Agriculture news in marathi health benefits of pomegranate | Agrowon

डाळिंबाचे औषधी गुणधर्म 

डॉ. मन्मथ सोनटक्के
शनिवार, 29 ऑगस्ट 2020

डाळिंबाची मधुर चव, बियांचा आकर्षक नैसर्गिक लाल रंग आणि त्याचे औषधी गुणधर्म यामुळे त्याला बाजारात खूप मागणी आहे. डाळिंबामध्ये लोह, फॉस्फरस, कॅल्शिअम ही खनिजे मुबलक प्रमाणात असतात.

डाळिंबाची मधुर चव, बियांचा आकर्षक नैसर्गिक लाल रंग आणि त्याचे औषधी गुणधर्म यामुळे त्याला बाजारात खूप मागणी आहे. डाळिंबामध्ये लोह, फॉस्फरस, कॅल्शिअम ही खनिजे मुबलक प्रमाणात असतात.

डाळिंबाची मधुर चव, बियांचा आकर्षक नैसर्गिक लाल रंग आणि त्याचे औषधी गुणधर्म यामुळे त्याला बाजारात खूप मागणी आहे. डाळिंबामध्ये लोह, फॉस्फरस, कॅल्शिअम ही खनिजे मुबलक प्रमाणात असतात. डाळिंब दाणे,  साल, फुले आरोग्यासाठी लाभदायक आहेत. डाळिंबामध्ये जीवनसत्त्व अ, जीवनसत्त्व सी, फॉलिक अॅसिड भरपूर प्रमाणात असते. 

आरोग्यासाठी फायदे 

  • शरीरातील अशक्तपणा दूर करण्यासाठी गुणकारी.
  • यातील मुबलक लोहाचे प्रमाण हे शरीरातील रक्ताची कमतरता भरून काढण्यास फायदेशीर ठरते. 
  • फळामध्ये फॉलिक अॅसिड असल्यामुळे गर्भवती स्त्रियांसाठी डाळिंबाचा रस गुणकारी आहे.
  • शरीरातील ताप व उष्णता कमी करण्यास लाभदायक.
  • डाळिंबाचे दाणे चावून खाल्याने तोंडातील दुर्गंधी नाहीशी होते. चांगली चव येते.
  • अपचन, आम्लपित्त, पोटात गॅस, शौचास साफ न होणे यावर डाळिंब  गुणकारी ठरते.
  • शरीरातील साखर संतुलित व नियंत्रणात ठेवण्यासाठी उपयोगी.
  • डाळिंब खाल्ल्याने भूक वाढते. वजन कमी करण्यास तसेच, रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवण्यासाठी डाळिंब ज्यूस उपयुक्त.
  • सालीचा अर्क सूक्ष्मजंतूंची वाढ थांबवितो,त्वचा निरोगी राखण्यासाठी डाळिंब फायदेशीर.
  • डाळिंबाचा रस प्यायल्याने रक्ताभिसरण क्रिया सुधारण्यास मदत होते.
  • वेदना प्रतिबंधक, वृद्धत्व विरोधी, मधुमेह, हृदयविकार तसेच कर्करोग यावर गुणकारी.

अनारदाना

  • चांगले पिकलेले डाळिंबाचे फळ अनारदाना बनवण्यासाठी वापरले जातात. यामध्ये फळांमधील दाणे काढून उन्हात किंवा ड्रायर मध्ये वाळवले जातात. वाळलेल्या या दाण्यामध्ये ५ ते १५ टक्के आम्ल, ९ ते १७ टक्के साखर आणि तंतुमय पदार्थ असतात.
  • पदार्थ शिजवताना आंबवण्यासाठी चिंच किंवा आमसुलाच्या ऐवजी याचा वापर केला जातो. 

डाळिंबाचा रस 

  • डाळिंब फळे स्वच्छ धुऊन त्याची साल काढून त्यातील लाल बिया वेगळ्या कराव्यात. नंतर बियांना मिक्सर किंवा फ्रुट ज्यूसर मधून काढून घ्यावा. हा रस  ८० ते ८२ अंश सेल्सिअस तापमानाला गरम करून घ्यावा. त्यानंतर थंड करून २४ तासासाठी तसाच राहू द्यावा, जेणेकरून त्यामधील बारीक कण तळाला जातील व पारदर्शक रस मिळेल.
  •  रस गाळून घेऊन तो  जास्त काळ टिकून राहण्यासाठी त्यामध्ये ६०० पीपीएम सोडिअम बेन्झोएट मिसळावे. त्यानंतर स्वच्छ, निर्जंतुकीकरण केलेल्या बाटली मध्ये रस भरावा. रसामध्ये सर्वसाधारणतः: १६ टक्के एकूण विद्राव्य घन पदार्थ, ०.३५ टक्के आंबटपणा नियंत्रित ठेवावा. 
  • डाळिंबामध्ये आकर्षक रंग व गोडी असल्यामुळे रसाला चांगली मागणी आहे. डाळिंबाच्या रसात इतर फळांचा रस मिसळून स्वादिष्ट पेय तयार करता येते.

प्रक्रियायुक्त पदार्थ

  • डाळिंबाच्या दाण्यापासून ७० ते ८० टक्‍के रस निघतो. डाळिंबापासून अनेक उत्तम,चवदार पौष्टिक पदार्थ तयार करता येतात. 
  • फळापासून जॅम,सरबत आणि अनारदाना यासारखे अनेक पदार्थ तयार करता येतात. फळे व प्रक्रियायुक्त पदार्थांना आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत मोठ्या प्रमाणात मागणी आहे. 
  • डाळिंबापासून रस, कार्बोनेटेड शीतपेये, अनारदाणा, जेली, सीरप, दंतमंजन, अनारगोळी असे अनेक पदार्थ तयार करता येतात. या प्रक्रियायुक्त पदार्थांना बाजारपेठेत चांगली मागणी आहे. 

संपर्क- डॉ. मन्मथ सोनटक्के,९५११२९४०७४
(साहाय्यक प्राध्यापक,
एम. जी. एम. अन्नतंत्रज्ञान महाविद्यालय, गांधेली, औरंगाबाद)


इतर कृषी प्रक्रिया
चिंचेपासून मूल्यवर्धित पदार्थचिंचेपासून मूल्यवर्धित पदार्थांच्या निर्मितीला...
फालसापासून जाम, जेली, चटणीफालसा हा एक रानमेवा आहे. फालसा फळामध्ये प्रथिने,...
छोट्या उद्योगात नफा कसा वाढवावा?नवीन लघुउद्योग सुरू केल्यानंतर उद्योजकांना अनेक...
हळदीपासून मूल्यवर्धित पदार्थ...बहुतांश भारतीय भाज्यांमध्ये हळदीचा कमी अधिक वापर...
दुधीभोपळ्यापासून टुटीफुटी, पावडर, वडीबऱ्याच लोकांना दुधी भोपळ्याची भाजी आवडत नाही....
सुरणपासून रुचकर पदार्थसुरण या कंदपिकापासून विविध प्रक्रियायुक्त पदार्थ...
टोमॅटोपासून केचअप, चटणी, वेफर्सबाजारातील दर कमी झाल्यावर टोमॅटो फेकून दिले जातात...
उद्योजकतेतून ग्रामीण विकासाकडे...ग्रामीण भागासह सर्वत्र व्यवसाय, उद्योग याविषयी...
टोमॅटो निर्यात, प्रक्रिया उद्योगात संधीयेत्या काळात टोमॅटो उत्पादक प्रदेशांमध्ये सहकारी...
पनीर निर्मितीसह वाढवा टिकवणक्षमतापनीर हा भारतीय उपखंडामध्ये आहारामध्ये मोठ्या...
आल्यापासून कॅण्डी, लोणचे, मुरांबाअनेक आयुर्वेदिक औषधांमध्ये आल्याचा वापर केला जातो...
डाळिंबापासून जॅम, जेली, स्क्वॅश ​डाळिंबापासून इतर फळाप्रमाणेच उत्तम प्रकारचे सिरप...
कृषी व्यवसायात भरपूर संधी, गरज योग्य...कृषी क्षेत्रात व्यवसायाला मोठा वाव आहे. कृषी...
पेरूपासून बनवा लोणचे, चीज, जेलीपेरूमधील जीवनसत्त्व क रोगप्रतिकारक शक्ती...
चिंच प्रक्रियेतून उद्योगाच्या संधीचिंचेच्या आंबट-मधुर व आम्लकारक चवीमुळे याचा वापर...
डाळिंबाचे औषधी गुणधर्म डाळिंबाची मधुर चव, बियांचा आकर्षक नैसर्गिक लाल...
केळीमधील सूत्रकृमीचे नियंत्रणकेळी पिकामध्ये पाच प्रकारचे सूत्रकृमी जास्त...
आरोग्यदायी तुतीची फळेतामिळनाडू राज्यातील रेशीम संशोधन व जर्मप्लाझम...
ग्लूटेनमुक्त आहार फायदेशीरग्लूटेन हा गहू, राई आणि बार्ली यांसारख्या ठरावीक...
डाळिंबासाठी पायाभूत सुविधांच्या...येत्या काळात डाळिंब फळांच्या बरोबरीने रस, पावडर,...