agriculture news in marathi health Benefits of Gokharu | Agrowon

सांधेदुखी, सूजेवर आरोग्यदायी गोखरू

विनीता कुलकर्णी
रविवार, 25 ऑक्टोबर 2020

गोखरू ही झुडूपवर्गीय वनस्पती आहे. या वनस्पतीला सराटे असेही म्हणतात. याची झुडपे जमिनीवर पसरतात. पाने हरभऱ्याच्या पानांसारखी असतात. या वनस्पतीमध्ये अनेक औषधी गुणधर्म असतात.

गोखरू ही झुडूपवर्गीय वनस्पती आहे. या वनस्पतीला सराटे असेही म्हणतात. याची झुडपे जमिनीवर पसरतात. पाने हरभऱ्याच्या पानांसारखी असतात. या वनस्पतीमध्ये अनेक औषधी गुणधर्म असतात.

  • बऱ्याच लोकांना उन्हाळ्यामध्ये उष्णता वाढणे, ऑक्‍टोबर हीटचा जाणवतो. त्यामुळे मूत्रविसर्जनावेळी जळजळ होणे, थेंब-थेंब स्वरूपात होणे असे त्रास जाणवतात. अशावेळी धने आणि गोखरू समभाग पाव चमचा या प्रमाणात घेऊन १ कप पाण्यात उकळून काढा करावा. दिवसातून किमान १-२ वेळा हा काढा घ्यावा. मेडिकलमध्ये गोखरू काढा स्वरूपात उपलब्ध असतो.
  • गोखरू पावडरचा वापर करून रसायन चूर्ण तयार केले जाते. हे चूर्ण शक्तिवर्धक म्हणून उत्तम काम करते. मात्र चूर्ण घेण्यापूर्वी अजीर्ण, अपचन यासारख्या तक्रारी दूर कराव्यात. रसायन चूर्ण म्हणजेच गोखरू, आवळा आणि गुळवेल यांचे समभाग चूर्ण होय. हे चूर्ण अर्धा ते १ चमचा प्रमाणात पाणी किंवा तुपासह सेवन करावे.
  • स्त्रियांना बऱ्याचदा अशक्तपणामुळे अंगावरून पांढरे जाते. अशावेळी तूप आणि खडीसाखरेसोबत गोखरू पावडरचे सेवन करावे.
  • कमी प्रमाणात आणि वेदना होऊन लघवीला होत असल्यास, गोसूर चूर्णासह गोसुरादी घृत (तूप) दिल्यास आराम मिळतो.
  • बऱ्याच दिवसांपासून लघवीचा त्रास असेल तर गोखरू काढा नियमितपणे घ्यावा.
  • गर्भवती महिलांच्या पोटातील बाळाचे पोषण नीट होण्यासाठी गोखरू, शतावरी, अश्‍वगंधा, ज्येष्ठमध एकत्र करून दुधासह घ्यावे.
  • मूतखड्याचा त्रासामुळे ओटीपोटात आणि कमरेच्या बाजूला वेदना होतात. लघवीला साफ न झाल्याने ओटीपोट जड होऊन दुखते. अशावेळी गोसुरादी गुग्गुळ उत्तम कार्य करते. पण त्याची मात्रा तज्ज्ञांना विचारून ठरवावी.
  • सांधेदुखी, सूज, सांध्यात वेदना अशी लक्षणे असतील तर गोखरू आणि सुंठ यांचा काढा दिवसातून एकदा घ्यावा.

पथ्य 

  • कोरडा आहार (फक्त पोळी चटणी) तिखट, ठेचा, सिमला मिरची यांचे सेवन कमी करावे.
  • पाणी भरपूर प्यावे.

काळजी 

  • मूतखडा, लघवीला सतत त्रास होत असल्यास, अंगावर काढू नये. डॉक्टरांच्या सल्ल्याने सोनोग्राफी करून खड्याचा आकार तपासून घ्यावा. तज्ज्ञांचा सल्ला घेऊन नियमित औषधे घ्यावीत.
  • लघवीला आग, ताप, पाय दुखणे अशी लक्षणे असतील तर लघवीची तपासणी करून घ्यावी.
  • नारळपाणी, सरबत आणि पाणी भरपूर प्यावे.

संपर्क ः डॉ. विनीता कुलकर्णी, ९४२२३१०३७७


इतर महिला
सामाजिक दायीत्वातून जीवनात फुलले ‘...आत्महत्याग्रस्त शेतकऱ्यांच्या विधवा पत्नी आणि...
चटणी, मसाल्याचा बनविला ब्रॅण्डकोल्हापूरची खाद्य संस्कृती म्हटलं की, तिखटाबरोबर...
आरोग्यदायी आले आल्यामध्ये मोठ्या प्रमाणात जीवनसत्वे आणि खनिजे...
संतुलीत आहार स्रोत ः सीताफळसीताफळाची लोकप्रियता कोरडवाहू लागवडयोग्य, कीड...
शेतीला मिळाली पूरक उद्योगांची जोडभोके (ता. जि.रत्नागिरी) या दुर्गम गावातील देवयानी...
जाणून घ्या पळसाचे आरोग्यदायी गुणधर्मआपल्या सर्वांना पळस ही वनस्पती परिचित आहे....
आरोग्यदायी आवळाआवळा हे फळ प्रक्रिया केल्यास आपल्याला वर्षभर औषध...
सीताफळातून होतो जीवनसत्त्वांचा पुरवठासीताफळात जीवनसत्त्व क अत्यंत चांगल्या प्रमाणात...
हळदीचे औषधी गुणधर्महळद ही अत्यंत गुणकारी असून, त्यातील जंतूनाशक...
गुणकारी वाळावाळा म्हटले की उन्हाळ्याच्या दिवस आठवतात. माठ...
परसबागेतून मिळतो पोषण आहारभंडारा जिल्ह्यातील कोका अभयारण्याच्या जवळील...
सांधेदुखी, सूजेवर आरोग्यदायी गोखरूगोखरू ही झुडूपवर्गीय वनस्पती आहे. या वनस्पतीला...
सब्जा बियांचे आरोग्यदायी फायदे सब्जामध्ये प्रथिने तसेच आरोग्याच्या दृष्टीने...
आरोग्यदायी चंदनलेप लावण्यासाठी रक्तचंदन उगाळून वापरले जाते....
महौषधी ओवास्वयंपाकघरातील महत्त्वाचा पदार्थ म्हणजे ओवा! अनेक...
महिला गट बनवितो ३० प्रकारचे मसालेइटकरे (ता.वाळवा,जि.सांगली) येथील उपक्रमशील महिला...
दूध, अंडी ः मानवी आहारासाठी उपयुक्तआपल्या शरीराला लागणारी ऊर्जा आहारातून मिळते...
मानवी आहारासाठी पोषणयुक्त जैवसंपृक्त वाणजैवसंपृक्त पिकांची लागवड केल्यास पौष्टिक व...
आरोग्यदायी विड्याचे पानकोणत्याही धार्मिक कार्यात, पूजेच्या ठिकाणी...
नाचणी, भाजीपाला लागवडीतून महिला गट झाला...गावातील ७५ टक्के जमीन कातळाची, उरलेला भाग डोंगराळ...