agriculture news in marathi, Heay rains increases Dam's recharge | Agrowon

धरणांत आवक सुरू; पाणीसाठ्यात वाढ

टीम अॅग्रोवन
सोमवार, 29 जुलै 2019

पुणे : कोकणासह मध्य महाराष्ट्रातील घाटमाथा आणि  पाणलोट क्षेत्रात सुरू असलेल्या दमदार पावसामुळे धरणांच्या पाणीपातळीत मोठी वाढ होत आहे. कोकणातील धरणे ओव्हरफ्लो झाली आहेत. तर पुणे, नाशिक, कोल्हापूर, सातारा, नगरमधील धरणांच्या पाणीसाठ्यात वाढ होत आहे. जोरदार पावसाअभावी मराठवाडा आणि विदर्भातील बहुतांश धरणे अद्यापही तळाशी असल्याचे चित्र आहे.

पुणे : कोकणासह मध्य महाराष्ट्रातील घाटमाथा आणि  पाणलोट क्षेत्रात सुरू असलेल्या दमदार पावसामुळे धरणांच्या पाणीपातळीत मोठी वाढ होत आहे. कोकणातील धरणे ओव्हरफ्लो झाली आहेत. तर पुणे, नाशिक, कोल्हापूर, सातारा, नगरमधील धरणांच्या पाणीसाठ्यात वाढ होत आहे. जोरदार पावसाअभावी मराठवाडा आणि विदर्भातील बहुतांश धरणे अद्यापही तळाशी असल्याचे चित्र आहे.

भीमा खोऱ्यातील खडकवासला, कळमोडी, आंद्रा (सर्व पुणे जिल्हा) ही धरणे १०० टक्के भरली आहेत. भीमा नदीच्या खोऱ्यातील धरणांचा विचार करता कुकडी नदीच्या खोऱ्यातील धरणांमध्ये अद्यापही पुरेसा पाणीसाठा झालेला नाही. तर चासकमान, भामा आसखेड, वडीवळे, पवना, कासारसाई, मुळशी, पानशेत, गुंजवणी, भाटघर, वीर, निरा देवघर धरणांमधे ६० टक्क्यांपेक्ष अधिक पाणीसाठा झाला आहे. खडकवासला, कळमोडी, आंद्रा, वडीवळे, वडज, चासकमान कासारसाई धरणांचा सांडवा किंवा कालव्यातून पाणी साडण्यात येत आहे. दौंडजवळ भीमा नदीपात्रातून सुमारे ९० हजार क्युसेक वेगाने पाणी उजनीत जमा होत असल्याने लवकरच अचल पातळीतील पाणीसाठा चल पातळीत येणार आहे.

कृष्णा नदीच्या खोऱ्यातील धरणांच्या पाणलोटात पावसाचा जोर अधिक, त्यामुळे बहुतांशी धरणांमध्ये ६० ते ८० टक्के पाणीसाठा झाला आहे. कोल्हापूर, साताऱ्यातील मुक्त पाणलोटातील पावसामुळे नद्यांना पूर आले आहेत. पंचगंगा नदीच्या पाणीपातळीत वाढ झाल्याने २७ बंधारे पाण्याखाली गेले आहेत. कोयना धरणातही जवळपास ६० टक्के पाणीसाठा आहे. तर राधानगरी, कासारी, तारळी धरणाच्या कालव्यातून आणि नदीपात्रातून कमी अधिक प्रमाणात पाण्याचा विसर्ग सुरू आहे. कराडच्या कृष्णा पुलाजवळ नदीपात्रात २२ हजार, सांगलीच्या आयर्विन पुलाजवळ ३३ हजार तर कोल्हापूरच्या राजाराम बंधाऱ्याजवळ नदीपात्रात ३३ हजार क्युसेक वेगाने पाणी वाहत होते.

गोदावरी आणि तापी खोऱ्यात अनेक धरणांत पाणी साठा वाढू लागला आहे. नाशिक आणि नगरमधून गोदावरीला पाणीपुरवठा करणाऱ्या धरणांच्या क्षेत्रातही पावसाने कमी अधिक हजेरी लावली आहे. नाशिक जिल्ह्यातील कडवा, भाम, भावली, दारणा, गंगापुर धरणात ८० टक्क्यांपेक्षा अधिक पाणीसाठा झाला आहे. तर दारणा धरणातून पाण्याचा विसर्ग सुरू करण्यात आला आहे. नगर जिल्ह्यातील भंडारदरा धरण निम्मे भरले असले तरी निळवंडे, मुळा, मुसळवाडी तलाव आदी मोठ्या प्रकल्पांमध्ये अद्याप पुरेसा पाणीसाठा झालेला नाही. दारणा धरणातून सोडलेले पाणी आणि गोदावरीच्या उपनद्यांच्या खोऱ्यात झालेल्या पावसामुळे गोदावरीला पाणी आले असून, जायकवाडी धरणाचा पाणीसाठा वाढण्यास मदत होणार आहे. तापी खोऱ्यातील हातनूरच्या पाणलोट क्षेत्रातील पावसामुळे धरणातून पाणी सोडण्यात येत आहे. मात्र हातनूर, वाघूर, गिरणा धरणात अत्यल्प पाणीसाठा आहे. 

मराठवाड्यातील सर्वच धरणे अद्यापही रिकामीच आहेत. जायकवाडीसह बीड जिल्ह्यातील मांजरा, माजलगाव, हिंगोलीतील येलदरी, सिद्धेश्वर, उस्मानाबाद मधील निम्न तेरणा, सिना कोळेगाव, परभणीतील निम्न दुधना ही सर्व धरणे अद्यापही अचल पातळीतच आहेत. नगर नाशिकमधील धरणे भरल्यानंतर जायकवाडीचा पाणीसाठा वाढणार आहे. तर इतर धरणे भरण्यासाठी मराठवाड्यात पावसाचा जोर वाढणे आवश्यक आहे. 

विदर्भात यंदाही पावसाने दमदार बरसात न केल्याने धरणांमध्ये अत्यल्प पाणीसाठा आहे. अकोल्यातील काटेपूर्णा, वाण, अमरावतीतील ऊर्ध्व वर्धा, बुलडाण्यातील नळगंगा, खडकपूर्णा, पेनटाकळी, यवतमाळ जिल्ह्यातील बेंबळा, इसापूर, अरुणावती, पूस धरणात २० टक्क्यांपेक्षा कमी पाणीसाठा आहे. तर अनेक धरणे अद्यापही तळाशी आहेत. भंडाऱ्यातील गोसी खुर्द, बावनथडी, गडचिरोलीतील दिना, नागपुरातील खिंडसी, तोतलाडोह वर्धातील निम्न वर्धा, बोर, गोंदियातील पुजारी टोला, कालीसरार हे प्रकल्प अद्यापही मृत पातळीत असल्यासारखेच आहेत. इतरही धरणांमध्ये २५ टक्क्यांपेक्षा कमी पाणीसाठा असल्याचे जलसंपदा विभागाच्या अहवालावरून दिसून येत आहे.

 
राज्यातील धरणसाठा
रविवारी (ता. २८) सकाळी आठ वाजेपर्यंतचा धरणांतील उपयुक्त पाणीसाठा (टीएमसी)
धरणे एकूण क्षमता आजचा साठा टक्के
पुणे विभाग
टेमघर ३.७१ १.९६ ५३
वरसगाव १२.८२ ७.५५ ५९
पानशेत १०.६५ ७.९३ ७४
खडकवासला १.९७ १.९७ १००
पवना ८.५१ ५.३३ ६३
मुळशी १८.४६ १२.३४ ६७
चासकमान ७.५८ ७.२३ ९५
भामा आसखेड ७.६७ ५.४८ ७१
भाटघर २३.५० १४.४४ ६१
नीरा देवघर ११.७२ ७.३३ ६२
माणिकडोह १०.१७ २.८३ २८
डिंभे १२.४९ ७.४० ५९
घोड ५.४७ ०.०
उजनी* ११७.२१ ५०.७७ ४३
धोम ११.६९ ४.३९ ३८
कण्हेर ९.५९ ६.५४ ६८
उरमोडी ९.६५ ४.७५ ४९
कोयना* १०५.२५ ६२.४० ५९
वारणा २७.५५ १८.४३ ६७
राधानगरी ७.७७ ६.५१ ८४
दूधगंगा २३.९७ ११.९० ५०
मराठवाडा विभाग
जायकवाडी* १०२.६७ १८.०७ १८
निम्न दुधना ८.५४ ०.०
मांजरा ६.२५ ०.००
माजलगाव १०.९८ ०.००
पूर्णा येलदरी २८.६० ०.०
नाशिक विभाग
निळवंडे ८.१९ २.०२ २५
भंडारदरा १०.७३ ६.३० ५८
मुळा २१.५० ५.०७ २४
हतनूर ९.०० २.०३ २३
वाघूर ८.७६ १.८४ २१
करंजवण ५.३७ ०.६५ १२
गंगापूर ५.६१ ४.१८ ७४
गिरणा १८.५० १.३८
दारणा ७.१३ ६.२४ ८७
मुकणे ७.२४ १.८४ २५
अमरावती विभाग
ऊर्ध्व वर्धा १९.९१ २.२९ ११
अरुणावती ६.०० ०.५७
इसापूर ३४.०३ ०.३२
बेंबळा ६.४९ १.९५ ३०
नागपूर विभाग
गोसी खुर्द २६.१२ ०.१८
इटियाडोह ११.२३ २.८४ २५
सिरपूर ५.६५ १.२५ २२
कामठी खैरी ५.०१ १.२६ २५
तोतलाडोह ३५.९० ०.०
* उजनी (६३.६५ टीएमसी), कोयना (५.१२ टीएमसी), जायकवाडीचा (२६.०५ टीएमसी) पाणीसाठा हा कंसातील अचल पातळीतील साठा मिळून आहे.

 


इतर अॅग्रो विशेष
कमी पाण्यामध्ये सीताफळाचे किफायतशीर...सिंचनासाठी पाण्याच्या कमतरतेसह प्रतिकूल...
दर्जेदार वांगी उत्पादनात मानेंचा हातखंडाकसबे डिग्रज (ता. मिरज, जि. सांगली) येथील युवा...
देशी कपाशीतील संशोधनाची शंभरीपरभणी येथील कापूस संशोधन केंद्र, मेहबूब बागची...
जैवविविधता संवर्धनासाठी सामूहिक...नाशिक: पर्यावरणाची योग्य ती काळजी न घेतल्याने...
देशी कापसाचा ब्रॅंड आवश्‍यकपरभणी ः आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत लांब धाग्याच्या...
...'या' बॅंकांचे थकले चौदा हजार कोटी...पुणे : कोरड्या दुष्काळानंतर ओला दुष्काळ आणि त्यात...
तागाच्या पिशव्यांकडे साखर कारखान्यांची...कोल्हापूर : ताग उत्पादकांना चालना देण्यासाठी...
नागपूरात १०.६ अंश तापमान पुणे ः मुंबईजवळील अरबी समुद्रातील चक्रावाताची...
उपयुक्त मधुमक्षिकापालन दुर्लक्षितच! मधमाशी हा निसर्गाने निर्माण केलेला अत्यंत हुशार,...
दर्जानुसारच हवा दरराज्यातील जिरायती शेतीतील कापूस हे एकमेक नगदी पीक...
मध ठरू पाहतेय साखरेला पर्याय...खरंच ‘...नागपूर : साखरेमुळे वाढत चाललेल्या आरोग्याच्या...
भविष्यातील आहारामध्ये असतील फुलेहीसामान्यपणे फुलांचे उत्पादन हे व्यावसायिकरीत्या...
खासगी डेअरी उद्योगाला अनुदानाच्या...पुणे  : देशातील दुग्ध व्यवसायाला चालना...
तब्बल 'एवढे' पीकविमा अर्ज दाबून ठेवलेपुणे : पंतप्रधान पीकविमा योजनेत कंपन्या...
शेतकरी म्हणतात...तोपर्यंत बँकांच्या...मुंबई: राज्यातील शेतकऱ्यांचा सात बारा उतारा...
बदलत्या वातावरणामुळे आंबेमोहराला विलंबरत्नागिरी ः सोबा चक्रीवादळामुळे कोकणातील वातावरण...
कष्ट, अनुभवातून साकारली भाजीपाला पिकाची...मूळचे सावत्रा (ता. मेहकर, जि. बुलडाणा) गावचे...
देशी बियाण्यांची तयार केली सीड बॅंकभाजीपाला, फुलझाडे आणि विविध औषधी, सुगंधी...
बियाणे कायद्यात होणार सुधारणापुणे : देशाचा जुनाट बियाणे कायदा बदलण्याच्या...
ढगाळ हवामानाचा अंदाजपुणे ः अरबी समुद्रात असलेल्या पवन चक्रीवादळाचा...