Agriculture news in marathi health benefits of pomegranate | Agrowon

डाळिंबाचे औषधी गुणधर्म 

डॉ. मन्मथ सोनटक्के
शनिवार, 29 ऑगस्ट 2020

डाळिंबाची मधुर चव, बियांचा आकर्षक नैसर्गिक लाल रंग आणि त्याचे औषधी गुणधर्म यामुळे त्याला बाजारात खूप मागणी आहे. डाळिंबामध्ये लोह, फॉस्फरस, कॅल्शिअम ही खनिजे मुबलक प्रमाणात असतात.

डाळिंबाची मधुर चव, बियांचा आकर्षक नैसर्गिक लाल रंग आणि त्याचे औषधी गुणधर्म यामुळे त्याला बाजारात खूप मागणी आहे. डाळिंबामध्ये लोह, फॉस्फरस, कॅल्शिअम ही खनिजे मुबलक प्रमाणात असतात.

डाळिंबाची मधुर चव, बियांचा आकर्षक नैसर्गिक लाल रंग आणि त्याचे औषधी गुणधर्म यामुळे त्याला बाजारात खूप मागणी आहे. डाळिंबामध्ये लोह, फॉस्फरस, कॅल्शिअम ही खनिजे मुबलक प्रमाणात असतात. डाळिंब दाणे,  साल, फुले आरोग्यासाठी लाभदायक आहेत. डाळिंबामध्ये जीवनसत्त्व अ, जीवनसत्त्व सी, फॉलिक अॅसिड भरपूर प्रमाणात असते. 

आरोग्यासाठी फायदे 

  • शरीरातील अशक्तपणा दूर करण्यासाठी गुणकारी.
  • यातील मुबलक लोहाचे प्रमाण हे शरीरातील रक्ताची कमतरता भरून काढण्यास फायदेशीर ठरते. 
  • फळामध्ये फॉलिक अॅसिड असल्यामुळे गर्भवती स्त्रियांसाठी डाळिंबाचा रस गुणकारी आहे.
  • शरीरातील ताप व उष्णता कमी करण्यास लाभदायक.
  • डाळिंबाचे दाणे चावून खाल्याने तोंडातील दुर्गंधी नाहीशी होते. चांगली चव येते.
  • अपचन, आम्लपित्त, पोटात गॅस, शौचास साफ न होणे यावर डाळिंब  गुणकारी ठरते.
  • शरीरातील साखर संतुलित व नियंत्रणात ठेवण्यासाठी उपयोगी.
  • डाळिंब खाल्ल्याने भूक वाढते. वजन कमी करण्यास तसेच, रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवण्यासाठी डाळिंब ज्यूस उपयुक्त.
  • सालीचा अर्क सूक्ष्मजंतूंची वाढ थांबवितो,त्वचा निरोगी राखण्यासाठी डाळिंब फायदेशीर.
  • डाळिंबाचा रस प्यायल्याने रक्ताभिसरण क्रिया सुधारण्यास मदत होते.
  • वेदना प्रतिबंधक, वृद्धत्व विरोधी, मधुमेह, हृदयविकार तसेच कर्करोग यावर गुणकारी.

अनारदाना

  • चांगले पिकलेले डाळिंबाचे फळ अनारदाना बनवण्यासाठी वापरले जातात. यामध्ये फळांमधील दाणे काढून उन्हात किंवा ड्रायर मध्ये वाळवले जातात. वाळलेल्या या दाण्यामध्ये ५ ते १५ टक्के आम्ल, ९ ते १७ टक्के साखर आणि तंतुमय पदार्थ असतात.
  • पदार्थ शिजवताना आंबवण्यासाठी चिंच किंवा आमसुलाच्या ऐवजी याचा वापर केला जातो. 

डाळिंबाचा रस 

  • डाळिंब फळे स्वच्छ धुऊन त्याची साल काढून त्यातील लाल बिया वेगळ्या कराव्यात. नंतर बियांना मिक्सर किंवा फ्रुट ज्यूसर मधून काढून घ्यावा. हा रस  ८० ते ८२ अंश सेल्सिअस तापमानाला गरम करून घ्यावा. त्यानंतर थंड करून २४ तासासाठी तसाच राहू द्यावा, जेणेकरून त्यामधील बारीक कण तळाला जातील व पारदर्शक रस मिळेल.
  •  रस गाळून घेऊन तो  जास्त काळ टिकून राहण्यासाठी त्यामध्ये ६०० पीपीएम सोडिअम बेन्झोएट मिसळावे. त्यानंतर स्वच्छ, निर्जंतुकीकरण केलेल्या बाटली मध्ये रस भरावा. रसामध्ये सर्वसाधारणतः: १६ टक्के एकूण विद्राव्य घन पदार्थ, ०.३५ टक्के आंबटपणा नियंत्रित ठेवावा. 
  • डाळिंबामध्ये आकर्षक रंग व गोडी असल्यामुळे रसाला चांगली मागणी आहे. डाळिंबाच्या रसात इतर फळांचा रस मिसळून स्वादिष्ट पेय तयार करता येते.

प्रक्रियायुक्त पदार्थ

  • डाळिंबाच्या दाण्यापासून ७० ते ८० टक्‍के रस निघतो. डाळिंबापासून अनेक उत्तम,चवदार पौष्टिक पदार्थ तयार करता येतात. 
  • फळापासून जॅम,सरबत आणि अनारदाना यासारखे अनेक पदार्थ तयार करता येतात. फळे व प्रक्रियायुक्त पदार्थांना आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत मोठ्या प्रमाणात मागणी आहे. 
  • डाळिंबापासून रस, कार्बोनेटेड शीतपेये, अनारदाणा, जेली, सीरप, दंतमंजन, अनारगोळी असे अनेक पदार्थ तयार करता येतात. या प्रक्रियायुक्त पदार्थांना बाजारपेठेत चांगली मागणी आहे. 

संपर्क- डॉ. मन्मथ सोनटक्के,९५११२९४०७४
(साहाय्यक प्राध्यापक,
एम. जी. एम. अन्नतंत्रज्ञान महाविद्यालय, गांधेली, औरंगाबाद)


इतर औषधी वनस्पती
गुणकारी अन् औषधी हरभरासाधारणपणे हिवाळ्यात कोवळा हरभरा येतो. हरभऱ्याचे...
वातदोषावर उपाय ः हादग्याची फुले, शेंगाआयुर्वेदानुसार त्रिदोषांपैकी वातदोष कमी...
आरोग्यदायी आले आल्यामध्ये मोठ्या प्रमाणात जीवनसत्वे आणि खनिजे...
जाणून घ्या पळसाचे आरोग्यदायी गुणधर्मआपल्या सर्वांना पळस ही वनस्पती परिचित आहे....
आरोग्यदायी आवळाआवळा हे फळ प्रक्रिया केल्यास आपल्याला वर्षभर औषध...
हळदीचे औषधी गुणधर्महळद ही अत्यंत गुणकारी असून, त्यातील जंतूनाशक...
गुणकारी वाळावाळा म्हटले की उन्हाळ्याच्या दिवस आठवतात. माठ...
सांधेदुखी, सूजेवर आरोग्यदायी गोखरूगोखरू ही झुडूपवर्गीय वनस्पती आहे. या वनस्पतीला...
सब्जा बियांचे आरोग्यदायी फायदे सब्जामध्ये प्रथिने तसेच आरोग्याच्या दृष्टीने...
महौषधी ओवास्वयंपाकघरातील महत्त्वाचा पदार्थ म्हणजे ओवा! अनेक...
आरोग्यदायी विड्याचे पानकोणत्याही धार्मिक कार्यात, पूजेच्या ठिकाणी...
वातविकारांवर गुणकारी एरंडएरंड ही वनस्पती सगळ्यांना सुपरिचित आहे. घरातील...
आरोग्यदायी सुरणसुरण एक कंद पीक आहे. सुरणचे दोन भाग ...
केसांच्या आरोग्यासाठी गुणकारी माका ​माका सगळीकडे अगदी सहज मुबलक प्रमाणात उपलब्ध होतो...
मळमळ, पित्तावर आमसूल फायदेशीरआमसूल महिलावर्गामध्ये अधिक लोकप्रिय आहे....
डाळिंबाचे औषधी गुणधर्म डाळिंबाची मधुर चव, बियांचा आकर्षक नैसर्गिक लाल...
आरोग्यदायी तुतीची फळेतामिळनाडू राज्यातील रेशीम संशोधन व जर्मप्लाझम...
खोकला, अशक्तपणावर गुणकारी काळा मनुकालहान मुलांपासून मोठ्यांपर्यंत काळा मनुका सर्वांना...
आरोग्यदायी आघाडा,भोकर,पेंढारीनिसर्गामध्ये उपलब्ध असणाऱ्या रानभाज्या आणि फळे...
बहुगुणी वेलचीवेलची म्हणजेच वेलदोडा. मसाला तसेच मुखशुद्धीकर...