agriculture news in marathi health benefits of ginger | Agrowon

आरोग्यदायी आले

सौ. किर्ती देशमुख, डॉ. उमेश ठाकरे 
शुक्रवार, 20 नोव्हेंबर 2020

आल्यामध्ये मोठ्या प्रमाणात जीवनसत्वे आणि खनिजे आहेत.  आले हे प्रतिकार शक्ती व भूक वाढविण्यासाठी उपयुक्त आहे. आले हे वायू आणि कफाचा नाश करणारे आहे. आल्यापासून विविध प्रक्रिया पदार्थ तयार करता येतात.
 

आल्यामध्ये मोठ्या प्रमाणात जीवनसत्वे आणि खनिजे आहेत.  आले हे प्रतिकार शक्ती व भूक वाढविण्यासाठी उपयुक्त आहे. आले हे वायू आणि कफाचा नाश करणारे आहे. आल्यापासून विविध प्रक्रिया पदार्थ तयार करता येतात.

सिरप  

  • आले कॅन्डी तयारकरून उरलेल्या पाकापासून सिरप बनविले जाते ( १५ अंश ब्रीक्स ). यासाठी लिंबाचा रस स्वतंत्र काढून तो पाकामध्ये एकजीव करावा. 
  • तयार द्रावणात १:४ या प्रमाणात पाणी मिसळून सिरप तयार करावे.

सुपारी  

  • आल्यापासून बनविलेल्या सुपारीमुळे पचन क्षमता वाढण्यास मदत होते. तसेच पित्त कमी होण्यासाठी मदत होते.
  • आले स्वच्छ पाण्याने धुवून घ्यावे.चाकूच्या सहाय्याने साल काढून स्वच्छ करावे.
  • आल्याचे लहान लहान कप करून त्यावर लिंबाचा रस मीठ व गरजेनुसार चाट मसाला मिसळावा.हे मिश्रण उन्हामध्ये किंवा ड्रायरमध्ये वाळवावे.

वडी आणि सुंठ  

  • आल्यापासूनच सुंठ तयार करतात.आले पाकात टाकून त्याच्या वड्या करतात. आले पाकाच्या वड्या सेवन केल्या असता उत्तम भूक लागते.
  • नुसत्या सुंठेने खूप छान भूक लागते ,जिभेला चव येते. पोटात वायू साठून पोट दुखत असल्यास सुंठ कोमट पाण्यातून घ्यावी. 
  • दमा सर्दी खोकला यावर सुंठ मधाबरोबर चाटवावी. 
  •  सांधेदुखी सांधे सुजणे यावर सुंठ व गूळ एकत्र करून खावा. आम्लपित्तावर सुंठ व साखर एकत्र करून खावी. 
  • लहान मुलांच्या सर्दी-खोकल्यावर सुंठ चूर्ण मधातून चाटवावे. सर्दीमुळे डोके दुखणे सर्दी मोकळी न होणे यावर सुंठ चूर्ण नाकाने हुंगावे. 
  • उलट्या होत असल्यास आल्याचा रस खडीसाखरेतून किंवा मधातून चाटवावा. 
  • लठ्ठपणावर सुंठ कोमट पाण्यातून घेतल्यास वजन कमी करण्यासाठी फायदा होतो. सुंठ उष्ण आहे म्हणून उन्हाळा ऋतूत जपून वापर करावा.

लोणचे 

  • लोणचे तयार करण्यासाठी आले किस ५०० ग्रॅम,  लिंबू रस १२५ मि.लि.,त्याचबरोबरीने तिखट ३० ग्रॅम, मीठ १५० ग्रॅम, हळद दहा ग्रॅम, सोप २० ग्रॅम, मोहरी डाळ ७५ ग्रॅम, मेथी चार ग्रॅम, तेल ३०० मि.लि. हिंग चवीनुसार वापरावे. 
  • लोणचे तयार करताना सर्वप्रथम आले स्वच्छ करून घ्यावे. खराब, किडलेले आल्याचे गड्डे वेगळे करावेत. स्वच्छ केलेले आले किसून त्याची संपूर्ण साल काढावी. साल काढलेला आल्याचा बारीक कीस करावा.
  • लोणचे तयार करण्यासाठी मसाल्यामधील सोप, मेथी, मोहरी भाजून त्याची बारीक पूड तयार करावी. त्याचबरोबर सर्व मसाला पदार्थ बारीक करून घ्यावेत. तेल गरम करून त्यात थोडा हिंग मिसळावा.
  • तेल थंड झाल्यानंतर बारीक केलेला संपूर्ण मसाला तेलात मिसळावा. त्यानंतर मसाल्याचे मिश्रण व आल्याचा कीस एकत्र करून लिंबाचा रस त्यात मिसळावा. 
  • संपूर्ण मिश्रण एकजीव करून घ्यावे. एकत्र केलेले मिश्रण रूंद काचेच्या बाटलीत भरावे. काही दिवसांतच आल्याचे लोणचे तयार होईल.

 कॅंडी 

  • कॅन्डी तयार करण्यासाठी आल्याचे काप एक किलो, साखर एक किलो, सायट्रिक अॅसिड पाच ग्रॅम, पाणी हे घटक लागतात. 
  • कॅन्डी तयार करण्यासाठी सर्वप्रथम आले स्वच्छ करून त्याची साल काढून घ्यावी. नंतर त्याचे आवडीनुसार गोल किंवा लांब काप करून घ्यावेत.  ते काप १० ते १५ मिनिटे ब्लाचिंग करून घ्यावेत. त्यानंतर हे काप २० ते २५ मिनिटे हवेत उघडयावर ठेवावेत.
  • काप काही प्रमाणात वाळल्यानंतर त्याचे वजन करून त्याच्या वजनाच्याइतकी साखर आणि पाच ग्रॅम सायट्रिक अॅसिड घ्यावे. त्याचा एकतारी पाक तयार करून त्या पाकात हे आल्याचे काप टाकावेत. हे मिश्रण २४ तास ठेवून पुन्हा त्याचा पाक हा दोन तारी करावा. नंतर आल्याचे काम बाहेर काढून उन्हात वाळवावे. त्यापासून आल्याची कॅन्डी तयार होईल. 
  • आल्याच्या कापातील तिखटपणा कमी होईपर्यंत ते काप पाकात  ठेवावेत.

आले लसूण पेस्ट 

  • आले लसूण (१:१ प्रमाण) आणि तेल व मीठ आवश्यकतेनुसार घ्यावे. 
  • आले स्वच्छ पाण्याने धुवून घ्यावे. आले आणि लसणाची साल काढून घ्यावी 
  • आले लसूण १:१ प्रमाणामध्ये मिक्सर मधून काढतांना गरजेनुसार  मीठ मिसळावे. 
  • मंद आचेवर तेल गरम करून आले लसणाचा लगदा भाजून घ्यावा. तयार पेस्ट निर्जंतुक केलेल्या हवाबंद केलेल्या बाटल्यांमध्ये साठवून ठेवावी.

संपर्क ः सौ. कीर्ती देशमुख, ८२७५४१२०६३ 
(कृषी विज्ञान केंद्र, अकोला)


इतर कृषी प्रक्रिया
जवस : एक सुपर फूडजवस  पिकाचा प्रत्येक भाग हा...
आरोग्यदायी गुलकंदगुलकंद हा गुलाब फुलाच्या पाकळ्यापासून बनविलेला...
अंबाडीपासून प्रक्रियायुक्त पदार्थअंबाडी ही भाजी म्हणून काही प्रमाणात खाल्ली जाते....
प्रक्रियायुक्त आहारासाठी भरडधान्य...भरड धान्यामध्ये एकूणच प्रथिनांचे प्रमाण जास्त आहे...
आरोग्यदायी आले आल्यामध्ये मोठ्या प्रमाणात जीवनसत्वे आणि खनिजे...
करार शेती यशस्वी होण्यासाठी पारदर्शकता...बाजारपेठेच्या मागणीनुसार बदलण्यामध्ये आपल्या...
संतुलीत आहार स्रोत ः सीताफळसीताफळाची लोकप्रियता कोरडवाहू लागवडयोग्य, कीड...
आहार अन्‌ प्रक्रिया उद्योगासाठी...भरड धान्ये इतर धान्यांच्या तुलनेने स्वस्त असतात....
काशीफळापासून रायता, सूप, हलवाकाशीफळामध्ये जीवनसत्त्व, खनिजे आणि तंतुमय पदार्थ...
अळिंबीचे पौष्टिक, औषधी गुणधर्म अन्...लहानांपासून मोठ्यापर्यंत सर्वांनी अळिंबी (मशरूम)...
पपईपासून बनवा मूल्यवर्धित पदार्थपपई ही आरोग्यास पोषक असून, त्यापासून जाम, जेली,...
आवळा प्रक्रिया उद्योगातील संधीआवळा फळांमध्ये असणारे औषधी गुणधर्म व भरपूर...
गुलाबापासून गुलकंद, जॅम,जेलीगुलाबाच्या पाकळ्यापासून गुलकंद, जॅम, जेली इत्यादी...
फळे, भाजीपाल्याचे पूर्व शीतकरणपूर्व-शीतकरणाचे मुख्य उद्दिष्ट म्हणजे पीक...
मसाल्यातील भेसळ ओळखण्याच्या पद्धती बाजारामध्ये उपलब्ध असलेल्‍या अनेक मसाल्यांमध्ये...
संत्र्याचे काढणीपश्‍चात तंत्रज्ञानसंत्रावर्गीय फळांचा आकर्षक रंग,स्वाद, चव टिकून...
ऑलिव्ह तेलापासून बनवले वनस्पतिजन्य मांसप्राणीज मांसाचा वापर केलेल्या अनेक पदार्थातून...
सोयाबीनचे मूल्यवर्धित पदार्थसोयाबीनपासून सोया-दूध, सोया पनीर, पीठ आणि...
उद्योजकतेमध्ये कुटुंब, समाजाचा हिस्साउद्योग म्हणजे जोखीम. त्याच्याच यश व अपयश या दोन...
बटाट्यापासून वेफर्स, पावडर, फ्रेंच...मानवी आहारामध्ये बटाट्याचा वापर मोठ्या प्रमाणावर...