agriculture news in marathi health Benefits of Gulkand | Agrowon

आरोग्यदायी गुलकंद

नारायण जाधव, प्रणिता सहाणे 
मंगळवार, 24 नोव्हेंबर 2020

गुलकंद हा गुलाब फुलाच्या पाकळ्यापासून बनविलेला अतिशय उपयुक्त पदार्थ आहे. आयुर्वेदातही गुलकंदाचा वापर प्रामुख्याने अनेक औषधांमध्ये केला जातो.  गुलकंदामध्ये जीवनसत्त्व सी,  ई आणि बी भरपूर प्रमाणात असते.
 

गुलकंद हा गुलाब फुलाच्या पाकळ्यापासून बनविलेला अतिशय उपयुक्त पदार्थ आहे. आयुर्वेदातही गुलकंदाचा वापर प्रामुख्याने अनेक औषधांमध्ये केला जातो.  गुलकंदामध्ये जीवनसत्त्व सी,  ई आणि बी भरपूर प्रमाणात असते.

गुलकंद निर्मिती 
गुलाब पाकळ्या ः २०० ग्रॅम  
साखर ः १०० ग्रॅम / खडीसाखर (चवीनुसार)
छोटी वेलची ः १ चमचा 
बडीशेप ः १ चमचा

  • गुलकंद करण्यासाठी देशी जातीच्या लाल गुलाबांचा वापर करावा. जेणेकरून गुलकंदाला रंग आणि चांगला सुगंध येतो. गुलाबाची फुले घेऊन त्यांच्या निरोगी पाकळ्या वेगळ्या कराव्यात. गुलाबाच्या पाकळ्या धुवून काचेच्या भांड्यात ठेवाव्यात.
  • पाकळ्यांचे बारीक तुकडे करावे. एक काचेची बरणी घेऊन त्यामध्ये एक थर पाकळ्या व एक थर साखर/ खडीसाखर असे काचेच्या बरणीमध्ये भरावे. त्यानंतर इतर सर्व साहित्य यात मिसळून झाकण लावून ४ ते ५ दिवस उन्हात ठेवावी.  दररोज हे मिश्रण हलवत राहावे. उन्हामुळे साखरेचे पाणी होईल. त्या पाण्यात पाकळ्या चांगल्या मुरतात.
  • जेव्हा गुलाबाच्या पाकळ्या मऊ झाल्यात असे दिसते,तेव्हा गुलकंद २१ ते २५ दिवसांमध्ये खाण्यासाठी तयार झालेला असतो.
  •  गुलकंद तयार झाल्यावर कुठलाही सुकामेवा म्हणजेच बदाम, अक्रोड, काजू, शेंगदाणे यांचे तुकडे त्यामध्ये मिसळू शकता.

गुलकंद खाण्याचे फायदे

  • पित्त प्रकोप होत नाही. पोटातील उष्णता कमी करण्याचे काम गुलकंद करतो.
  • गुलकंदामुळे आतड्याचा अल्सर तसेच सूज यावर उपचार करून त्वरित आराम मिळतो.
  • गुलकंदामध्ये जीवनसत्त्व ब चे जास्तीत जास्त स्रोत आढळून येतात. वैज्ञानिकदृष्ट्या हे अल्सरवर सर्वात जास्त प्रभावी औषध मानले जाते. 
  • गुलकंदामुळे यकृताची ताकद वाढते. तसेच भूक आणि पचन सुधारण्यासही मदत होते.
  • पोटाचे विकार, समस्या कमी होतात.
  •  डोळ्यांचे आरोग्य निरोगी ठेवण्यासाठी गुलकंद  लाभदायक आहे. आपल्या डोळ्यांची दृष्टी वाढण्यास मदत मिळते. 
  •  त्वचेसाठी उपयुक्त आहे. डाग दूर होण्यास मदत होते. चेहऱ्याची सूज आणि डोळे लाल होणे कमी होते. 
  • तोंड आल्यास गुलकंदाचे सेवन करावे. तसेच हिरड्या सुजल्यास  गुलकंदाचे सेवन फायदेशीर ठरते.
  • लठ्ठपणामुळे त्रस्त असलेल्या लोकांसाठी गुलकंद फायदेशीर आहे. 
  • बद्धकोष्ठता दूर करण्यासाठी मॅग्नेशियमसारख्या पोषक तत्त्वांची आवश्यकता असते जे गुलकंदमध्ये आहे. 
  • गुलकंदाच्या सेवनाने शरीर ताजेतवाने राहते. तसेच गारवा मिळतो. उन्हामुळे येणारा थकवा, आळस, शरीरातील जळजळ दूर होते. 
  • उन्हाळ्यात अनेकांच्या नाकातून रक्त येते. यातून वाचण्यासाठी उन्हात जाण्याआधी दोन चमचे गुलकंद खावा.  याच्या सेवनाने शरीर थंड राहते आणि उन्हाळ्यामुळे होणारा त्रास दूर होतो.
  • गुलकंद सेवन केल्याने थकवा, सुस्तपणा, खाज तसेच अंगदुखी आणि ज्वलनामुळे होणाऱ्या आजारांमध्ये आराम पडतो. 
  • ज्यांना सतत विसरण्याची सवय असते.त्यांनी दररोज दुधासोबत एक चमचा गुलकंद खावा. यामुळे मेंदूचे कार्य जलद होते.
  • गुलकंदात असणारे अॅंटिऑक्सिडंट गुणधर्म स्मरणशक्ती मजबूत बनवण्यात सकारात्मकतेने प्रभावी ठरतात. 
  • गुलकंदमिश्रित दुधाचे सेवन केल्याने ताणतणावाच्या समस्या दूर राहण्यास मदत होते. 

संपर्क ः नारायण जाधव,९५६१६५१५५१
(कृषी व्यवसाय व्यवस्थापन महाविद्यालय, गुंजाळवाडी पठार, संगमनेर,जि.नगर)


इतर कृषी प्रक्रिया
गुणकारी अन् औषधी हरभरासाधारणपणे हिवाळ्यात कोवळा हरभरा येतो. हरभऱ्याचे...
वातदोषावर उपाय ः हादग्याची फुले, शेंगाआयुर्वेदानुसार त्रिदोषांपैकी वातदोष कमी...
आरोग्यवर्धक तांदूळअन्नपदार्थात ‘तांदूळ’ सर्वांना सुपरिचित आहेच. या...
‘कल्पतरू’ चिक्कीची टेस्ट एकदम बेस्ट!औरंगाबाद जिल्ह्यात भटजी (ता. खुलताबाद) येथील राणी...
जवस : एक सुपर फूडजवस  पिकाचा प्रत्येक भाग हा...
आरोग्यदायी गुलकंदगुलकंद हा गुलाब फुलाच्या पाकळ्यापासून बनविलेला...
अंबाडीपासून प्रक्रियायुक्त पदार्थअंबाडी ही भाजी म्हणून काही प्रमाणात खाल्ली जाते....
प्रक्रियायुक्त आहारासाठी भरडधान्य...भरड धान्यामध्ये एकूणच प्रथिनांचे प्रमाण जास्त आहे...
आरोग्यदायी आले आल्यामध्ये मोठ्या प्रमाणात जीवनसत्वे आणि खनिजे...
करार शेती यशस्वी होण्यासाठी पारदर्शकता...बाजारपेठेच्या मागणीनुसार बदलण्यामध्ये आपल्या...
संतुलीत आहार स्रोत ः सीताफळसीताफळाची लोकप्रियता कोरडवाहू लागवडयोग्य, कीड...
आहार अन्‌ प्रक्रिया उद्योगासाठी...भरड धान्ये इतर धान्यांच्या तुलनेने स्वस्त असतात....
काशीफळापासून रायता, सूप, हलवाकाशीफळामध्ये जीवनसत्त्व, खनिजे आणि तंतुमय पदार्थ...
अळिंबीचे पौष्टिक, औषधी गुणधर्म अन्...लहानांपासून मोठ्यापर्यंत सर्वांनी अळिंबी (मशरूम)...
पपईपासून बनवा मूल्यवर्धित पदार्थपपई ही आरोग्यास पोषक असून, त्यापासून जाम, जेली,...
आवळा प्रक्रिया उद्योगातील संधीआवळा फळांमध्ये असणारे औषधी गुणधर्म व भरपूर...
गुलाबापासून गुलकंद, जॅम,जेलीगुलाबाच्या पाकळ्यापासून गुलकंद, जॅम, जेली इत्यादी...
फळे, भाजीपाल्याचे पूर्व शीतकरणपूर्व-शीतकरणाचे मुख्य उद्दिष्ट म्हणजे पीक...
मसाल्यातील भेसळ ओळखण्याच्या पद्धती बाजारामध्ये उपलब्ध असलेल्‍या अनेक मसाल्यांमध्ये...
संत्र्याचे काढणीपश्‍चात तंत्रज्ञानसंत्रावर्गीय फळांचा आकर्षक रंग,स्वाद, चव टिकून...