agriculture news in Marathi, farmer have frightt of American fall army worm , Maharashtra | Agrowon

लष्करी अळीची शेतकऱ्यांमध्ये धास्ती

गोपाल हागे
बुधवार, 18 सप्टेंबर 2019

आम्ही दरवर्षी तीन ते चार एकर मका लावतो. या वर्षी तीन एकरांत लागवड केली आहे. मक्याच्या प्रत्येक झाडाला लागलेल्या कणसावर लष्करी अळीने हल्ला केला. कुठे अर्धे कणीस खाल्ले. अळीने २५ ते ३० टक्के नुकसान केले. तीन वेळा फवारण्या करूनही पूर्णपणे नियंत्रण मिळवता आले नाही. आता ही अळी पुन्हा दुसऱ्या पिकावर आली तर काय करावे, याची मोठी चिंता लागून आहे. रब्बीतही लागवड करण्याबाबत मनात शंका उत्पन्न होत आहे.
- विजय तेजराव किलबिले, रईखेड मायंबा, ता. जि. बुलडाणा

रुईखेड मायंबा, जि. बुलडाणा ः ‘‘अमेरिकन लष्करी अळीचा उद्रेक रब्बीतच दिसून आला होता. आमच्या भागात काहींनी या कारणाने लागवड केलेला मका वखरलासुद्धा. खरिपात पुन्हा हे संकट अधिक जोमाने येईल, याची खात्री नव्हती. परंतु, आता प्रत्येक कणसात अळीने घातलेला धुमाकूळ तुम्हाला बघता येईल. अळीने या हंगामात मक्याचे मोठे नुकसान केले. शिवाय, जो माल तयार होईल त्याचाही दर्जा खालावेल, असे दिसते. उत्पादन खर्चात एकरी तीन ते चार हजार रुपयांचा खर्च वाढला. आता रब्बीत मका पेरावा की नाही, असे वाटू लागले आहे...’’ मक्याचे आगार समजल्या जाणाऱ्या बुलडाणा तालुक्यातील धाड परिसरातील गावांमध्ये अशी धास्ती तयार झाली आहे. या भागात मक्याची भरपूर लागवड असलेल्या रुईखेड, भडगाव, धाड भागात भेटी दिल्यानंतर शेतकऱ्यांमध्ये पसरलेली चिंता स्पष्टपणे जाणवत होती.

बुलडाणा जिल्ह्यात मक्याची या हंगामात सुमारे २५ हजार हेक्टरपेक्षा अधिक लागवड झालेली आहे. अर्धीअधिक लागवड बुलडाणा, मोताळा, चिखली, मलकापूर या तालुक्यांमध्ये झालेली आहे. मागील रब्बीमध्ये लष्करी अळीची चाहूल लागली होती. तेव्हा ही अळी नियमित कीड असेल, असे शेतकऱ्यांना वाटत होते. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी फारसे मनावर घेतले नाही. परंतु, पीक जसजसे वाढू लागले आणि अळीने केलेले नुकसान दिसून आले तसे शेतकरी धास्तावले. या वेळी रुईखेड, भडगाव भागातील अनेकांनी मका वखरली होती, असे शेतकरी सांगतात.  

वर्षानुवर्षे हे पीक चांगले उत्पादन देत असल्याने या परिसरातील शेतकऱ्यांच्या मनात इतर पिकांचा विचारही येत नाही. यंदाही शेतकऱ्यांनी लागवड केली. मात्र, हंगाम सुरू झाल्यापासून लष्करी अळीबाबत त्यांना सामोरे जावे लागत आहे. पीक काही दिवसांचे झाल्यानंतर पोंगा अवस्थेत अळी दिसून आली. कृषी विभागाने जनजागृती केलेली असल्याने त्यांच्या शिफारशीनुसार प्रत्येकाने अळीचा हा पहिला हल्ला नियंत्रणात आणला. त्यानंतरही पिकावर दुसरा हल्ला थेट कणीस अवस्थेत झाला.

या वेळी पीक उंच वाढलेले असल्याने कुठलीही फवारणी करणे त्यात शक्य नव्हते. शेतकऱ्यांनी आपल्या स्तरावर उपाययोजना केल्या. काहींनी छोट्या स्प्रेपंपाने कणसांवर कीडनाशकांची फवारणी केली. परंतु, अळीने आपला कार्यभाग साधला. जिल्ह्यात मक्याचे कमी-अधिक प्रमाणात २५ टक्क्यांपर्यंत नुकसान झालेले आहे. 

या वर्षी प्रत्येकाला किमान दोन ते तीन फवारण्या कराव्या लागल्या आहेत. लष्करी अळीच्या नियंत्रणासाठी शिफारस करण्यात आलेल्या कीडनाशकांमध्ये अत्यंत महागडी कीटकनाशके आहेत. त्यामुळे अळीनियंत्रणासाठी प्रत्येकाचा एकरी अडीच हजारांहून जास्त खर्च वाढल्याचे शेतकऱ्यांनी सांगितले. आजवर कधीही न पाहिलेले हे भीषण संकट असल्याचे शेतकरी सांगत होते. 

इतर पिकांवर अळी येण्याची भीती
सध्या मक्यावर असलेली ही अळी आगामी काळात इतर पिकांवर आली तर अत्यंत बिकट परिस्थिती तयार होईल, अशी भीती शेतकऱ्यांसह कृषी खात्यातील अधिकाऱ्यांनाही भेडसावत आहे. सलग दोन हंगामांपासून मक्यावर अळीचा प्रादुर्भाव वाढत आहे. सध्या तृणधान्यावर अवलंबून असलेली ही अळी उद्या (रब्बीत) गहू, हरभऱ्यावर आली तर समस्या वाढू शकते. 

मका उत्पादकांना बुलडाण्यात कोट्यवधींचा फटका
या हंगामात लष्करी अळीमुळे एकरी किमान ५ क्विंटलचे नुकसान झाले आहे. जिल्ह्यात ६२ हजार ५०० एकरावर लागवड झालेली आहे. मक्याचे एकरी पाच क्विंटलचे नुकसान गृहीत धरता किमान ३ लाख १२ हजार क्विंटल एकूण नुकसान झाले आहे. सध्याचा सरासरी १५०० रुपयांचा दर गृहीत धरला, तर जिल्ह्यात किमान ५० कोटींपर्यंत नुकसान झाल्याचा प्राथमिक अंदाज आहे.

मक्यासाठी एकरी खर्च (रुपये)

नांगरणी १०००
रोटाव्हेटर ५००
बियाणे १५००
पेरणी खर्च ७००
खत (दोन वेळा) ३०००
फवारणी (दोन)    २०००
तणनियंत्रण    १५००
कोळपणी  ५००
कापणी    २०००
मळणी     २०००
इतर  १०००
एकूण खर्च   १५,७००

मक्याचे दरवर्षीचे सरासरी उत्पादन

एकरी उत्पादन  २० क्विंटल
मिळणारा सरासरी दर     १३०० 
उत्पन्न  २६,०००
खर्च १५,७००

 


इतर अॅग्रो विशेष
संगमनेर तालुका संघाकडून ५० टक्के...नगर: संगमनेर तालुका सहकारी दूध संघाने दूध...
उगाव येथे सामूहिक पातळीवर दशपर्णी अर्क...नाशिक: निफाड तालुक्यातील उगाव येथील श्री. श्री....
किसान क्रेडिट कार्डवर बिनव्याजी कर्ज...नाशिक: शेतकऱ्यांना शेतीकामासाठी आर्थिक मदत करणे...
दुधाला दर नसल्याने, दुभती जनावरे ...सोलापूर ः दुधाला मागणी असूनही केवळ योग्य तो दर...
मराठा समाजाला विश्वासात घेणार : अशोक...मुंबई : मराठा आरक्षणाच्या न्यायालयीन लढाईत राज्य...
पुण्यात शेतमाल पुरवठा देखील बंद पुणे: कोरोनाची उफाळून आलेली साथ रोखण्यासाठी...
देशाच्या सूत निर्यातीत मोठी घट जळगाव ः कोरोना व इतर संकटांमध्ये देशातील सूत...
मराठवाड्यात २६ टक्के पीककर्ज वितरणऔरंगाबाद : मराठवाड्यातील आठही जिल्ह्यांत...
कृषी निविष्ठा विक्रेत्यांचा राज्यात बंद...औरंगाबाद: कृषी निविष्ठा विक्रेत्यांच्या...
राज्यात पावसाला पोषक हवामानपुणे : राज्यात पावसाला पोषक हवामान होत असल्याने...
जलसंधारण,शिक्षण अन् कृषी विकासाचा रचला...सुदृढ, आत्मनिर्भर समाज घडविणे या उद्देशातून जळका...
दुग्ध व्यवसाय ठरतोय शेतीला आधारपनवेल येथील बांधकाम व्यावसायिक अनिल लक्ष्मण...
कृषी आयुक्त दिवसेंची बदली, गायकवाड...मुंबई : राज्य सरकारने शनिवारी महत्त्वपूर्ण...
कृषी निविष्ठा विक्रेत्यांना आरोपी नव्हे...पुणे : राज्यात खते, बियाणे, कीटकनाशकांची विक्री...
आनंदाची पातळी बदलतेय उत्पन्नांनुसारआजच्या जगामध्ये सामाजिक आर्थिक निकषांमध्ये वेगाने...
शेती क्षेत्रातील बदल टप्याटप्याने...नागपूर ः शेतकऱ्यांच्या बांधापर्यंत कृषी...
राज्यात कृषी सेवा केंद्रांचा बंद सुरूपुणेः सोयाबीन बियाणे न उगवल्या प्रकरणी...
औरंगाबाद जिल्ह्यातील थेट शेतमाल विक्री...औरंगाबाद : कोरोना संकटामुळे शेतकरी ते ग्राहक...
रुतलेले अर्थचक्राने विकासालाही ‘ब्रेक’''मूडी'' या पतमानांकन संस्थेने अलीकडेच आपला अहवाल...
बेलखेडा होणार संत्रा उत्पादक गावरिसोड, जि. वाशीम ः तालुक्यातील दोन हजार लोकसंख्या...