agriculture news in marathi, In the hands of farmers again, 'Irony anchor' | Agrowon

बळिराजाच्या हाती पुन्हा ‘लोखंड्या नांगर’
सकाळ वृत्तसेवा
शनिवार, 19 जानेवारी 2019

कर्ज काढून ट्रॅक्‍टर घेतलेल्या शेतकऱ्याला हप्ते भरणे शक्‍य नाही. फारच गंभीर परिस्थिती असलेल्या शेतकऱ्यांच्या हातात ‘लोखंड्या नांगर’ घेण्याची वेळ येणे ही कृषिप्रधान देशातील शेतकऱ्यांची अधोगतीच म्हणावी लागेल.
-गणेश निंबाळकर, शेतकरी

गणूर, जि. नाशिक : शेतमालाला मिळणारे कवडीमोल भाव, निसर्गाची अवकृपा अन्‌ शेतकरीविरोधी धोरणांच्या परिणामांमुळे आर्थिक गर्तेतील बळिराजा आता कर्जाच्या खाईत लोटला गेला. यंदाचे खरीप अन्‌ रब्बी दोन्ही हंगाम शेतकऱ्याला वाचवू शकले नाहीत. म्हणूनच यापुढच्या शेतीसाठी यंत्रावर खर्च करण्याची क्षमताच गमावलेल्या हातात पुन्हा लोखंड्या नांगर घेण्याची वेळ आली. दुष्काळाच्या गडद छायेतील जिल्ह्यातील हे चित्र म्हणजे भांडवलाअभावी यांत्रिकी शेतीकडून पारंपरिक शेतीकडे वाटचाल आहे.

मागील काही वर्षांत निसर्गाच्या अवकृपेने कृषी उत्पादन घटले. त्यामुळे मागणी व पुरवठा या अर्थशास्त्राच्या न्यायाने ‘शेतमालाचे भाव तेजीत’ अशा बातम्या येणे अपेक्षित होते. मात्र बाजारभावासाठी रास्ता रोको, कांदे फेकले रस्त्यावर अशा शेतकऱ्याची व्यथा मांडणाऱ्या बातम्याच वाचावयास मिळाल्या. शेतकरीविरोधी धोरण बळीराजाला हवालदिल करतेय हा समान सूर प्रत्येक आंदोलनात उमटला. जिल्ह्यात शेतमालाला हमीभाव मिळण्यासाठी विविध आंदोलने झाली. यात ८०० रुपये प्रतिक्विंटल उत्पादनखर्च असताना हातात २०० रुपये प्रतिक्विंटल कांदा अनुदानावर काही पडले नाही. ही सर्व परिस्थिती बघता शेतकऱ्यांच्या पदरात कवडीही राहिली नाही. पण खचेल तो शेतकरी कसला. त्याची यातूनही बाहेर पडण्याची धडपड मात्र अव्याहत सुरूच आहे.

जिल्ह्यातील दुष्काळी तालुक्‍यांत नांगरणी करण्यास सुरवात झाली आहे. यंत्रयुगात बरीचशी नांगरणी ट्रॅक्‍टरने होत असताना अचानक शेतकऱ्याच्या हाती पारंपरिक लोखंड्या नांगर आल्याचे चित्र आहे. दुष्काळाचे भयाण वास्तव अन्‌ शेतकऱ्यांची विस्कटलेली आर्थिक घडी त्यावरून स्पष्ट होते. ट्रॅक्‍टरने नांगरणी करायचे म्हटले तर एकरी एक हजार ५०० रुपये खर्च येतो. पण हा खर्च करणे परिस्थितीने अवघड झाल्याने दोन-अडीच तासांत होणारी नांगरणी शेतकरी चार बैलांच्या लोखंड्या नांगराने दिवस दिवस राबत करत आहे. यामुळे भांडवलाअभावी यांत्रिकी शेतीकडून पारंपरिक शेतीकडे वाटचाल सुरू झालीय, असे चित्र आहे.  

इतर अॅग्रो विशेष
पशुधनवाढीचे विश्लेषण कधी? आपल्या देशात पशुधन किती याची आकडेवारी वारंवार...
आरे कारशेड प्रकल्प ः पर्यावरण आणि...सुमारे आठ वर्षांपूर्वी मेट्रो-३ प्रकल्प हाती...
तळेगाव ढमढेरे, शेतकऱ्यांसाठी मुगाची...पुणे जिल्ह्यात शिरूर कृषी उत्पन्न बाजार...
जिद्द, चिकाटीतून यशस्वी केला...हिंगोली जिल्ह्यातील जडगाव (ता. औंढानागनाथ) येथील...
वादळी पावसाचा अंदाज कायमपुणे  : अरबी समुद्रात तयार झालेले कमी दाबाचे...
पावसाचा पुन्हा दणकापुणे  : मॉन्सूनोत्तर पावसाचा दणका सुरूच आहे...
सर्वसामान्यांची पद्धतशीर दिशाभूलजनतेच्या मूळ समस्या, अडीअडचणी, दुःख यांवरून लक्ष...
बहर तुडवत आला पाऊसराज्यातील विधानसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर...
शेतकऱ्यांच्या तोंडचा घास हिरावलापुणे  : राज्यात मॉन्सूनोत्तर पावसाने मुसळधार...
यंत्राद्वारे तयार करा हातसडीच्या...पुणे जिल्ह्यातील पाबळ (ता. शिरूर) येथील प्रसिद्ध...
वादळी पावसाचा इशारा कायमपुणे : अरबी समुद्रात तयार झालेले कमी दाबाचे...
‘महाराष्ट्रा’साठी आज मतदान ! तयारी पूर्णमुंबई : चौदाव्या विधानसभेच्या निवडणुकीसाठी...
केंद्राने कांद्यावरील निर्यातबंदी...नाशिक : कांदा बाजारभावात होत असलेली घसरण...
आज, उद्या पावसाचा अंदाज कायमपुणे : अरबी समुद्रात कमी दाबाच्या क्षेत्राचे...
थंडीचे आगमन लांबणारपुणे   : राज्यात मॉन्सूनोत्तर पाऊस पडत...
राज्यात सुगीची वेळ, अन्‌ पावसाचा खेळपुणे  : अरबी समुद्रात कमी दाबाचे क्षेत्र...
मराठवाड्यातील ३३५ मंडळांत पाऊस; खरीप...औरंगाबाद, परभणी : परतीच्या पावसाने मराठवाड्यातील...
फळबागांनी बहरलेला कॅलिफोर्नियाकोकणात जशा समुद्राच्या खाड्या आहेत तशाच पद्धतीने...
कांदळवन पर्यटन, संवर्धनातून ‘स्वामिनी’...वेंगुर्ला (जि. सिंधुदुर्ग) येथील स्वामिनी महिला...
दुष्काळग्रस्तांना सावरणारे धोरण हवेगेल्या दशकात सातत्याने दुष्काळाचे संकट ओढवताना...