agriculture news in marathi Health benefits of goat milk | Agrowon

आरोग्यदायी शेळीचे दूध

डॉ. अनिता चप्पलवार, डॉ. शुभांगी नागरे
मंगळवार, 28 जानेवारी 2020

शेळीच्या दुधाचे नियमित सेवन केल्याने आतड्यांवरील सूज कमी होते. पोटाच्या इतर आजारांसाठी दूध फायदेशीर आहे. तसेच स्थूलपणा आणि संधिवात कमी करण्यास मदत होते.

शेळीपालन हे मुख्यतः मांस उत्पादनासाठी केले जाते. ग्रामीण भागात घरगुती वापरासाठी शेळीच्या दुधाचा वापर केला जातो. शेळीच्या दुधामध्ये विविध पोषणतत्त्व, रोगप्रतिकारक तसेच औषधी गुणधर्म असतात. त्यामुळे दूध आरोग्यवर्धक आहे. शेळीचे दूध हे नैसर्गिकरीत्या एकजीव झालेले असते, त्यामुळे ते मानवी शरीरास फायदेशीर आहे. दुधातील स्निग्ध पदार्थ आकाराने सूक्ष्म असून पचनाला अत्यंत हलके असतात.

शेळीच्या दुधाचे नियमित सेवन केल्याने आतड्यांवरील सूज कमी होते. पोटाच्या इतर आजारांसाठी दूध फायदेशीर आहे. तसेच स्थूलपणा आणि संधिवात कमी करण्यास मदत होते.

शेळीपालन हे मुख्यतः मांस उत्पादनासाठी केले जाते. ग्रामीण भागात घरगुती वापरासाठी शेळीच्या दुधाचा वापर केला जातो. शेळीच्या दुधामध्ये विविध पोषणतत्त्व, रोगप्रतिकारक तसेच औषधी गुणधर्म असतात. त्यामुळे दूध आरोग्यवर्धक आहे. शेळीचे दूध हे नैसर्गिकरीत्या एकजीव झालेले असते, त्यामुळे ते मानवी शरीरास फायदेशीर आहे. दुधातील स्निग्ध पदार्थ आकाराने सूक्ष्म असून पचनाला अत्यंत हलके असतात.

आरोग्यविषयक फायदे 

  • शेळीच्या दुधात कॅल्शिअम, मॅग्नेशिअम आणि फॉस्फरसचे प्रमाण जास्त असते. कॅल्शिअम आणि फॉस्फरस ही खनिजे हाडे आणि दात मजबूत ठेवण्यासाठी फायदेशीर आहेत. पोटॅशिअम हे खनिज रक्तदाब तर मॅग्नेशिअम हे हृदयविकारापासून बचाव करण्यासाठी फायदेशीर आहे.
     
  • कॅल्शिअम आणि फॉस्फरस ही खनिजे नवजात शिशूंच्या शरीरात सहजरीत्या शोषली जातात. त्यामुळे लहान मुलांच्या सामान्य वाढीस यांची मदत होते.
     
  • दुधातील आरोग्यदायी घटकांमुळे कोलेस्टेरॉलचे प्रमाण नियंत्रणात राहिल्यामुळे हृदयाचे स्वास्थ्य सुधारण्यासाठी मदत करते.
     
  • पोटातील जखमांवर उपचारासाठी दुधाचा उपयोग होतो.
     
  • दुधाचे नियमित सेवन केल्याने आतड्यांवरील सूज कमी होते. पोटाच्या इतर आजारांसाठी दूध फायदेशीर आहे. तसेच स्थूलपणा आणि संधिवात कमी करण्यास मदत करते.
     
  • दुधामध्ये झिंक व सेलेनिअमचे चांगले प्रमाण असते. त्वच्या निरोगी राहण्यासाठी आणि जखमा लवकर भरून येण्यासाठी झिंक तर सेलेनिअम रोगप्रतिकार शक्ती वाढविण्यासाठी मदत करते.
     
  • दुधामध्ये असलेले अल्फा २ बीटा केसिन मधुमेहाच्या रुग्णांसाठी उपयुक्त असते. कारण हा घटक इन्सुलिन प्रमाण सुरळीत ठेवण्यास मदत करतो.
     
  • आयुर्वेदानुसार क्षयरोग, खोकला आणि काही स्त्रीरोगविषयक विकारांसाठी दुधाचे सेवन करण्याचा सल्ला दिला जातो.

संपर्कः डॉ. अनिता चप्पलवार, ९५२०२४०५०९
(पशुजन्यपदार्थ प्रक्रिया तंत्रज्ञान विभाग, पशुवैद्यक व पशुविज्ञान महाविद्यालय, परभणी)


इतर कृषिपूरक
शेतकऱ्यांना उभारी देणारी संत ज्ञानेश्‍...किनखेडा (ता.रिसोड,जि.वाशीम) येथील प्रगतशील शेतकरी...
व्यवस्थापन म्हशींच्या माजाचेदुग्ध व्यवसाय किफायतशीर होण्यासाठी म्हशीने दर १३...
सुधारीत पद्धतीने लाव्ही पक्षीपालनजपानी लाव्ही पक्षांची खाद्याची गरज फार कमी असते....
जनावरांची रक्त तपासणी महत्त्वाची...आजार करणारे रोगजंतू जनावरांच्या शरीरामधील आंतरिक...
गोठ्यातील माश्यांचे एकात्मिक व्यवस्थापनगोठ्यात होणाऱ्या अस्वच्छतेमुळे कीटकवर्गीय...
जनावरांतील परोपजिवींचे नियंत्रण...सध्याच्या काळातील परोपजिवींच्या प्रादुर्भावामुळे...
पावसाळ्यातील जनावरांचे व्यवस्थापनपावसाळ्यात मोठ्या प्रमाणात आर्द्रता वाढते आणि अशा...
दुधाळ जनावरांच्या आहारात कॅल्शिअम...जनावरांच्या खाद्यामध्ये विकसित होणारी बुरशी तसेच...
प्रसुती दरम्यान जनावरांची काळजीगाभण जनावरांना शेवटचे तीन आठवडे रानात तसेच डोंगर...
गाई, म्हशीमधील प्रजनन व्यवस्थापनकालवडी साधारण १२ ते १८ महिने आणि वगारी २४ ते ३६...
स्वीकारा फक्त दुग्धसमृद्धी रेतमात्राभरपूर उत्पादक पिढी देणाऱ्या रेतमात्रेचा वापर...
मजुरांशिवाय कुटुंब झाले दुग्धव्यवसायात...पुणे जिल्ह्याच्या मुळशी तालुक्यालगत शहरीकरण वाढले...
बाजारपेठेत वाढतेय ‘चीज'ला मागणीआपल्या देशामध्ये प्रामुख्याने प्रक्रियायुक्त चीज...
लंम्पी स्कीन डिसीज आजाराचे नियंत्रणलंम्पी स्कीन डिसीज हा प्रामुख्याने गाई, बैल,...
दुग्धोत्पादनासाठी प्रजननाची पंचसूत्रीदुग्धोत्पादन हे गाई,म्हशींच्या प्रजननावर अवलंबून...
अन्न सुरक्षेेचा प्रश्न ऐरणीवर...अंतर्गत संघर्ष, हिंसा या मानवी कारणांसोबतच विविध...
जनावरांतील धर्नुवाताची लक्षणे अन्...जनावरांच्या शरीरावरील जखमांतून धर्नुवात आजाराचे...
परसबागेमध्ये वनराजा कोंबडीपालनमुक्तपद्धत, अर्धबंदिस्त पद्धत आणि, बंदिस्त...
शेळ्या- मेंढ्यांमधील आंत्रविषारमोठ्या शेळ्या-मेंढ्या तीव्रतेनुसार काही...
शेततळ्यातील मत्स्यपालन झाले उत्पन्नाचे...करडा (जि. वाशीम) येथील कृषी विज्ञान केंद्राने...