agriculture news in Marathi cotton production will decline in country Maharashtra | Page 2 ||| Agrowon

देशात कापूस उत्पादन घटणार

चंद्रकांत जाधव
बुधवार, 20 नोव्हेंबर 2019

कापूस उत्पादनाबाबत देशात वेगवेगळे अंदाज विविध संस्थांनी व्यक्त केले आहेत. अतिपावसामुळे राज्यातील कापूस उत्पादन कमी होऊ शकते. परंतु पुढे कोरडवाहू कापूस पिकातून उत्पादन चांगले मिळेल. देशात ३८० लाख गाठींपर्यंतचे उत्पादन अपेक्षित आहे. 
- अनिल सोमाणी, माजी सदस्य, कॉटन असोसिएशन ऑफ इंडिया

जळगाव ः देशात सर्वाधिक कापूस उत्पादित करणाऱ्या गुजरात, महाराष्ट्र, तेलंगणातील पूर्वहंगामी कापूस पिकाला अतिपावसाने झोडपले. परिणामी, कापसाच्या उत्पादनात सुमारे ४० ते ४५ लाख गाठींनी (एक गाठ १७० किलो रुई) घट येण्याची शक्‍यता आहे. उत्तर भारतातील राजस्थान, पंजाब, हरियाणातील कापूस उत्पादन मात्र अनुकूल हवामानामुळे बऱ्यापैकी साध्य होईल, असा अंदाज जाणकारांनी व्यक्त केला आहे. 

देशात १२७ लाख हेक्‍टरवर कापसाची लागवड झाली आहे. त्यात महाराष्ट्रात सर्वाधिक सुमारे ४४ लाख, गुजरातेत २६ लाख, उत्तर भारतातील पंजाब, हरियाणा व राजस्थानमध्ये मिळून १६ लाख हेक्‍टरवर लागवड झाली आहे. लागवडमागील हंगामापेक्षा अधिक व ऑक्‍टोबरपर्यंत पावसाबाबत स्थिती बऱ्यापैकी राहिली. परंतु ऑक्‍टोबरच्या शेवटच्या आठवड्यात व नंतर दिवाळीपर्यंत पाऊस सुरूच राहिला. महाराष्ट्रातील कापूस पट्ट्याला मागील आठवड्यातही पावसाने झोडपले. सुरुवातीला देशात कापसाचे ४०० ते ४१२ लाख गाठींचे उत्पादन येईल, असा अंदाज कापूस उद्योग, व्यापार जगतातील विविध संस्थांनी व्यक्त केला होता.

पण कापूस उत्पादनात आघाडीवर असलेल्या महाराष्ट्र, गुजरातमध्ये अतिपावसामुळे पूर्वहंगामी कापूस पिकाला मोठा फटका बसला आहे. गुजरातेत कापसाखालील सुमारे २५ ते ३० टक्के क्षेत्र तर महाराष्ट्रातील सुमारे १७ टक्के क्षेत्र ओलिताखाली आहे. अर्थातच मे अखेरच्या किंवा जूनच्या पहिल्या आठवड्यात लागवड केलेल्या कापूस पिकात बोंडे काळवंडने, फांद्या तुटणे, पाते गळ असा प्रकार झाला आहे. अनेक पूर्वहंगामी कापूस उत्पादक शेतकऱ्यांच्या कापूस पिकात ३५ ते ४० टक्के नुकसान झाले आहे. यामुळे उत्पादनात घट निश्‍चित मानली जात आहे.

देशात ३५४ ते ३६० लाख गाठींचे उत्पादन होऊ शकते. दक्षिण, मध्य भारतात पूर्वहंगामी कापसाचे पीक जोमात आहे. परंतु, त्यात वेचणी अपवादानेच सुरू आहे. या क्षेत्रात किती उत्पादन हाती येईल? पुढे गुलाबी बोंड अळीचा प्रकोप वाढेल का? वातावरणाची स्थिती कशी असेल? असे प्रश्‍न कायम असल्याने कोरडवाहू कापसाच्या क्षेत्रातून उत्पादनासंबंधी ठोस अंदाज, माहिती मिळत नसल्याची स्थिती आहे. 

सध्या पूर्वहंगामी कापूस पिकात वेचणी रखडत सुरू आहे. खानदेश, गुजरातेत अनेक जिनींग प्रेसिंग कारखाने सुरू देखील झाले. परंतु अतिपावसाने सरकीचा दर्जा घसरला आहे. सरकीमध्ये १२ ते १४ टक्के आर्द्रता अपेक्षित असते. पण प्रतिकूल हवामानामुळे ही आर्द्रता ३५ टक्‍क्‍यांपर्यंत आहे. यामुळे सरकीचा उठाव मागील पंधरवड्यात हळूहळू कमी होत गेला. यामुळे सरकीचे दर ३३०० रुपये क्विंटलवरून २५०० रुपये क्विंटलपर्यंत आले आहेत. सरकीचे दर खाली येताच खंडीचे दर (३५६ किलो रुई) ४१ हजार रुपयांवरून ३९ हजार रुपयांवर आले आहेत.

सरकीच्या दरात घसरणीमुळे पूर्व गुजरात, खानदेशातील जिनींग प्रेसिंग कारखानदारांना सुमारे ४० ते ४५ कोटी रुपयांचा फटका बसल्याची माहिती मिळाली. यातच देशात या हंगामात साडेअकरा कोटी क्विंटल सरकीच्या उत्पादनाची शक्‍यता सूत्रांनी व्यक्त केली.

कापूस उत्पादनाबाबत वेगवेगळे अंदाज
देशात कापूस उत्पादनाबाबत कापूस व्यापार, उद्योग जगतातील विविध संस्थांचे वेगवेगळे अंदाज व्यक्त होत आहेत. आंतरराष्ट्रीय कापूस सल्लागार समितीने भारतात कापूस उत्पादन कमी येईल, असे म्हटले आहे. कॉटन असोसिएशन ऑफ इंडियानेदेखील उत्पादन ३५४ लाख गाठींपर्यंत अपेक्षित असल्याचे सांगितले आहे. उत्तर भारतातील कापूस व्यापार संघटनेने (गुरुग्राम, हरियाणा) नुकत्याच गुरुग्राम येथे झालेल्या दोन दिवसीय परिषदेत भारतातील कापूस उत्पादन ४०० लाख गाठींवर जाईल, असा दावा केला आहे. गुजरातमधील संघटनेने भारतातील कापूस उत्पादन ४१२ लाख गाठींपर्यंत जाण्याचा अंदाज व्यक्त केला आहे. खानदेश जिनींग प्रेसिंग कारखानदार असोसिएशनने देशात ३८० ते ३८२ लाख गाठींच्या उत्पादनाबाबत माहिती जारी केली आहे. 


इतर अॅग्रो विशेष
दोन-तीन दिवसात किमान तापमानात होणार घट...पुणे ः गेल्या दोन ते तीन दिवसांपासून कोकण, पश्चिम...
भंडारा : दूध संघांचे १८ कोटींचे चुकारे...भंडारा ः जिल्हा दुग्ध उत्पादक सहकारी संघाने...
डिसेंबर ते फेब्रुवारीत अशी असेल थंडी;...नवी दिल्ली ः डिसेंबर ते फेब्रुवारी या हंगामात...
मिश्रखतांसाठी विनापरवानगी कच्चा माल...पुणे : राज्यात गेले दीड वर्ष मिश्र खतांसाठी कच्चा...
शरीराचा एक पाय अपघाताने गेला असला,...कोल्हापूर ः नियतीने शरीर अपंग केले... पण मनाची...
कपाशीचा झाला झाडा, शेतात नुसत्या पऱ्हाटीनांदेड :  नांदेड, परभणी, हिंगोली...
शेतकऱ्यांना कर्जमाफी देण्यासाठी...मुंबई  ः संकटातील शेतकऱ्यांना सरसकट व...
रासायनिक अवशेषमुक्त शेतीचा कृषी...नाशिक येथील मराठा विद्या प्रसारक समाज संस्थेच्या...
रोडे यांचे संत्र्याचे अत्याधुनिक...दर्जेदार संत्रा उत्पादनासोबतच संत्र्याचे ग्रेडिंग...
वणवा पेटतोयअखिल भारतीय किसान संघर्ष समन्वय समितीचे तिसरे...
नाशिक जिल्ह्यात शेतकऱ्यांची कांदा...नाशिक : कांद्याची आवक घटल्याने दरात असलेल्या...
मिश्र खताचे साठे तपासण्याचे आदेशपुणे : राज्यातील मिश्र खतनिर्मिती प्रकल्पांमधील...
निधीअभावी रखडला बळिराजाचा ‘सन्मान’सोलापूर : राज्यातील ८८ लाख ६७ हजार शेतकऱ्यांची...
ढगाळ हवामानामुळे थंडीची प्रतीक्षापुणे ः अरबी समुद्राच्या दक्षिण भागात आणि...
विधानसभा अध्यक्षपदी नाना पटोले बिनविरोधमुंबई: विधानसभा अध्यक्षपदी काँग्रेस आमदार नाना...
आवळा प्रक्रियेने दिली आर्थिक साथ (video...बाजारपेठेची मागणी लक्षात घेऊन औरंगाबाद येथील...
केरळमधील शेतकऱ्यांनी जपल्या २५६ भातजाती...संकरित बियाण्यांच्या आगमनानंतर उत्पादनाची तुलना...
ग्रामीण खाद्य पदार्थांना दिली नवी ओळखवनिता देविदास कोल्हे यांना पाककलेची आवड असल्याने...
औरंगाबादेत २७ ते ३० डिसेंबरदरम्यान...पुणे: राज्यातील शेतकऱ्यांना तंत्रज्ञान व माहितीचे...
‘कृषी’च्या विद्यार्थ्याने विकसित केले...माळेगाव, जि. पुणे ः बारामतीच्या कृषी...