agriculture news in Marathi, flood damage crop in Manjur, Maharashtra | Agrowon

मंजूरमध्ये पूर आला आणि डोळ्यांदेखत होत्याचे नव्हते झाले...!
सुर्यकांत नेटके
बुधवार, 14 ऑगस्ट 2019

गोदावरी नदीवर लोकांच्या सोयीसाठी बंधारा बांधला, मात्र दोन वेळा फुटला, नुकसान झाले. पण दखल घेतली नाही. २०१७ साली फुटल्यावर पक्के गाइडवॉल (शेत संरक्षण भिंत) करणे गरजेचे होते, मात्र ती केली नाही. त्यामुळे तर सारेच वाहून गेले. आता ही जमीन पुन्हा उभी राहणे शक्य नाही. सरकारने दखल घेऊन शेतकऱ्यांना नुकसानभरपाई देणे आणि गाईडवॉल उभारणे गरजेचे आहे.
- योगेंद्र राजेभोसले, शेतकरी, मंजुर ता. कोपरगाव, जि. नगर.
 

मंजुर, जि. नगर : ‘‘दुपारी दोनच्या दरम्यान पाण्याचा लोंढा आला. गोदाईला एवढं पाणी येईल याची कल्पनाच नव्हती. विहिरीतले विद्युतपंप, पाइपलाइन वाहून जाऊ नये म्हणून त्या तोडून विहिरीत टाकण्यासाठी धडपड सुरू होती. अचानक मोठा पाण्याचा लोंढा आला. बंधाऱ्यांच्या बाजूला टाकलेला मातीचा आणि वाळूच्या भरावाला तोंड पडले आणि काही कळायच्या आता जमीन वहायला सुरवात झाली. डोळ्यादेखत वर्षानुवर्ष जिवापाड जपलेली शेती-माती नाहीशी होत होती. आज आठ दिवस झाले. ना अधिकारी आले ना लोकप्रतिनिधी. गोदावरी नदीच्या पुराने कायमच्या जमिनी वाहून गेलेले शेतकरी हतबलता आणि संताप व्यक्त करत होते. विशेष म्हणजे जमिनी वाहून गेलेल्या पैकी दोन आदिवासी शेतकरी तर कायमचेच भूमिहीन झाले आहेत.

नाशिक जिल्ह्याच्या सीमेला लागून असलेले कोपरगाव तालुक्यातील मंजुर गाव. गावाच्या शेजारून वाहणाऱ्या गोदावरीचं विस्तीर्ण पात्र. गोदावरीच कायम या भागाला वरदान ठरलेली. यंदा आलेल्या पुराने मंजुरच्या नदीकाठच्या शेतकऱ्यांचं मोठं नुकसान करून गेलीय. नाशिक जिल्ह्यामध्ये पाऊस झाला आणि गोदावरीला पाणी आले की मंजुरपासूनच नगर जिल्ह्यामध्ये प्रवेश करते. गावाशिवाराला सुबत्ता यावी यासाठी मंजुर येथे गावांसह परिसराच्या मागणीसाठी १९८९-९० साली संजीवनी सहकारी साखर कारखान्याच्या मदतीने गोदावरी नदीवर कोल्हापुरी पद्धतीचा बंधारा बांधण्यात आला. पाणी साठलं, शिवाराला बहर आला, ऊसमळे फुलले. पुराने मात्र नदीकाठच्या सुमारे पंधरा शेतकऱ्यांचे जीवनच पुराने उद्‌ध्वस्त केले आहे.

गोदावरीच्या पुराने यंदाही मंजुर बंधारा काठच्या शेतीचे मोठे नुकसान केले... पहा video

शेताच्या संरक्षणासाठी हलकाफुलका माती आणि वाळूचा गाईडवॉल भराव टाकलेला होता. पहिल्या धडाक्यातच भरावाला तोंड फुटले आणि नदीने मार्ग बदलला. नदीकाठची कसदार जमीन पिकांसह वाहून जाऊ लागली. आठ दिवसांत बंधाऱ्याच्या कोनशिलेपासून सुमारे तीनशे ते चारशे फूट जमीन कापून गेलीय. 

वर्षानुवर्ष जी जमीन पिकायची तिथं आता भली मोठी गोदावरी नदी तयार झालीय. जसं पाणी पाणी कमी होतेय, तशी जमीन कापून जातेय. आत्तापर्यंत (रविवार) सुमारे पंधरा एकर शेती वाहून गेली असून तेथे सत्तर ते अंशी फूट खोलीचा नदीचा प्रवाह तयार झालाय. अजून किती जमीन वाहून जाईल याची शाश्वती नाही. जमिनीचे मालक असलेले शेतकरी हतबलपणे केवळ पाहत आहेत. विशेष म्हणजे कोट्यवधी नुकसान होऊनही तलाठ्याचा अपवाद वगळता कोणीच फिरकले नाही. 

तिसऱ्यांदा फुटलाय बंधारा 
पुराच्या पाण्याने होत्याचं नव्हतं केलेल्या मंजूर गावातील या गोदाकाठच्या बंधाऱ्यांचे काम करताना गाइडवॉल केलेलेच नाहीत. दोन वर्षांपूर्वी केलेल्या तात्पुरता माती आणि वाळूचा भराव वाहून गेलेला आणि तब्बल तीनशे ते चारशे फूट नदीने प्रवाहच बदलला आहे. हा बंधारा तिसऱ्यांदा फुटला आहे. याआधी २००६ आणि २०१७ साली फुटला होता. तराही दखल घेतली नसल्याने यंदा पंधरा एकर शेती, सात विहिरी, अकरा पाइपलाइन वाहून गेल्या आहेत. दोन वर्षांपूर्वी हा बंधारा फुटला, त्यानंतर पुन्हा साइड भराव टाकण्यासाठी याच शेतकऱ्यांनी आपल्या शेतातील माती दिलेली होती. 

...यांचे झालेय नुकसान 
गोदावरीच्या पुराच्या पाण्याने मंजुर येथील भाऊसाहेब राजेभोसले, माणिकराव राजेभोसले, दत्तात्रेय राजेभोसले, योगेंद्र राजेभोसले, शिवाजी वालझाडे, मच्छिंद्र वालझाडे, विठाबाई वालझाडे, अशोक वालझाडे ,जगदीश बरडे, श्रीराम राजेभोसले यांच्यासह तेरा शेतकऱ्यांची पंधरा एकर शेती पाण्याच्या प्रवाहात वाहून गेली. यातील जगदीश बरडे आणि नाना बरडे या आदिवासी शेतकऱ्यांची सगळीच शेती वाहून गेल्याने ते भूमिहिनच झाले आहेत. २००६ सालीही येथे कैलास बरडे याशिवाय पुरात जमीन गेल्याने ते भूमिहीन झाले होते. 

इतर अॅग्रो विशेष
अनुदान नव्हे; योगदानच वाचवेल शेतीलावातावरण बदल आणि कोसळणाऱ्या पाऊस धारा अथवा कडक...
साखर निर्यातीची सुवर्णसंधीपावसाळी स्थितीमुळे निर्यात न होऊ शकलेल्या साखर...
कापूस लोकायची लाज राखते; पण आमचं काय? यवतमाळ : ‘‘आमच्या कापसापासून तयार कपड्यानं आमी...
कंपोस्ट खते बनविण्याच्या पद्धतीजमिनीचा कस टिकविण्यासाठी सेंद्रिय पदार्थांचा...
एकदम बाजार समित्या बरखास्त करू नका:...पुणे ः केंद्रीय अर्थमंत्र्यांनी बाजार समित्या...
पावसाने मोसंबीच्या उत्पादनातही संकटाची...औरंगाबाद : लिंबूवर्गीय फळपिकात 'राजा' पीक म्हणून...
आंतरराष्ट्रीय द्राक्ष चर्चासत्र आजपासूनपुणे: राष्ट्रीय द्राक्ष संशोधन (एनआरसीजी)...
राज्यात पीकहानी ७० लाख हेक्टरच्याही...पुणे : केंद्र शासनाला पाठविल्या जाणाऱ्या अहवालात...
राज्यात गारठा वाढला; नगर १२.१ अंशावरपुणे : किमान तापमानात घट होत असल्याने राज्यात...
साखर कारखान्यांसाठी कर्ज परतफेडीचा...नवी दिल्ली ः केंद्र सरकारने साखर कारखान्यांसाठी...
दोडका पिकाने उंचावले अर्थकारणधामणखेल (ता. जुन्नर, जि. पुणे) येथील चंद्रकांत...
पेरू विक्रीसाठी प्रसिद्ध पेरणे फाटापुणे जिल्ह्यातील हवेली आणि शिरूर तालुक्यांच्या...
जळगावचे उडीद मार्केट यंदा पोचले...उडीद उत्पादनात खानदेश अग्रेसर आहे. जळगावच्या...
पर्यायाविना निर्णय घातकच! ऑ नलाइन राष्ट्रीय कृषी बाजार (ई-नाम) अधिक...
नैसर्गिक आपत्तीपासूनचा धडा काही वेदनांमधून सुखद आनंदप्राप्ती होते, तर काही...
किमान तापमानात किंचित वाढपुणे  : राज्यात थंडीची चाहूल लागल्यानंतर...
बाजार समित्यांना सक्षम पर्याय द्याः...पुणे ः केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी...
पावसाने संत्र्यात ४० टक्के फळगळ; ४००...नागपूर : राज्याचे मुख्य फळपिकांत महत्त्वाचे स्थान...
हमीभावाने कापूस खरेदी २० नोव्हेंबरपासून...जळगाव : भारतीय कापूस महामंडळ (सीसीआय) व...
बारा लाख टन साखर निर्यातीचा मार्ग मोकळापुणे : केंद्र शासनाने मुदतवाढ दिल्यामुळे देशातील...