agriculture news in marathi, farmer different experiment for pest control, Maharashtra | Agrowon

कपाशीतील कीड नियंत्रणासाठी शेतकऱ्याचा आगळा प्रयोग
संतोष मुंढे
मंगळवार, 4 सप्टेंबर 2018

अशा प्रयोगामुळे रसशोषण करणाऱ्या किडींचे विशेषतः मावा, पांढरी माशी यांचे नियंत्रण शक्य आहे. या प्रयोगातून कोणती हानी नाही. हा प्रयोग केल्यानंतर सायंकाळच्या वेळी पिकात निंबोळी अर्काची फवारणी घ्यावी.
- डाॅ. पी. आर. झंवर, प्रमुख, कीटकशास्त्र विभाग, वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ​

औरंगाबाद ः गुलाबी बोंड अळी असो की रसशोषक किडी असोत, त्यांच्या नियंत्रणासाठी तज्ज्ञांकडून उपाय सुचविले जात आहेत. शिवाय शेतकरीही आपलं डोकं लावून यापैकी काही किडींवर कल्पकतेतून नियंत्रण मिळविण्यासाठी काही करता येऊ शकतं का याचा शोध घेत आहेत. खुलताबाद तालुक्‍यातील घोडेगाव येथील सांडू पाटील जाधव त्यापैकीच एक. रासायनिक शेतीला कायमचा फाटा दिलेल्या पाटलांनी कल्पकतेतून मावा, पांढरी माशी आदी रसशोषक किडींच्या नियंत्रणासाठी एक  आगळा प्रयोग म्हणून बैलाच्या साहाय्याने प्रयोगाची शक्‍कल लढविली.

सांडू पाटील जाधव यांच्याकडे ९ एकर शेती. जवळपास दहा वर्षांपासून त्यांनी पूर्णत: सेंद्रिय शेतीची कास धरली आहे. यंदा नेहमीप्रमाणे आले (अद्रक), कपाशी, आंतरपीक मूग, उडीद, तूर आदी पिकं सांडू पाटलांनी घेतली आहेत. चार एकरावर त्यांची कपाशी आहे. जूनच्या पहिल्या व शेवटच्या आठवड्यात चार बाय चार अंतरावर लागवड केलेल्या कपाशीत मुगाचे आंतरपीक घेतले आहे.

Video..

कोणतीही रासायनिक कीटकनाशके वापरायचीच नाहीत याची खूणगाठ मनी बांधलेल्या सांडू पाटलांना इतर कापूस उत्पादक शेतकऱ्यांप्रमाणेच रसशोषक किडी, गुलाबी बोंड अळी आदी किडींनी संकटात आणले. यावर उपाय योजताना त्यांनी किडींच्या प्रकारानुसार कामगंध सापळे, चिकट सापळ्यांचा वापर करून किडींवर नियंत्रण मिळविण्याचा प्रयत्न केला. आत्माचे प्रदीप पाठक यांच्यासोबत चर्चा केल्यानंतर पांढरी माशी, मावा यांच्या नियंत्रणासाठी एक शक्कल सुचली.

बैलाच्या पाठीवर झूल टाकून त्या झुलीला वरच्या बाजूने ग्रीस, तेल किंवा चिकट पदार्थ लावले. ते बैल औताला जुंपून कपाशीत आंतरमशागत करण्याचा सल्ला मिळाला. हा प्रयोग प्रत्यक्षात आणला. त्यातून मावा, तुडतुडे व पतंगरूपी किडींवर नियंत्रण मिळत असल्याचे निदर्शनास आले.

असा केला प्रयोग...

  • खताच्या गोण्यांपासून बैलाच्या पाठीवर मापाच्या झुल्या शिवल्या.
  • त्या झुल्यांवर वरच्या बाजूने ग्रीस व तेल लावले.
  • औताच्या दांडीलाही ग्रीस व तेल लावले.
  • औत हाकण्यासाठी असलेले गणेश जाधव यांनी घातलेल्या रेनकोटलाही बाहेरच्या बाजूने ग्रीस व तेल लावले.
  • सर्व तयारीनीशी कपाशीच्या पिकात आंतरमशागत केली असता दोन फेऱ्यातच मावा, पांढरी माशी आदी किडी त्याला चिकटलेल्या आढळल्या.

प्रतिक्रिया
सेंद्रिय शेती करीत असल्याने रासायनिक पदार्थांचा वापर करण्याचे मन होत नाही. बैलाच्या पाठीवरील झुल्यांना ग्रीस, तेल लावून केलेल्या प्रयोगामुळे रसशोषक किडींवर नियंत्रण मिळविण्यासह मन मानत नसलेल्या विषयालाही पर्याय मिळाला.
- सांडू पाटील जाधव, प्रयोगशील शेतकरी, घोडेगाव, ता. खुलताबाद, जि. औरंगाबाद

सांडू पाटील सेंद्रिय शेती करणारे व प्रयोगशील. त्यांनी सुचविलेल्या प्रयोगाला हो भरली आणि कीड नियंत्रणासाठीच्या सहज करता येऊ शकणाऱ्या प्रयोगाचे परिणाम दिसून आले.
- प्रदीप पाठक, आत्मा, खुलताबाद, जि. औरंगाबाद
 

इतर अॅग्रो विशेष
परीक्षा शुल्क परतीचा खर्च सात लाख रुपयेयवतमाळ ः परीक्षा रद्द झाल्यानंतर उमेदवारांचे पैसे...
दुबार पेरणीसाठी सरकारची तयारीः डाॅ....पुणे: पावसाचा काही प्रमाणात खंड पडला आहे....
डोणगावात होणार खजूर लागवडअकोला ः पारंपरिक पिकांना पर्याय शोधण्यासाठी...
रक्तक्षय दूर करण्यासाठी लोहयुक्त तांदूळनाशिक : दैनंदिन आहारातून अत्यल्प प्रमाणात लोह...
असंमत बियाणे लागवडीला बोंडअळी कारणीभूत...नवी दिल्ली : देशात २०१८ मध्ये गुलाबी...
दुष्काळामुळे द्यावा लागणार पाणी...पुणे ः सततच्या दुष्काळामुळे आता पाणी...
पीक पोषणात महत्त्वाची अन्नद्रव्ये पिकांच्या सुदृढ वाढीसाठी १८ अन्नद्रव्यांची...
मिल्क केक बनविण्याची प्रक्रियामिल्क केक हा दिसायला कलाकंदप्रमाणे असला तरी...
मराठवाड्यात ठिकठिकाणी हलक्या ते जोरदार...पुणे ः राज्यात पावसासाठी पोषक वातावरण तयार...
सोयाबीनवरील कीडीची ओळख सोयाबीन हे राज्यातील महत्त्वाचे पीक असून, त्यावर...
नांदेड जिल्ह्यात अन्नधान्य पिकांच्या...नांदेड : जिल्ह्यात गुरुवारपर्यंत (ता. १८) ६ लाख...
एकाच गावातील ७५० एकरांत ७५०० कामगंध...जालना : गतवर्षी नियंत्रण मिळविलं म्हणून कपाशीवरील...
जलसंधारणाचा खामगाव पॅटर्न देशभरात जाणारअकोला ः राष्ट्रीय महामार्गाचे काम करताना त्यासाठी...
कृत्रीम शीतपेयांना शोधला कोकणी नैसर्गिक...कोकणातील निसर्गरम्य कोळथर (ता. दापोली, जि....
फुलांनी आणला आयुष्यात बहर, अॅग्रोवनची...पुणे जिल्ह्यात रुई येथील सुहास लावंड यांनी...
जलव्यवस्थापनातील हुशारीतून फुलतेय ...दुष्काळाशी लढताना औरंगाबाद जिल्ह्यातील गाढेजळगाव...
दुष्काळातही कडवंची गावच्या अर्थकारणाची...भूगर्भीय सर्वेक्षण आधारित पाणलोटाची कामे, मृद...
मातीची सुपीकता टिकविणे आव्हानात्मक: डॉ...कोल्हापूर : कोल्हापूर विभागात मातीची सुपीकता...
साखर कारखान्यांना कर्ज न देणाऱ्या...मुंबई: आगामी हंगामासाठी साखर कारखान्यांना...
कृषी कौशल्य विकासासाठी सहकार्याचा करारअकोला ः  केंद्र शासनाची पंतप्रधान कौशल्य...