agriculture news in Marathi, India back in competition, Maharashtra | Agrowon

द्राक्ष गुणवत्ता, संधी असूनही जागतिक स्पर्धेत भारत मागे
ज्ञानेश उगले
गुरुवार, 23 ऑगस्ट 2018

आजमितीस भारतातून २ लाख टन द्राक्षे निर्यात होतात. सध्याचे युरोपचे मार्केट, तसेच इतरही मार्केटमधील संधी पाहता अजून १० लाख टन निर्यातीस वाव आहे. देशातील १२५ कोटीच्या लोकसंख्येचे मार्केट ही फार मोठी संधी आहे. इतर स्पर्धकांच्या तुलनेत ही संधी फक्त भारतालाच आहे. केवळ उत्पादन आणि पीक संरक्षणापेक्षा आता मार्केटिंगवरच लक्ष केंद्रित करणे ही काळाची गरज आहे.
- विलास शिंदे, अध्यक्ष, सह्याद्री फार्मर्स प्रोड्युसर कंपनी, मोहाडी, नाशिक
 

नाशिक : युरोपीय बाजारपेठेत चिलीची २१ टक्के, तर दक्षिण अाफ्रिकेची ३४ टक्के द्राक्षे दाखल होतात. भारतातील द्राक्षांचे हे  प्रमाण अवघे ७ टक्के आहे. याच स्पर्धक देशांतून एकूण उत्पादनाच्या ७० ते ८० टक्के द्राक्षे निर्यात होतात. भारत इथेही अवघे ६ टक्के आहे.  उत्तम व्यवस्थापन, देशांतर्गत बाजारपेठ याबाबत सरस असूनही केवळ जागतिक दर्जाचे वाण नसल्यामुळे भारतीय द्राक्ष उद्योगाची गती मंदावली आहे. 

लोकसंख्या ही आपली जमेची बाजू आहे. जगाच्या दृष्टीने आपण महत्त्वाची बाजारपेठ आहोत. जागतिक बाजाराचा वेग पाहता चिली, दक्षिण अाफ्रिकेची द्राक्षे भारतीय बाजारपेठेत स्थान निर्माण करू शकतात. त्या द्राक्षांनी आपली देशांतर्गत बाजारपेठ काबीज केल्यावर आपण जागे होणार का, असा सवाल जाणकारांमधून उपस्थित केला जात आहे.  

रोगप्रतिकारशक्ती असलेली, संजीवकांची गरज नसलेली, नैसर्गिकरीत्या शूगर व आकारवाढ देणाऱ्या द्राक्षांच्या जाती मिळाव्यात, ही द्राक्ष उत्पादकांची प्रमुख मागणी आहे. जगभरात अशाच वाणांना मागणी आहे. भारतीय द्राक्ष उत्पादकांकडे अजूनही ‘थॉमसन’ हेच जुने कालबाह्य झालेले वाण असून, या स्थितीत गुणवत्ता साध्य करण्यासाठी प्रयत्नांची पराकाष्ठा करावी लागत आहे.

बदलत्या वातावरणात हे जुने वाण रोगाला बळी पडत असल्याने उत्पादन खर्चही वाढत आहे. या स्थितीत जागतिक दर्जाचे वाण मिळावेत ही मागणी द्राक्ष उत्पादक मागील दहा वर्षांपासून करीत आहेत. राज्य द्राक्ष बागायतदार संघ त्यासाठी केंद्र व राज्य शासनाकडे पाठपुरावा करीत आहे. मात्र शासन स्तरावरून त्याला गती का मिळत नाही, असाही प्रश्‍न उपस्थित होत आहे.

नाशिक येथील सह्याद्री फार्मर्स प्रोड्युसर कंपनीने दोन वर्षांपूर्वी दक्षिण अफ्रिका व चिली या देशातील नामांकित ब्रीडरकडून द्राक्षाचे काही वाण आयात केले आहेत. या कंपनीच्या प्रांगणात त्याबाबत चाचण्या सुरू आहेत. हे काम अजून मोठ्या स्वरूपात होणे गरजेचे असल्याचे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. यासाठी शेतकऱ्यांनी एकत्र येणे आवश्‍यक आहे.

शेतकरी उत्पादक कंपन्या, राष्ट्रीय द्राक्ष संशोधन केंद्र, द्राक्ष बागायतदार संघ, अपेडा या सर्व संस्थांच्या एकत्रित प्रयत्नांतून जागतिक वाणांच्या निर्मितीला, तसेच आयातीला गती देणे महत्त्वाचे आहे. जागतिक स्पर्धेचा वेग पाहता आपल्याला त्यासाठी युद्ध पातळीवर वेगाने काम करणे गरजेचे आहे, असाही सूर व्यक्त होत आहे. 

प्रतिक्रिया
जागतिक दर्जाच्या द्राक्ष वाणांच्या आयातीसाठी द्राक्ष बागायतदार संघाकडून सातत्याने प्रयत्न सुरू आहेत. मात्र आता या कामाला सर्वांनी एकत्र येऊन गती देणे गरजेचे आहे.
- अशोक गायकवाड, माजी अध्यक्ष, महाराष्ट्र राज्य द्राक्ष बागायतदार संघ, पुणे

मातीची घटलेली सुपीकता, वातावरणातील बदल ही आव्हाने तर आहेतच. त्यावर दर्जेदार वाणांच्या संशोधनातूनच मात करता येणे शक्‍य होणार आहे. येत्या काळात त्यादृष्टीने प्रयत्न आवश्‍यक आहेत.
- अनंत मोरे, प्रयोगशील द्राक्ष उत्पादक

स्पर्धक देशांत ज्याप्रमाणे वाणांची निर्मिती, संशोधन यावर काम होते, त्या तुलनेत आपल्याकडील संशोधनाची गती कमी आहे. जगाच्या स्पर्धेत टिकण्यासाठी आता चांगल्या वाणांशिवाय पर्याय दिसत नाही.
- मनोज जाधव, प्रयोगशील द्राक्ष उत्पादक

इतर अॅग्रो विशेष
पावसाने द्राक्ष शेतीचे ९ हजार कोटींवर...पुणे : सततच्या पावसामुळे सर्व अवस्थांमधील द्राक्ष...
दक्षिण महाराष्ट्रातील कारखान्यांना...कोल्हापूर: कर्नाटकने झोनबंदी केल्याने सीमाभागातून...
पीक नुकसानीचा अंतिम अहवाल लांबण्याची...पुणे : राज्यात अतिपावसामुळे झालेल्या पिकांच्या...
शासकीय खरेदीसाठी उडीद, सोयाबीनची...परभणी: किंमत समर्थन मूल्य योजनेअंतर्गत...
राज्यात बहुतांंश भागांत तापमान २०...पुणे : राज्यात दोन दिवसांपासून किमान तापमान कमी...
पावसाचा सोयाबीन उत्पादकांना २२ हजार...पुणे : राज्यातील खरिपात दुसरे महत्त्वाचे पीक...
चौदा गुंठ्यांतील वैविध्याने अर्थकारणाला...पाच एकर शेतीचे नियोजन करताना ऊस, आले, केळी अशा...
जन्मभूमी रामलल्लाचीच; 'अयोध्या' प्रकरणी...नवी दिल्ली : भारतवर्षाचा राजकीय भूगोल बदलून...
मराठवाड्यातील उपयुक्‍त पाणीसाठा ७१ टक्‍...औरंगाबाद  : संपूर्ण मराठवाड्यात ऑक्‍टोबर...
कांदा साठवणुकीच्या संदर्भात प्रशासन...नाशिक : कांदा दर नियंत्रणासाठी निर्यातबंदी नंतर...
हळद पावडर उद्योगात तयार केली ओळखसांगलीची बाजारपेठ हळकुंड आणि हळद पावडरीसाठी देश-...
शेतीपूरक व्यवसायासाठी मिळणार अनुदानपुणे ः शहरी व ग्रामीण क्षेत्रातील सुशिक्षित युवक-...
शेती, शिक्षण अन ग्रामविकासामध्ये...समानता, स्वातंत्र्य आणि सहानुभूतीमुळेच व्यक्तीचा...
चक्रीवादळे, मुसळधारेने ‘भाता’चे कंबरडे...रत्नागिरी : राज्यातील आठ विभागांपैकी पाच विभागांत...
‘बुलबुल’ चक्रीवादळामुळे पूर्व, ईशान्य...पुणे: बंगालच्या उपसागरातील ‘बुलबुल’ अतितीव्र...
अतिपावसामुळे लाल कांद्याचे आगार धोक्यातनाशिक : राज्यातील कांदा उत्पादनाचे मुख्य आगार...
राज्यात थंडीची चाहूलपुणे : राज्यातील किमान तापमान कमी होऊ लागल्याने...
वेबसाइटवरून विमा पावत्या ‘डिलीट’ !पुणे : राज्यातील शेतकऱ्यांची पावसामुळे अतोनात...
रब्बी पेरा ७० लाख हेक्टरवर जाणारः सुहास...पुणे: राज्यात यंदा रब्बीचा पेरा ७० लाख हेक्टरवर...
राज्यातील शेतकऱ्यांना सुखी, समाधानी ठेव...पंढरपूर, जि. सोलापूर: दुष्काळ आणि...