Agriculture news in marathi dairy business provide economical supports to house | Agrowon

दुग्ध व्यवसायाने घराला आधार

अभिजित डाके
सोमवार, 1 जून 2020

शेतीपूरक व्यवसायामध्ये दुग्ध व्यवसाय पूर्वीपासूनच परंपरागत चालत आलेला व्यवसाय आहे. अल्पभूधारक ते दुष्काळी पट्ट्यातील शेतकऱ्यांच्या दावणीला हमखास दुधाळ जनावरे बघायला मिळतील. यामुळे पशुपालकांना दहा दिवसाला पैसा देणारा आणि हमीचा व्यवसाय बनला आहे. या दुग्ध व्यवसायाने शेतकऱ्यांची आर्थिक प्रगती केलीच त्याचबरोबर सधनता आली.
 

शेतीपूरक व्यवसायामध्ये दुग्ध व्यवसाय पूर्वीपासूनच परंपरागत चालत आलेला व्यवसाय आहे. अल्पभूधारक ते दुष्काळी पट्ट्यातील शेतकऱ्यांच्या दावणीला हमखास दुधाळ जनावरे बघायला मिळतील. यामुळे पशुपालकांना दहा दिवसाला पैसा देणारा आणि हमीचा व्यवसाय बनला आहे. या दुग्ध व्यवसायाने शेतकऱ्यांची आर्थिक प्रगती केलीच त्याचबरोबर सधनता आली.

सांगली जिल्ह्यात गायी, म्हशी मिळून सुमारे ६ लाख ६७ हजार ६३५ हून अधिक जनावरे आहेत. दररोज सुमारे १५ लाख दुधाचे संकलन होते. जिल्ह्यात दुधाची क्रांती झाली आहे. जिल्ह्यात सहकारी १७ तर खासगी ७ दूध संघ आहेत. सांगली जिल्ह्यात अलीकडच्या काळात गायी म्हशी संगोपनाचे प्रमाण प्रमाण वाढले आहे. परिणामी दूध उत्पादनही वाढले आहे. दुग्ध व्यवसायासाठी प्रामुख्याने संकरित गाई, देशी दुधाळ गाई आणि दुधाळ म्हशी संगोपन केले जाते. दुग्ध व्यवसायात गेल्या काही वर्षापासून बदल झाले आहेत. हा प्रमुख व्यवसाय झाला आहे. अनेक युवा शेतकरी गायी, म्हशींचे मुक्तसंचार पद्धतीने संगोपन करत आहेत. यामुळे निश्‍चितपणे पशुपालन हा शाश्‍वत व्यवसाय बनला आहे.

वास्तविक पाहता अल्पभूधारकापासून चार ते पाच एकर शेती असणारे शेतकरी पशुपालनाकडे वळला आहे. ग्रामीण भागातील तरुणांना पशुपालन हा चांगला व्यवसाय ठरला आहे.

मुळात दुष्काळी पट्ट्यातील आटपाडी, कवठेमहांकाळ, जत, तासगाव आणि खानापूर तालुक्यातील प्रत्येक शेतकरी कुटुंबाकडे दोन चार जनावरे दावणीला बांधलेलीच असतात. पशुपालन आणि दूध विक्रीतून कुटुंबाला आर्थिक हातभार लागला आहे. कोरोना विषाणूचा प्रादुर्भाव मार्च महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यात झाला. परिणामी सर्वबाजूंनी येणारा पैसा थांबला. या काळात दुग्ध व्यवसायाने कुटुंबाला चांगला आर्थिक दिला.

देशी गायींना महत्व
देशी गायी आपली बलस्थाने ठरू शकतात. देशी गायींच्या दुधाला बाजारपेठेत चांगली मागणी आहे. शेण आणि गोमूत्राचा वापर शेतीमध्ये फायदेशीर ठरतो.

शेतकऱ्यांनी अतिशय काटेकोर पद्धतीने दुग्ध व्यवसाय उभा केला आहे. तसे पाहिलं तर हा व्यवसाय बारमाही आहे. फक्त जनावरांची योग्य काळजी घ्यावी लागते. या उद्योगाला स्थिरता देण्याचे काम शेतकऱ्यांनीच केले आहे. दुग्ध व्यवसायावर अनेक उद्योग सुरू आहेत. कोल्हापूर जिल्ह्यात हा व्यवसाय प्रामुख्याने महिला सांभाळतात. शेतकऱ्यांना यातून चांगले अर्थार्जन होत आहे.
- अजितराव घोरपडे
माजी मंत्री, महाराष्ट्र


इतर बातम्या
कृषी आयुक्त दिवसेंची बदली, गायकवाड...मुंबई : राज्य सरकारने शनिवारी महत्त्वपूर्ण...
कृषी निविष्ठा विक्रेत्यांना आरोपी नव्हे...पुणे : राज्यात खते, बियाणे, कीटकनाशकांची विक्री...
आनंदाची पातळी बदलतेय उत्पन्नांनुसारआजच्या जगामध्ये सामाजिक आर्थिक निकषांमध्ये वेगाने...
सजीव प्रजातींची सर्वमान्य यादी...पृथ्वीवरील सर्व ज्ञात प्रजातींची जागतिक पातळीवर...
औरंगाबाद, जालना, बीड जिल्ह्यात कृषी...औरंगाबाद : मागण्यांबाबत कार्यवाही होत नसल्याने...
परभणी जिल्ह्यात आधार प्रमाणिकरणाचे २९...परभणी : महात्मा जोतिराव फुले शेतकरी कर्जमुक्ती...
परभणी, नांदेड, हिंगोलीत निविष्ठा...परभणी : कृषी निविष्ठा विक्रेत्यांनी विविध...
सांगली जिल्ह्यात खते, बियाण्यांच्या ६९...सांगली :‘कृषी विभागाने जिल्ह्यातील ६९ किटकनाशके,...
सांगली जिल्ह्यात दोन लाख १९ हजार हेक्‍...सांगली : जिल्ह्यात पावसांचा खंड असला तरी  ...
कोल्हापुरात दिड हजार, खते, बियाणे...कोल्हापूर  : बियाण्यांच्या उगवणीप्रश्नी...
विदर्भात दहा हजार कृषी केंद्रांना टाळेनागपूर : कृषी विक्रेत्यांच्या न्याय्य...
नाशिक जिल्ह्यात कृषी निविष्ठा...नाशिक : कृषी निविष्ठा विक्री केंद्रांवरील...
वऱ्हाडात कृषी विक्रेत्यांचा कडकडीत बंदअकोला : सोयाबीन बियाणे न उगवल्या प्रकरणी...
नाशिक जिल्ह्यात सोयाबीन बियाणे न...नाशिक : खरिपाच्या सुरुवातीला चांगला पाऊस झाला....
राज्यात कृषी सेवा केंद्रांचा बंद सुरूपुणेः सोयाबीन बियाणे न उगवल्या प्रकरणी...
सोलापुरात कृषी सेवा केंद्रांचा बंद...सोलापूर : बियाणे उगवणीबाबत झालेल्या तक्रारीच्या...
शेती क्षेत्रातील बदल टप्याटप्याने...नागपूर ः शेतकऱ्यांच्या बांधापर्यंत कृषी...
पुणे जिल्ह्यात कृषी सेवा केंद्रे बंदपुणे : महाराष्ट्र फर्टिलायझर्स, पेस्टीसाईड्स...
‘जिल्हा परिषद, ग्रामपंचायत अधिकारी, ...मुंबई : कोरोना विषाणूचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी...
बेलखेडा होणार संत्रा उत्पादक गावरिसोड, जि. वाशीम ः तालुक्यातील दोन हजार लोकसंख्या...