agriculture news in Marathi, farmers in state trouble due to fall army worm, pune, Maharashtra | Agrowon

लष्करी अळीमुळे राज्यभरातील शेतकरी त्रस्त

टीम अॅग्रोवन
सोमवार, 22 जुलै 2019

मक्यावरील या अळीच्या नियंत्रणासाठी एकात्मिक कीड व्यवस्थापनाची शिफारस केली आहे. विद्यापीठाने काही गावे निवडून तेथे सुमारे १०० ते १५० एकरांवर प्रात्यक्षिक प्लॉटस घेतले आहेत. विद्यापीठाचे कृषी संशोधन केंद्र, कृषी विज्ञान केंद्राचे शास्त्रज्ञसुद्धा यावर काम करीत आहेत. शास्त्रज्ञांना तातडीने दखल घेण्याचीही सूचना केलेली असून शिफारशीनुसार व्यवस्थापनाबाबत शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन करण्याचे सांगण्यात आलेले आहे. 
- डॉ. विलास भाले, कुलगुरू, डॉ. पंदेकृवि, अकोला

पुणेः गेल्या वर्षी भीषण दुष्काळाचा सामना करणाऱ्या शेतकऱ्यांनी यंदा जेमतेम पाण्यावर मका पिकाची लागवड केली. मात्र, मका पिकावर अमेरिकन लष्करी अळीचा (स्पोडोप्टेरा फ्रुगीपर्डा) प्रादुर्भाव वाढल्याने ऐन दुष्काळात तेरावा म्हणण्याची वेळ आली आहे.

सातारा जिल्ह्यात सहा हजार ९१६ मक्याची लागवड झाली आहे. कृषी विभागाकडून करण्यात आलेल्या पाहणीत ११२२ हेक्टर क्षेत्र बाधित झाले असल्याचे दिसून आले आहे. यामध्ये सर्वाधिक फलटण तालुक्यात ३६० हेक्टर, कऱ्हाड २००, माण २००, पाटण १८५ व खटाव १०५ हेक्टर समावेश आहे. उर्वरित तालुक्यात दोन ते तीन टक्के क्षेत्र बाधित झाले आहे. कोल्हापूर जिल्ह्यात यंदा मका पिकावर सुमारे दहा टक्क्यांपर्यंत म्हणजेच २८० हेक्टरवर अमेरिकन लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव झाला आहे. सध्या ज्या ठिकाणी मक्याची पेरणी होऊन दोन ते तीन आठवड्यांचा कालावधी झाला आहे. या क्षेत्रावर अमेरिकन लष्करी अळी आढळून आली आहे.

मराठवाड्यात सध्या जवळपास ४१ हजार हेक्टरवर लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव आहे. तज्ज्ञांच्या पाहणीनुसार औरंगाबाद, गंगापूर, वैजापूर, खुल्ताबाद आदी तालुक्‍यातील २० ते ४० टक्‍के पिकावर अमेरिकन लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव झाला आहे. बदनापूर व जालना तालुक्यांत पावसाचे प्रमाण कमी असल्याने या तालुक्‍यात १५ ते २० टक्‍के तर भोकरदन, जाफ्राबाद तालुक्‍यांत एकूण क्षेत्राच्या १० ते १२ टक्‍के क्षेत्र प्रादुर्भावग्रस्त झाल्याची माहिती सूत्रांनी दिली.

खानदेशात मका पिकावर लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव दिसत असून सुमारे १८ हजार हेक्टर क्षेत्र बाधित झाले आहे. जळगाव जिल्ह्यात चाळीसगाव, एरंडोल, चोपडा, रावेर, जळगाव यावल तालुक्यांत आणि धुळ्यात शिरपूर, धुळे भागात, नंदुरबार जिल्ह्यातील शहादा व तळोदा तालुक्यांत या अळीचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे. जळगाव जिल्ह्यात सुमारे ११ हजार हेक्टर, धुळ्यात तीन हजार आणि नंदुरबार जिल्ह्यात चार हजार हेक्टरवरील पीक बाधित झाले आहे.

नाशिक जिल्ह्यात १ लाख ४१ हजार ८७६ हेक्टर क्षेत्रावर लागवड झाली. लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव सुरवातीला मक्याच्या क्षेत्रावर ९० टक्क्यांपेक्षा अधिक दिसून आला होता. मात्र, ज्या शेतकऱ्यांनी जैविक व रासायनिक फवारण्या केल्या तेथे अळी नियंत्रणात आहे. त्यामुळे नुकसानीची पातळी कमी होऊन ती ३० टक्क्यांवर आली आहे. सध्या ४२ हजार ३०० हेक्टरवर प्रादुर्भाव असल्याचे सूत्रांनी सांगितले. नगर जिल्ह्यात बारा हजार हेक्टर क्षेत्रावर लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव झाला आहे. जिल्ह्यात मक्याची २९ हजार ४३८ हेक्टर म्हणजे ५५.४० टक्के पेरणी झालेली आहे. त्यातून जवळपास १० ते १२ हजार हेक्टर क्षेत्रावर मक्यावर लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव झाल्याचा अंदाज आहे. 

सोलापूर जिल्ह्यातील एकूण क्षेत्रापैकी जवळपास ९० टक्के क्षेत्रावरील मका पूर्णपणे फस्त करण्यास सुरवात केली आहे. प्रामुख्याने सांगोला, मंगळवेढा, पंढरपूर, दक्षिण सोलापुरात या अळीचा सर्वाधिक प्रभाव दिसत आहे. जिल्ह्यात जवळपास १८ हजार हेक्टरवर मक्याचे क्षेत्र आहे. त्यापैकी जवळपास १७ हजार हेक्टर क्षेत्रावरील मका लष्करी अळीने फस्त करण्यास सुरवात केली आहे.

बुलडाणा जिल्ह्यात मोताळा तसेच देऊळगावराजा तालुक्यात अळीचा प्रादुर्भाव काही गावांमध्ये दिसून आलेला आहे. या ठिकाणी कृषी अधिकारी व शास्त्रज्ञांनी तातडीने भेटी देऊन उपाययोजनांबाबत शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन करणे सुरू केले आहे. जिल्ह्यात दोन ते तीन टक्के प्रमाणात ही अळी असावी, असा अंदाज आहे. 
पुणे जिल्ह्यातील इंदापूर तालुक्यात सुमारे ४५० हेक्टरवर मक्याची लागवड झाली आहे. त्यापैकी अडीचशे हेक्टरवर लष्करी अळीचा ४०-५० टक्के प्रादुर्भाव दिसून आला आहे.

उर्वरित बारामती, दौंड या भागातही या अळीचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे मका पिकांचे मोठे नुकसान होण्याची भीती आहे. सांगली जिल्ह्यात १०२८ हेक्टर क्षेत्रावरील मका बाधित झाला आहे. अनेक भागांतील संपूर्ण क्षेत्र बाधित झाले. त्यामुळे शेतकरी हवालदिल झाल आहेत. लष्करी अळीमुळे बाधित झालेल्या क्षेत्राचे पंचनामे करून नुकसानभरपाई मिळावी, अशी मागणी शेतकरी करू लागले आहेत. 

लष्करी अळीचा फटका

  • राज्यात सर्वत्र किडीचा प्रादुर्भाव
  • पोषक वातावरणामुळे अळीचा प्रसार होण्यास मदत 
  • काही ठिकाणी ९० टक्के क्षेत्र प्रभावित
  • एका महिन्यात चार फरवारण्या
  • खर्चात एकरी पाच ते चार हजांरानी वाढ
  • अनेक ठिकाणी मक्याबरोबर ऊस, ज्वारीही लक्ष्य

प्रतिक्रिया
पाऊस नसल्याने पेरणी केलेल्या मक्यावर तसेच काही प्रमाणात उसावरही लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे. दुसऱ्या अवस्थेपर्यंत अळी पानांवर आहे तोपर्यंत प्रादुर्भाव रोखण्याला बऱ्यापैकी यश येते. पोंग्यात गेल्यावर मात्र अडचणी येतात. अळी पोंग्यात जाण्याच्या अवस्थेत प्रभावी उपाययोजना करण्याची गरज आहे.  
- डॉ. अशोक चव्हाण, कडधान्य प्रकल्प, महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी 

लष्करी अळीच्या नियंत्रण व्यवस्थापनासाठी शेतकऱ्यांमध्ये जनजागृती केली जात आहे. कीड, रोग, सर्वेक्षण दोनदिवसीय कार्यशाळेचे आयोजन करण्यात आले आहे. औरंगाबाद, जालना जिल्ह्यांत ग्रामीण कृषी कार्यानुभवचे विद्यार्थीदेखील शेतकऱ्यांच्या शेतावर जाऊन लष्करी अळीच्या व्यवस्थापनाबाबत माहिती देत आहेत.
- डाॅ. पी. एस. झंवर, कृषी कीटकशास्त्र विभाग प्रमुख, वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी.

सध्या लष्करी अळीने हैराण केले आहे. यंदा पहिल्यांदाच असा प्रकार घडला आहे. मक्याला चांगला भाव होता. त्यामुळे लागवड केली. मात्र लष्करी अळीने चांगल्या उत्पन्नाच्या आशेवर पाणी पेरले.
- अण्णासाहेब धनगे, शेतकरी, अंदरसुल, ता. येवला, जि. नाशिक


इतर अॅग्रो विशेष
नाशिक विभागात चाळीस लाख टन कापसाची खरेदीनगर ः नाशिक विभागात यंदा १ लाख ३७ हजार ३४५...
देशभरात ‘नाफेड’कडून ८६ हजार टन कांदा...नाशिक: केंद्र सरकारच्या भाव स्थिरीकरण निधी...
कोरोनास्थितीमुळे पोल्ट्री उद्योगाची...नाशिक: कोरोनाच्या पार्श्वभूमीवर चिकनबाबत...
राज्यातील रेशीम कोष उत्पादकांना मिळणार...पुणे ः बदलत्या हवामानामुळे अडचणीत येत...
मका उत्पादकांचे लक्ष शासनाच्या...औरंगाबाद: हमीभाव खरेदी केंद्रांवरील खरेदी बंद...
लाल भेंडीसाठी शेतकऱ्याला केंद्राचे...सिंधुदुर्ग: जिल्ह्यातील आडेली (ता.वेंगुर्ला)...
‘भीमाघोड’ने उभारली सर्वांत मोठी कांदा...पुणे: भीमाघोड शेतकरी उत्पादक कंपनीने महाओनियन...
पावसाचा जोर आजपासून वाढणारपुणे ः उत्तर महाराष्ट्र ते अरबी समुद्रातील पूर्व...
कापसाचे ६१४ कोटी थकीतनागपूर : राज्यात खरेदी करण्यात आलेल्या कापसाची...
वैद्यांनी जपला यांत्रिकीकरणाचा वारसागरज ही शोधाचा जननी असते. त्यातूनच निंभोरा बोडखा (...
प्रतिकूल हवामानात घडवली बीबीएफ’...जालना कृषी विज्ञान केंद्र, खरपुडी-जालना (केव्हीके...
बदलत्या व्यापार समिकरणांचा अन्वयार्थशेती क्षेत्रात नुकत्याच आम्ही काही सुधारणा केल्या...
शरद जोशींचे शिक्षण स्वातंत्र्यशरद जोशींचे तत्वज्ञान एका शब्दात सांगायचे म्हटले...
अभियान नको, योजना हवीकेंद्र सरकारने आत्मनिर्भर योजनेंतर्गत शेतमाल...
इर्व्हिनिया रॉट रोगाची केळी पिकात समस्या जळगाव ः जिल्ह्यात केळी पिकात...
`पोकरा`मधून शेतमजुरांना प्रशिक्षण द्याऔरंगाबाद: नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी...
ऑगस्टमध्ये प्रथमच भरले सीना धरण नगर: दुष्काळी कर्जत, श्रीगोंदा आणि आष्टी...
कोल्हापूर : जनावरे बाजारातील...कोल्हापूर: `कोरोना’च्या पार्श्वभूमीवर लॉकडाउनमुळे...
साखर निर्यातवाढीसाठी केंद्राची ‘रॅपिड अ...कोल्हापूर: देशातून जास्तीत जास्त साखर निर्यात...
परभणीत सोळा हजार शेतकऱ्यांचे आधार...परभणी ः महात्मा जोतिराव फुले शेतकरी कर्जमुक्ती...