agriculture news in Marathi, dr. nimbalkar says, research institution not recommended to BT, Maharashtra | Agrowon

बीटीची संशोधक संस्थांकडून शिफारस नाही : डॉ. शरद निंबाळकर

टीम अॅग्रोवन
शनिवार, 11 ऑगस्ट 2018

यवतमाळ ः बीटी तंत्रज्ञान आणताना उत्पादकता वाढेल, असे स्वप्न रंगविण्यात आले. कंपनीकडून लाभ पोचलेल्या शेतकऱ्यांच्या माध्यमातून बीटी तंत्रज्ञानाचा प्रसार केला गेला. त्याकरिता मोठ्या शेतकऱ्यांच्या शेतात आधी लागवड करुन त्याच्या शेतातील मोठ्या आकाराची बोंड दाखविण्यात आली. या तंत्रज्ञानाची राज्यातील कृषी संशोधक संस्थांनी कधीच शिफारस केली नाही; त्यामुळेच बोंड अळीसारखे आजचे गंभीर प्रश्‍न निर्माण झाले, असा आरोप डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठाचे माजी कुलगुरू डॉ. शरद निंबाळकर यांनी केला. 

यवतमाळ ः बीटी तंत्रज्ञान आणताना उत्पादकता वाढेल, असे स्वप्न रंगविण्यात आले. कंपनीकडून लाभ पोचलेल्या शेतकऱ्यांच्या माध्यमातून बीटी तंत्रज्ञानाचा प्रसार केला गेला. त्याकरिता मोठ्या शेतकऱ्यांच्या शेतात आधी लागवड करुन त्याच्या शेतातील मोठ्या आकाराची बोंड दाखविण्यात आली. या तंत्रज्ञानाची राज्यातील कृषी संशोधक संस्थांनी कधीच शिफारस केली नाही; त्यामुळेच बोंड अळीसारखे आजचे गंभीर प्रश्‍न निर्माण झाले, असा आरोप डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठाचे माजी कुलगुरू डॉ. शरद निंबाळकर यांनी केला. 

बीटी बियाणे, गुलाबी बोंड अळी, फवारणी दरम्यान झालेल्या विषबाधा यावर विचारमंथनासाठी आयोजित ‘कपाशीचा चक्रव्यूह’ या विषयावरील कार्यशाळेत ते बोलत होते. केंद्रीय कापूस संशोधन संस्था, शेतकरी न्यायहक्‍क आंदोलन समिती यांच्या संयुक्‍त सहकार्याने शुक्रवारी (ता.१० ) येथील कोल्हे सभागृहात ही कार्यशाळा आयोजीत करण्यात आली होती.

माजी खासदार व कॉंग्रेस उपाध्यक्ष नाना पटोले, प्रगतीशील शेतकरी वामनराव कासावार, केंद्रीय कापूस संशोधन संस्थेचे संचालक डॉ. विजय वाघमारे, पॅन इंडियाचे संचालक डॉ. डी. नरसिम्हा रेड्डी, शेतकरी नेते गजानन अमदाबादकर, कृषी अभ्यासक प्रा. मिलिंद राऊत, डॉ. व्ही.एस. नगरारे, जिल्हा बॅंकेचे माजी अध्यक्ष मनीष पाटील, केंद्रीय कापूस संशोधन संस्थेचे माजी संचालक डॉ. कॅरो, डॉ. शरद पवार, ज्येष्ठ पत्रकार प्रकाश पोहरे, शेतकरी न्याय हक्‍क आंदोलन समितीचे देवानंद पवार, अमृतराव देशमुख, सकाळ विदर्भ आवृत्तीचे संपादक शैलेश पांडे यांची या वेळी उपस्थिती होती. 

डॉ. विजय वाघमारे म्हणाले, की बीटी तंत्रज्ञान आल्यामुळे फवारणीची गरज नाही, असा गोड गैरसमज कंपन्यांच्या माध्यमातून पसरविण्यात आला; परंतु बीटी तंत्रज्ञानाचे उत्पादकता वाढीत कोणतेच योगदान नाही. त्यासोबतच अशाप्रकारचे तंत्रज्ञान हे केवळ ठरावीक किडीच्या नियंत्रणासाठी उपयोगी ठरते. त्यामुळे उर्वरित किडीच्या नियंत्रणासाठी कीडनाशकाची फवारणी करावीच लागते; परंतु कंपन्यांच्या फसव्या आश्‍वासनाला फसलेल्या शेतकऱ्यांमुळे बोंड अळीकडे दुर्लक्ष झाले आणि या किडीचा उद्रेक वाढला.

गुजरातमध्ये ३० ते ४० टक्‍के बोंड अळीचा प्रादुर्भाव होता. सिआयसीआरच्या शिफारसीनंतर हा प्रादुर्भाव आता ८ ते १० टक्‍क्‍यांवर आला आहे. नॉर्थ इंडियामध्ये नोव्हेंबर, डिसेंबरमध्ये कापूस काढून गहू, मक्यासारखे दुबार पीक घेतात तर राजस्थानमध्ये आजही देशी किंवा सरळ वाणांची लागवड होते. त्यामुळे या दोन्ही प्रदेशात बोंडअळीचा प्रादुर्भाव झालाच नाही. महाराष्ट्रात देखील कापसाची काढणी नोव्हेंबर, डिसेंबरमध्ये करीत दुबार पीक घेणे गरजेचे आहे. त्यानंतरच अशा प्रकारचा प्रादुर्भाव रोखणे शक्‍य होणार आहे. डॉ. कॅरो यांनीही या वेळी मार्गदर्शन केले.

कीडनाशकाची खरेदी ३ ते ४ हजार रुपयांत होते. त्याऐवजी मजुरांमार्फत तणनियंत्रण आणि निरीक्षणाची कामे केल्यास संबंधितांना रोजगार मिळून कीड नियंत्रणाचे काम कमी खर्चात होईल. त्याकरिता पूर्वीप्रमाणे सरळ वाणांवर भर दिला पाहिजे, असेही डॉ. शरद निंबाळकर यांनी सांगितले. त्यासोबतच कापसाचे मूल्यवर्धन झाल्याशिवाय शेतकरी कापसाच्या चक्रव्यूहातून बाहेर पडणे शक्‍य नाही, असेही ते म्हणाले


इतर ताज्या घडामोडी
पुणे विभागात गव्हाचा १ लाख ६८ हजार...पुणे  ः पुणे विभागात गव्हाच्या पेरण्या...
खासदार औद्योगिक महोत्सवाच्या माध्यमातून...नागपूर  ः खासदार औद्योगिक महोत्सवाच्या...
अकोला कृषी विद्यापीठात विद्यार्थ्यांचे...अकोला  : ‘कृषी’चे पदव्युत्तर शिक्षण हे...
तीन जिल्ह्यांत तूर विक्रीसाठी २९...नांदेड  ः मराठवाड्यातील नांदेड, परभणी,...
आळसंद येथील पशुवैद्यकीय दवाखाना उद्‌...आळसंद, जि. सांगली : आळसंद (ता. खानापूर) येथे...
तीन जिल्ह्यांत सतरा लाख ४१ हजार क्विंटल...नांदेड  ः नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांत...
जावळी तालुक्यात वन्यप्राण्यांकडून... मेढा, जि. सातारा : जावळी तालुक्‍यात...
कातळावरील गोड्या पाण्यातील मत्स्यशेतीचा...सिंधुदुर्ग : जिल्ह्यातील कांदळगाव (ता. मालवण)...
सुरक्षित प्रवासासाठी प्रवाशांना सुविधा...नाशिक : प्रवाशांना अधिकाधिक सुविधा देऊन त्यांचा...
महाशिवरात्रीनिमित्त पुण्यात रताळी,...पुणे  ः गुलटेकडी येथील पुणे कृषी उत्पन्न...
बदलत्या हवामानात कृषी जैवविविधतेचे...संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या कृषी जैवविविधता आणि अन्न...
हरितगृह वायू कोणते?मागील लेखामध्ये हरितगृह परिणाम म्हणजे काय, ते आपण...
जागतिक तापमानवाढीवर हरितगृह वायूंचा...सध्या सर्वत्र तापमानवाढीची चर्चा असली, तरी...
गिरणा परिसरात कांदा लागवडीकडे कलमेहुणबारे, जि. जळगाव  ः चाळीसगाव तालुक्‍यात...
घराघरांत पोचणार नळ कनेक्‍शन, बसणार मीटर...जळगाव  : जिल्ह्यात ग्रामीण भागातील जनतेला...
जळगाव जिल्ह्यात कर्जमुक्ती योजनेतून...जळगाव : राज्यातील महाविकास आघाडी शासनाने महात्मा...
शेतकऱ्यांना सन्मानपूर्वक कर्जमुक्तीचा...अकोला ः शेतकरी कर्जदार नसून तो भूमीचा राजा आहे....
केंद्राच्या पथकाकडून लासलगावला कांदा...नाशिक  : कांद्याचे घसरते बाजार भाव पाहता...
`रेशीम प्रकल्पाच्या मंजुरीसाठी...औरंगाबाद : राज्यातील रेशीम उद्योगाच्या एकूणच...
अमरावती येथे जिल्हा परिषद अधिकाऱ्यांना...अमरावती ः जिल्हा परिषदेत आठवड्यातील दोन दिवस...