातील...
साठ देशी गायींच्या संवर्धनाचा आदर्शपुणे जिल्ह्यातील मंचर येथील सोनेचांदीचे पारंपरिक...
साखर निर्यातीला डिसेंबरपर्यंत मुदतवाढकोल्हापूर : पावसाळी स्थितीमुळे निर्यात न होऊ...
काजू उत्पादन ३० टक्क्यांनी घटणारसिंधुदुर्ग : जुलै, ऑगस्टमध्ये झालेली अतिवृष्टी,...
द्राक्ष बागांचे पंचनामे करताना दिशाभूलनाशिक  : द्राक्ष बागांचे पंचनामा केल्यास...
कृषी कौशल्य प्रशिक्षणांद्वारे उभी...केंद्र शासनाची प्रधानमंत्री कौशल्य विकास योजना २....
गारठा वाढला; नगर येथे नीचांकी तापमानपुणे  : उत्तरेकडून येणारे थंड वारे,...
पावसाने द्राक्ष शेतीचे ९ हजार कोटींवर...पुणे : सततच्या पावसामुळे सर्व अवस्थांमधील द्राक्ष...
दक्षिण महाराष्ट्रातील कारखान्यांना...कोल्हापूर: कर्नाटकने झोनबंदी केल्याने सीमाभागातून...
पीक नुकसानीचा अंतिम अहवाल लांबण्याची...पुणे : राज्यात अतिपावसामुळे झालेल्या पिकांच्या...
शासकीय खरेदीसाठी उडीद, सोयाबीनची...परभणी: किंमत समर्थन मूल्य योजनेअंतर्गत...