agriculture news in Marathi, crop affected due to rain break, Maharashtra | Agrowon

खारपाणपट्ट्यात पावसाच्या खंडाने खरीप संकटात

गोपाल हागे
शनिवार, 18 ऑगस्ट 2018

अामच्या भागात २६ जून ते ७ जुलै या काळात पेरण्या झाल्या. दरम्यानच्या काळात पावसाने मोठा खंड दिल्याने पिकांची वाढ झालेली नाही. दुपारच्या सुमारास शेतांमध्ये भकास वातावरण असते. खेड्यांमध्ये यामुळे आता उत्साहसुद्धा शिल्लक उरलेला नाही. अाता पाऊस अाला तरी झालेले नुकसान भरून निघण्याची शक्यता नाही.  
- सुखदेवराव अढाऊ, शेतकरी, गांधीग्राम, जि. अकोला.
 

पावसात कुठे १७ दिवस तर कुठे २२ दिवसांचा खंड पडल्याने पिके केवळ जमिनीत असलेल्या अार्द्रतेवर टिकाव धरून अाहेत. खारपाणपट्टा असल्याने योग्यवेळी पुरेशे पाणी मिळाले नाही, तर पीक उभे दिसूनही उत्पादन येत नाही, हा वर्षानुवर्षांचा शेतकऱ्यांचा अनुभव अाहे. याहीवर्षी अशीच परिस्थिती अाहे. अाता पाऊस अाला तरी मूग, उडीद, सोयाबीनच्या पिकांची उत्पादकता मोठ्या प्रमाणात घटलेली दिसून येईल, असे शेतकरी सांगत अाहेत. खारपाण पट्ट्यातील गावांमध्ये सध्या एकच चिंतेचा सूर उमटत अाहे. 

पश्चिम वऱ्हाडात अकोला, बुलडाणा जिल्ह्यात खारपाण पट्टा विस्तारलेला अाहे. पूर्णा नदी खोऱ्यात नदीच्या दोन्ही तिरांवर सुमारे १५ किलोमीटर अंतरापर्यंत दोन्ही बाजूंनी खारपाण पट्टा अाहे. अकोला जिल्ह्यातील गांधीग्राम परिसरात यंदाच्या मोसमात अाजवर समाधानकारक पाऊस झालेला नाही. त्यामुळे मूग, सोयाबीन, उडीद व ज्वारीचे पीक हातचे गेल्यासारखेच असल्याने शेतकरी चिंताग्रस्त झाला आहे. मागील वर्षी या परिसरात दुष्काळग्रस्त स्थिती होती. शेतकऱ्यांना जेमतेम पीक झाले होते. यंदा चांगला पाऊस होईल असे सांगण्यात येत होते. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी उसनवारी करून खत बियाणे विकत आणले व पेरणी केली. 

पेरणी होऊन एक ते सव्वा महिना उलटून गेला; मात्र समाधानकारक पाऊस न झाल्यामुळे या भागातील पिके सुकण्याच्या मार्गावर आहेत. गांधीग्राम परिसरातील गोपालखेड, निराट, वैराट, राजापूर, धामना, गोत्रा, पाळोदी, हातरूण, निंभोरा, वल्लभनगर, हिंगणा, सांगवी बाजार यापैकी कुठल्याही गावात भेट दिली तरी शेतकरी चिंताग्रस्त अाहेत हे स्पष्टपणे दिसून येते. पूर्णा नदीच्या उत्तरेकडील चोहोट्टाबाजार, केळीवेळी याही परिसरात पिकांची अशीच स्थिती उदभवलेली अाहे. 

गांधीग्राम येथील विनायकराव काठोडे यांनी ८ एकरांत मुगाची ६ जुलैला लागवड केली. सध्या या पिकाला सव्वा महिना पूर्ण झाला. अाता शेतात पीक उभे दिसत असले तरी पुरेसा फुलोर नाही. परिणामी शेंगा किती लागतील, असा प्रश्न असल्याचे ते म्हणाले. अातापर्यंत एकरी पाच हजारांचा खर्च झालेला आहे.

 सुधाकर ढोरे यांनी सहा एकरात कपाशीची १० जुलैला लागवड केलेली अाहे. पुरेसा पाऊस न झाल्याने त्यांच्या कपाशीची वाढच झालेली नाही. कुठे अर्धा फूट, कुठे एक फुटाचे झाड दिसते. एकरी हजारोंचा खर्च झालेला अाहे. अाता पाऊस अाता तर पीक थोडेफार येईलही परंतु सर्वत्र अालेले बोंड अळीचे संकट याही पिकावर अाले तर काय करायचे, असा त्यांचा प्रश्न चिंतातूर बनवतो.   

 पावसाचा खंड वाढताच
या भागात २४ जुलैनंतर पाऊस गायब झालेला अाहे. जुलैचा शेवटचा संपूर्ण अाठवडा व अाता अाॅगस्टमधील १३ दिवस विना पावसाचे लोटले अाहेत. मागील तीन दिवसांपासून ढगाळ वातावरण अाहे. परंतु तुरळक ठिकाण वगळता पाऊसच झालेला नाही. उजाडणारा प्रत्येक दिवस कोरडा जात असल्याने अाता खारपाण पट्ट्यातीलच नव्हे, तर इतर भागातील सुद्धा पिकांची स्थिती कमकुवत होत चालली अाहे. सोयाबीनचे पीक कुठे फुलोर, कुठे शेंगा परिपक्व होण्याच्या अवस्थेत अाहे. मूग, उडदासाठी हा कालावधी फुलोरा तसेच शेंगा धरण्याचा अाहे. जूनमधील लागवड झालेल्या क्षेत्रातील मुगाचे पीक तर काढणीलासुद्धा अाले असते, परंतु पावसाअभावी हा कालावधी लोटल्या गेला. कपाशीच्या पिकालाही पावसाची नितांत गरज अाहे.     

वन्यप्राण्यांचा त्रास
पाऊस नसल्याने अाधीच पिकांची वाईट स्थिती अाहे. त्यातही जी पिके तग धरून अाहेत, अशा पिकांना हरीण, रानडुक्कर, माकड, रोही या प्राण्यांचा मोठा त्रास सहन करावा लागत अाहे. या प्राण्यांचे थवे पिकांचे अतोनात नुकसान करीत असल्याने शेतकऱ्यांना दिवसरात्र पिकांची राखण करण्यात वेळ घालावा लागत अाहे.

प्रतिक्रिया
या वर्षी मी माझ्या शेतामध्ये १४ एकरांत मुगाची ५ जुलैला पेरणी केली होती. मात्र, पेरणीनंतर तुरळक वगळता फारसा पाऊस नसल्याने मुगाचे पीक जवळपास हातून गेले आहे. 
- गोपाळराव परनाटे, शेतकरी, निराट, जि. अकोला

मी ७ जुलै रोजी कपाशीची पेरणी केली आहे. जवळपास अाता एक ते सव्वा महिना झाला. तेव्हापासून पाऊस नसल्याने कपाशी केवळ तग धरून अाहे. पीक किती होईल, याची काहीच शाश्वती दिसत नाही. कपाशीची झाडे सुकण्याच्या मार्गावर आहे.
- सुरेशराव अढाऊ, शेतकरी, गांधीग्राम, जि. अकोला 


इतर अॅग्रो विशेष
राज्यात पावसाचा कमीअधिक जोर राहणारपुणे ः राज्यातील अनेक भागात पावसाने काहीशी उघडीप...
पणन सुधारणा कायदे शेतकरी हिताचेच!शेतीमालाच्या मार्केटमध्ये दराच्या बाबतीत कधीही...
रिसोर्स बॅंक ः स्तुत्य उपक्रमहवामान बदलाच्या चरम सीमेवर आता आपण आहोत. खरे तर...
कांदा दर नियंत्रणासाठी केंद्र सरकारचा...मुंबई : कांदा दर नियंत्रणासाठी केंद्र सरकारचा...
‘बायोमिक्स’ विक्रीतून कृषी विद्यापीठाला...परभणी ः वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठातील...
जरासं पहा ना साहेब, पाणीच पाणी वावरात...परभणी ः सदोष बियाण्यांमुळे दुबार, तिबार पेरणी...
परतीचा मॉन्सून राज्यातून चार दिवसांत...पुणे ः परतीच्या पाऊस सुरू असताना बंगालच्या...
कृषी कायद्यांविरोधात पंजाबकडून स्वतंत्र...चंडीगड : केंद्र सरकारने मंजूर केलेल्या तीन...
खारपाणपट्ट्यातील समस्यांवर...दापुरा (ता. जि. अकोला) येथील स्वप्नील व संदीप या...
सुर्डीतील तरुणांनी तेरा पाझर तलावांना...वैराग, जि. सोलापूर ः ‘वॉटर कप’ स्पर्धेत राज्यात...
कापूस विक्रीसाठी नोंदणी थांबविलीजळगाव ः शासकीय केंद्रात कापूस विक्रीसाठी बाजार...
प्रयोगशील दुग्ध व्यवसायातून पुढारले...माळीसागज (जि. औरंगाबाद) गावात कोरडवाहू क्षेत्र...
पाच हजार शेतकऱ्यांची ‘रिसोर्स बॅंक’कऱ्हाड, जि. सातारा ः शेतकऱ्यांवर सातत्याने...
राज्यात तुरळक ठिकाणी पावसाचा दणका पुणे ः राज्यात गेल्या दोन दिवसांपासून कोकणातही...
‘जीआय’प्राप्त शेतकरी ‘वापरकर्ते’ करणारपुणे: राज्यातील पिकांना भौगोलिक निर्देशांक मिळाले...
तीन दिवसांत मदतीबाबत निर्णय: मुख्यमंत्रीसोलापूर ः हवामान विभागाने आणखी दोन-तीन दिवस...
राज्यात पावसासाठी पोषक स्थिती पुणे ः बंगालचा उपसागर व दक्षिण आंध्रप्रदेश...
शेतकऱ्यांना मदतीसाठी कर्जाशिवाय गत्यंतर...तुळजापूर, जि. उस्मानाबाद: स्थानिक लोकांशी...
कोरोनामुळे वाढल्या कृषी व्यापार संधीचीनच्या तुलनेत आपली अर्थव्यवस्था मजबूत करायची...
कृषी ‘समृद्धी’चा मार्गबाळासाहेब ठाकरे मुंबई-नागपूर समृद्धी महामार्गालगत...