Agriculture news in Marathi, Emphasis should be given on increasing water efficiency | Agrowon

पाण्याची कार्यक्षमता वाढविण्यावर भर द्यावा : अशोक जैन
चंद्रकांत जाधव
बुधवार, 16 ऑक्टोबर 2019

आपला देश सध्या आर्थिक संकटातून जात आहे. हे संकट दूर करायचे असेल तर ग्रामीण भागातील शेती, शेतीपूरक व्यवसाय यांना चालना दिली पाहिजे. अर्थव्यवस्थेतील सर्वाधिक वाटा हा शेती व्यवसायावर अवलंबून आहे. शेती, शेतकरी पिढ्यान् पिढ्या अडचणीत आहेत, ही वस्तुस्थिती आहे. ऊसशेतीत ठिबकचे धोरण हे पाणीबचतीसह जमिनीचा पोत सुधारणारा ठरू पाहत आहे. मात्र, धोरणात्मक अंमलबजावणीच्या अभावामुळे सुमारे दहा लाख हेक्‍टर ऊसशेती अजूनही सूक्ष्म सिंचनाखाली आलेली नाही हे वास्तव आहे. 

आपला देश सध्या आर्थिक संकटातून जात आहे. हे संकट दूर करायचे असेल तर ग्रामीण भागातील शेती, शेतीपूरक व्यवसाय यांना चालना दिली पाहिजे. अर्थव्यवस्थेतील सर्वाधिक वाटा हा शेती व्यवसायावर अवलंबून आहे. शेती, शेतकरी पिढ्यान् पिढ्या अडचणीत आहेत, ही वस्तुस्थिती आहे. ऊसशेतीत ठिबकचे धोरण हे पाणीबचतीसह जमिनीचा पोत सुधारणारा ठरू पाहत आहे. मात्र, धोरणात्मक अंमलबजावणीच्या अभावामुळे सुमारे दहा लाख हेक्‍टर ऊसशेती अजूनही सूक्ष्म सिंचनाखाली आलेली नाही हे वास्तव आहे. 

सूक्ष्म सिंचनाच्या प्रचार-प्रसारासाठी प्रयत्न झाले पाहिजेत. ठिबक, तुषार सिंचन अनुदान शेतकऱ्यांच्या बॅंक खात्यांत तत्काळ देणे आवश्यक आहे. नव्या आशेने रब्बीसाठी आता भूमिपुत्र तयारी करीत आहेत. त्यांच्या पाठीशी शासनाने उभे राहिले पाहिजे. राज्याची सिंचन क्षमता वाढविण्यासाठी आंतरनदी जोड, जलसंधारणासारखे प्रकल्प राबविले पाहिजेत; तसेच नद्यांवर कोल्हापूर प्रकारचे बंधारे बांधल्यास त्या पाण्याचा प्रश्न सुटण्याबरोबरच परिसरातील जमीन ओलिताखाली येईल. परिसरातील विहिरी आणि बोअरवेलचे भूजल स्तर उंचावण्यास मदत होते. 

कालव्यांद्वारे पाणी नेण्यापेक्षा बंद पाइपद्वारे (एचडीपीई) पाणी वाहून नेले पाहिजे. यामुळे पाण्याची गळती, चोरी, बाष्पीभवन, प्रदूषण टळेल आणि पाण्याचा कार्यक्षमतेने वापर होईल. पाण्याचा स्रोत ते शेतातील पिकांच्या मुळापर्यंत पाणी हे पाइप, ठिबकच्या माध्यमातूनच दिले पाहिजे. त्यामुळे सिंचनाची कुशलता वाढेल. भूमिपुत्रांना हक्काची बाजारपेठ उपलब्ध व्हावी, यासाठी करारशेतीला प्रोत्साहन देऊन प्रक्रिया उद्योगांना चालना दिली पाहिजे. अडचणीत सापडलेल्या प्रक्रिया कारखानदारीला प्रोत्साहनपर अनुदान शासनाने दिले पाहिजे. 

पडीक जमिनींवर फळबागा फुलविण्यासाठी विशेष प्रयत्न करणे अपेक्षित आहे. यातून पर्यावरणीय समतोल राखला जाईल. श्रम, पैसा, वेळेची बचत व्हावी यासाठी कृषीक्षेत्रात स्मार्ट तंत्रज्ञानाचा वापर करणे अपेक्षित आहे. स्मार्ट शेतीसाठी आवश्‍यक असलेले पाणी, वीज, चांगल्या दर्जाचे बियाणे, उत्पादित मालाला चांगला दर देणे आवश्‍यक आहे, असे झाले तर शेतकऱ्यांच्या जीवनात समृद्धी आणता येईल आणि त्याला आर्थिक स्थैर्य मिळेल. याचा परिणाम देशाच्या एकूण अर्थव्यवस्थेच्या विकासात दिसेल.

- अशोक जैन, अध्यक्ष, जैन इरिगेशन सिस्टिम्स लि., जळगाव

इतर ताज्या घडामोडी
तातडीने पंचनामे पूर्ण करून अहवाल...बुलडाणा : जिल्ह्यात झालेल्या मुसळधार अवकाळी व...
काढणीपश्चात नुकसान टाळण्यासाठी...फळे आणि भाजीपाल्याची टिकवण क्षमता वाढविण्यासाठी...
भात, नागली पिकांचे ११ हजार हेक्टरवर...रत्नागिरी ः क्यार वादळाच्या प्रभावामुळे झालेल्या...
वैयक्तिक कौशल्य विकास प्रशिक्षणाचे...अकोला ः केंद्र शासन पुरस्कृत पंतप्रधान कौशल्य...
नागपूर : रिक्‍त पदांमुळे वाढली कृषी...नागपूर ः मॉन्सूनोत्तर पावसामुळे झालेल्या...
नाशिक : रब्बी हंगामाच्या क्षेत्रात ३०...येसगाव, जि. नाशिक ः दमदार पावसामुळे गाव व परिसरात...
बियाणे कंपन्यांचे हित जपण्यासाठीच...यवतमाळ ः केंद्र सरकार बियाणे अधिनियमात सुधारणा...
सातारा : पंचनाम्याचा फेरा नको; सरसकट...सातारा  ः जिल्ह्यात पावसाने अक्षरश: थैमान...
तीन जिल्ह्यांतील शेतकऱ्यांना तारण...नांदेड  ः  २०१८-१९ या वर्षात शेतीमाल...
भाजप सत्ता स्थापन करणार नाही :...मुंबई  : आम्हाला सरकार स्थापनेसाठी निमंत्रण...
श्रीगोंदे तालुक्यात पिके गेली; पण...श्रीगोंदे, जि. नगर  : श्रीगोंदा तालुक्यात...
परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांत ६१४ क्विंटल...नांदेड : नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यात किंमत...
`ऊस उत्पादकांवरील अन्याय सहन करणार नाही`कोल्हापूर  ः पूरग्रस्त शेतकऱ्यांच्या नुकसान...
गुलटेकडीत फ्लॉवर, वांगी, गाजराच्या दरात...पुणे ः गुलटेकडी येथील कृषी उत्पन्न बाजार...
वनस्पतींच्या संरक्षणामध्ये कार्यरत...वनस्पतीच्या मुळांमध्ये राहत असलेल्या...
‘एसआरटी’द्वारे कमी पाण्यात अधिक उत्पादन...औरंगाबाद : ‘‘ एसआरटी तंत्रज्ञानाद्वारे जमिनीची...
सांगली जिल्ह्यातील दुष्काळी पट्ट्यातील...सांगली : जिल्ह्यात मॉन्सूनोत्तर पाऊस दमदार झाला....
‘स्वाभिमानी’च्या आंदोलनामुळे विम्याचे...सोलापूर : मंगळवेढा तालुक्‍यातील शेतकऱ्यांचे...
सिंचन विहिरींसाठी त्रास झाल्यास करा...यवतमाळ  ः डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषी...
अकोला जिल्ह्यात ३.८४ लाख हेक्टरला...अकोला  ः गेल्या महिन्यात झालेल्या सततचा पाऊस...