agriculture news in Marathi, flood damage crop in Manjur, Maharashtra | Agrowon

मंजूरमध्ये पूर आला आणि डोळ्यांदेखत होत्याचे नव्हते झाले...!
सुर्यकांत नेटके
बुधवार, 14 ऑगस्ट 2019

गोदावरी नदीवर लोकांच्या सोयीसाठी बंधारा बांधला, मात्र दोन वेळा फुटला, नुकसान झाले. पण दखल घेतली नाही. २०१७ साली फुटल्यावर पक्के गाइडवॉल (शेत संरक्षण भिंत) करणे गरजेचे होते, मात्र ती केली नाही. त्यामुळे तर सारेच वाहून गेले. आता ही जमीन पुन्हा उभी राहणे शक्य नाही. सरकारने दखल घेऊन शेतकऱ्यांना नुकसानभरपाई देणे आणि गाईडवॉल उभारणे गरजेचे आहे.
- योगेंद्र राजेभोसले, शेतकरी, मंजुर ता. कोपरगाव, जि. नगर.
 

मंजुर, जि. नगर : ‘‘दुपारी दोनच्या दरम्यान पाण्याचा लोंढा आला. गोदाईला एवढं पाणी येईल याची कल्पनाच नव्हती. विहिरीतले विद्युतपंप, पाइपलाइन वाहून जाऊ नये म्हणून त्या तोडून विहिरीत टाकण्यासाठी धडपड सुरू होती. अचानक मोठा पाण्याचा लोंढा आला. बंधाऱ्यांच्या बाजूला टाकलेला मातीचा आणि वाळूच्या भरावाला तोंड पडले आणि काही कळायच्या आता जमीन वहायला सुरवात झाली. डोळ्यादेखत वर्षानुवर्ष जिवापाड जपलेली शेती-माती नाहीशी होत होती. आज आठ दिवस झाले. ना अधिकारी आले ना लोकप्रतिनिधी. गोदावरी नदीच्या पुराने कायमच्या जमिनी वाहून गेलेले शेतकरी हतबलता आणि संताप व्यक्त करत होते. विशेष म्हणजे जमिनी वाहून गेलेल्या पैकी दोन आदिवासी शेतकरी तर कायमचेच भूमिहीन झाले आहेत.

नाशिक जिल्ह्याच्या सीमेला लागून असलेले कोपरगाव तालुक्यातील मंजुर गाव. गावाच्या शेजारून वाहणाऱ्या गोदावरीचं विस्तीर्ण पात्र. गोदावरीच कायम या भागाला वरदान ठरलेली. यंदा आलेल्या पुराने मंजुरच्या नदीकाठच्या शेतकऱ्यांचं मोठं नुकसान करून गेलीय. नाशिक जिल्ह्यामध्ये पाऊस झाला आणि गोदावरीला पाणी आले की मंजुरपासूनच नगर जिल्ह्यामध्ये प्रवेश करते. गावाशिवाराला सुबत्ता यावी यासाठी मंजुर येथे गावांसह परिसराच्या मागणीसाठी १९८९-९० साली संजीवनी सहकारी साखर कारखान्याच्या मदतीने गोदावरी नदीवर कोल्हापुरी पद्धतीचा बंधारा बांधण्यात आला. पाणी साठलं, शिवाराला बहर आला, ऊसमळे फुलले. पुराने मात्र नदीकाठच्या सुमारे पंधरा शेतकऱ्यांचे जीवनच पुराने उद्‌ध्वस्त केले आहे.

गोदावरीच्या पुराने यंदाही मंजुर बंधारा काठच्या शेतीचे मोठे नुकसान केले... पहा video

शेताच्या संरक्षणासाठी हलकाफुलका माती आणि वाळूचा गाईडवॉल भराव टाकलेला होता. पहिल्या धडाक्यातच भरावाला तोंड फुटले आणि नदीने मार्ग बदलला. नदीकाठची कसदार जमीन पिकांसह वाहून जाऊ लागली. आठ दिवसांत बंधाऱ्याच्या कोनशिलेपासून सुमारे तीनशे ते चारशे फूट जमीन कापून गेलीय. 

वर्षानुवर्ष जी जमीन पिकायची तिथं आता भली मोठी गोदावरी नदी तयार झालीय. जसं पाणी पाणी कमी होतेय, तशी जमीन कापून जातेय. आत्तापर्यंत (रविवार) सुमारे पंधरा एकर शेती वाहून गेली असून तेथे सत्तर ते अंशी फूट खोलीचा नदीचा प्रवाह तयार झालाय. अजून किती जमीन वाहून जाईल याची शाश्वती नाही. जमिनीचे मालक असलेले शेतकरी हतबलपणे केवळ पाहत आहेत. विशेष म्हणजे कोट्यवधी नुकसान होऊनही तलाठ्याचा अपवाद वगळता कोणीच फिरकले नाही. 

तिसऱ्यांदा फुटलाय बंधारा 
पुराच्या पाण्याने होत्याचं नव्हतं केलेल्या मंजूर गावातील या गोदाकाठच्या बंधाऱ्यांचे काम करताना गाइडवॉल केलेलेच नाहीत. दोन वर्षांपूर्वी केलेल्या तात्पुरता माती आणि वाळूचा भराव वाहून गेलेला आणि तब्बल तीनशे ते चारशे फूट नदीने प्रवाहच बदलला आहे. हा बंधारा तिसऱ्यांदा फुटला आहे. याआधी २००६ आणि २०१७ साली फुटला होता. तराही दखल घेतली नसल्याने यंदा पंधरा एकर शेती, सात विहिरी, अकरा पाइपलाइन वाहून गेल्या आहेत. दोन वर्षांपूर्वी हा बंधारा फुटला, त्यानंतर पुन्हा साइड भराव टाकण्यासाठी याच शेतकऱ्यांनी आपल्या शेतातील माती दिलेली होती. 

...यांचे झालेय नुकसान 
गोदावरीच्या पुराच्या पाण्याने मंजुर येथील भाऊसाहेब राजेभोसले, माणिकराव राजेभोसले, दत्तात्रेय राजेभोसले, योगेंद्र राजेभोसले, शिवाजी वालझाडे, मच्छिंद्र वालझाडे, विठाबाई वालझाडे, अशोक वालझाडे ,जगदीश बरडे, श्रीराम राजेभोसले यांच्यासह तेरा शेतकऱ्यांची पंधरा एकर शेती पाण्याच्या प्रवाहात वाहून गेली. यातील जगदीश बरडे आणि नाना बरडे या आदिवासी शेतकऱ्यांची सगळीच शेती वाहून गेल्याने ते भूमिहिनच झाले आहेत. २००६ सालीही येथे कैलास बरडे याशिवाय पुरात जमीन गेल्याने ते भूमिहीन झाले होते. 

इतर अॅग्रो विशेष
आले पिकाने दिली आर्थिक सक्षमता बुलडाणा जिल्ह्यात खल्याळ गव्हाण येथील दिनकर व...
क्षारयुक्त जमिनीत एकात्मिक शेतीचा आदर्श बारामती तालुक्यातील मळद (जि. पुणे) येथील प्रशांत...
पूरग्रस्तांना एक हेक्टरसाठी मिळणार...मुंबई : राज्यात विविध भागांत आलेल्या...
राज्याचा पाणीसाठा ६१ टक्क्यांवर;...पुणे : जुलै आणि ऑगस्ट महिन्याच्या सुरवातीला...
‘दावणीची दौलत’ चाऱ्याअभावी खचली; दक्षिण...कोल्हापूर/ सांगली : बारमाही पाण्याने भरलेल्या...
विदर्भ, कोकणात पावसाची शक्यतापुणे : पावसाने उघडीप दिल्याने राज्याच्या तापमानात...
पूरग्रस्त भागात जनावरांना न्यूमोनिया, ...पुणे : सततचा पाऊस आणि पुराच्या पाण्यात भिजल्याने...
पुरग्रस्त भागातील एक हेक्टरवरील...मुंबई : पुरग्रस्त भागातील एक हेक्टरवरील नुकसानावर...
अण्वस्त्रांविषयी वाचाळता कशासाठी? अण्वस्त्रांचा प्रथम वापर न करण्याच्या (नो फर्स्ट...
कृषी परिवर्तनाची नांदीनरेंद्र मोदी यांनी आपल्या पंतप्रधान पदाच्या...
कृषी ‘एमएस्सी’ प्रवेशात भेदभाव नको:...पुणे  : गुणवत्ता यादीत असूनही पदव्युत्तर (...
जमीन मोजणीच्या नोटिसा झाल्या डिजिटल पुणे : राज्यातील तलाठी कार्यालयांकडील जमीन...
सांगलीच्या दुष्काळी पट्ट्यात...सांगली ः जिल्ह्यातील आटपाडी, कवठेमहांकाळ आणि जत...
महापुराच्या पाण्याने कृष्णा-कोयनेचा...कऱ्हाड, जि. सातारा : कृष्णा-कोयना नद्यांना...
पन्नास हजारांवर पशुधन डोळ्यांदेखत गेले...कोल्हापूर/सांगली : शेतकऱ्यांच्या ...
सांगली : पूरबाधीत सहकारी सोसायट्यांना ‘...सांगली ः ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा कणा असलेल्या...
राज्यात हलक्या पावसाचा अंदाजपुणे : पावसाने काहीशी उघडीप दिल्याने राज्यात...
कृत्रिम पावसाच्या नुसत्याच अवकाशात...सोलापूर : राज्यातील दुष्काळी परिस्थितीचा सामना...
बागलाण तालुक्यात पूर्वहंगामी...नाशिक ः पूर्वहंगामी अर्ली द्राक्ष उत्पादनासाठी...
नांदेड, परभणी जिल्ह्यात गुलाबी बोंड...परभणी: परभणी, नांदेड जिल्ह्यांतील बीटी कपाशीवरील...